Samningurinn um Evrópsku Sameininguna

 

BĮLKUŠ ŚTGĮFA

SAMNINGSINS UM EVRÓPSKU SAMEININGUNA

 

 

FORMĮLSORŠ

 

 

HANS HĮTIGN KONUNGUR BELGĶU, HENNAR HĮTIGN DROTTNING DANMERKUR, FORSETI SAMBANDSLŻŠVELDISINS ŽŻSKALANDS, FORSETI ĶRLANDS, FORSETI LŻŠVELDISINS GRIKKLANDS, HANS HĮTIGN KONUNGUR SPĮNVERJA, FORSETI FRANSKA LŻŠVELDISINS, FORSETI LŻŠVELDISINS ĶTALĶU, HANS KONUNGLEGA HĮTĶGN STÓRHERTOGINN AF LŚXEMBURG, HENNAR HĮTIGN DROTTNING HOLLANDS, FORSETI LŻŠVELDISINS PORTŚGALS, HENNAR HĮTIGN DROTTNING SAMEINAŠA KONUNGDĘMISINS STÓRA BRETLANDS OG NORŠUR ĶRLANDS,[1]

 

 

STAŠRĮŠIN ķ aš fara ķ gegnum nżjan įfanga ķ evrópska samžęttingarferlinum sem hófst meš sköpun Evrópsku Samfélaganna,

 

HUGFANGIN Evrópu menningararfleišanna, trśarlegu og mannśšarlegu, frį hverjum žróušust alheimsgildin sem mynda frišhelg og óafsalanaleg réttindi  mannverunnar, eins og frelsiš, lżšręšiš, jafnréttiš og Réttarrķkiš;

 

UPPRIFJANDI sögulega žżšingu frį lokum skiptingar Evrópu įlfunnar og naušsynina aš byggja sterkar undirstöšur fyrir byggingarlist Evrópu framtķšarinnar,

 

STAŠFESTANDI žeirra hollustu viš grunnforsendur frelsis, lżšręšis og viršingar fyrir mannréttindum og grundvallarfrelsi og Réttarrķki,

 

STAŠFESTANDI žeirra hollustu viš grundvallar félagsréttindi eins og žau eru skilgreind ķ evrópska félagssįttmįlanum, sem var undirritašur ķ Turin 18. október 1961, og ķ samfélagssįttmįla grundvallar félagsréttinda starfsmanna frį 1989,

 

ĮFJĮŠ ķ aš dżpka samheldni millum žeirra žjóša meš viršingu fyrir žeirra sögu, žeirra menningu og žeirra sišum,

 


 

ĮFJĮŠ ķ aš styrkja lżšręšiseinkenni og starfsemisskilvirkni stofnanna, ķ žeim tilgangi aš gera žeim kleift aš uppfylla betur, ķ einstökum stofnannarramma, skyldurnar sem žeim er trśaš fyrir,

 

STAŠRĮŠIN ķ aš styrkja žeirra hagstjórnir eins og aš tryggja samleitni, og aš byggja upp sameiningu hagstjórna og gjaldmišla, sem felur ķ sér, ķ samręmi viš įkvęši žessa samnings og Samnings um starfsemi Evrópsku Sameiningarinnar, einstakan og afstöšugan gjaldmišil,

 

ĮKVEŠIN ķ aš stušla aš samfélagslegri og hagstjórnar framför žeirra žjóša, tekiš meš ķ reikninginn grunnforsenda varanlegs žroskaferils og innan ramma framkvęmdar innri markašar, bęši styrking samfestingarinnar og umhverfisverndar, og aš koma ķ verk stefnumįlum sem tryggja sambęrilegar framfarir ķ samžęttingu hagstjórnar og innan annarra svęša,

 

STAŠRĮŠIN ķ aš śtbśa burtförnum žegnum žeirra landa almennan rķkisborgararétt,

 

STAŠRĮŠIN ķ aš koma ķ verk śtlendinga og almennar öryggisstefnu, žar meš talin skilgreining stigvaxandi almennar varnarstefnu, sem gęti leitt til sameiginlegrar varnar, ķ samręmi viš įkvęši greinar 42, styrkjandi žannig einleika Evrópu og hennar sjįlfstęšis ķ žeim tilgangi aš stušla aš friši, öruggi og framför ķ Evrópu og ķ heiminum,

 

STAŠRĮŠIN ķ aš aušvelda frjįlsa umferš einstaklinga, um leiš tryggjandi öryggi og vernd žeirra žjóša, meš žvķ aš byggja upp helgi frjįlsręšis, öryggis og réttlętis, ķ samręmi viš įkvęši žessa samnings og Samnings um starfsemi Evrópsku Sameiningarinnar,

 

STAŠRĮŠIN ķ aš fylgja eftir žróunarferlinum sem skapar sķfellt nįnara samband millum žjóša  Evrópu, ķ hverju eru teknar įkvaršanir sem nęst borgurunum og mögulegt er, ķ samręmi viš grunnforsendu stušningshjįlpar,

 

ŽEGAR FRAM ER LITIŠ eru sķšari įfangar aš fara ķ gegnum til aš lįta žróast evrópska samžęttingu,

 

HÖFUM ĮKVEŠIŠ aš stofna Evrópska Sameiningu og höfum undirritaš ķ žvķ skyni sem valdahafar fulls umbošs:

 

 

 

(listi valdhafa ekki afritašur)

 

 

 

HVERJIR, eftir hafa framselt sķn višurkenndu lögformlegu fullu valdaumboš, hafa samžykkt eftirfarandi įkvęši:

 

 

BĮLKUR I

SAMEIGINLEG ĮKVĘŠI

 

 

Fyrsta grein Sameiningin

(śr-fyrstu grein TUE)[2]

 

Meš žessum samning, ĘŠSTU AŠILAR MĮLANS stofna sķn ķ millum  EVRÓPSKA SAMEININGU, hér eftir nefnd "Sameining", hverri Mešlima-Rķkin śthluta valdahęfi til aš nį fram sķnum sameiginlegu  markmišum.

 

Žessi samningur markar nżjan įfanga ķ žróunarferlinum sem skapar sķfellt nįnara samband millum žjóša Evrópu, ķ hverju eru teknar įkvaršanir eins mögulega opnar og sem mögulega nęst borgurunum.

 

Sameiningin er botnuš ķ žessum samning og į samningnum um starfsemi Evrópsku Sameiningarinnar (héšan ķ frį nefndir "Samningarnir"). Bįšir Samningarnir hafa sama lagagildi. Sameiningin kemur ķ staš og tekur viš af Evrópska Bandalaginu.

 

 

Grein 2 Fjölręši eša ekki-elķta

 

Sameiningin er botnuš ķ viršingargildum mannlegrar reisnar, frjįlsręšis, lżšręšis, jafnréttis, Réttarrķki, eins og viršingu mannréttinda, žar meš talin réttindum einstaklinga sem tilheyra minnihluta hópum. Žessi gildi eru sameiginleg Mešlima-Rķkjum ķ samfélagi sem einkennist af ekki-elķtu[3], ekki‑mismunun, umburšarlyndi, réttlęti, samheldni og jafnrétti millum kvenmanna og karlmanna.

 

 


 

Grein 3 Samfesting

(śr-grein 2 TUE)

 

1.       Sameiningin hefur aš markmiši aš stušla aš friši, gildum sķnum og velferš sinna žjóša.

 

2.       Sameiningin bżšur sķnum borgurum upp į helgi frjįlsręšis, öryggis og réttlętis įn innri landamęra, innan hverrar er tryggš frjįls umferš einstaklinga, ķ tengslum viš višeigandi śrręši ķ mįlum ytri landamęraeftirlits, hęlisvistar, innflytjenda eins og afbrotaforvarna og barįttunnar gegn žessu fyrirbęri.

 

3.       Sameiningin byggir upp innrimarkaš. Hśn vinnur aš varanlegri žróun Evrópu  botnušu ķ vexti hagstjórnarjafnvęgis og į afstöšugu veršlagi, į samfélagslegri hagstjórn markašar hreint śt samkeppnihęfum, sem beinist aš fullri atvinnu og į samfélagslegri farmför, og į hįu stigi verndar og betrun bótar gęša umhverfisins. Hśn stušlar aš framför raunvķsinda og tękni.

 

Hśn mótmęlir samfélagsśtskśfun og mismunun, og stušlar aš réttlęti og samfélagsvernd, jafnrétti milli kvenmanna og karlmanna, samheldni milli kynslóšanna og verndarréttindum barna.

 

Hśn stušlar aš samfestingu[4] hagstjórnar, samfélagslegri og landsvęšalegri, og samheldni milli Mešlima-Rķkjanna.

 

Hśn viršir gķfurleika sinnar menningarlegu og tungumįla fjölbreytni, og sér um vernd og um žróun evrópskrar stjórnmįlalegrar menningalegar arfleišar.

 

4.       Sameiningin byggir upp samband hagstjórnar og gjaldmišilsmįla hvers gjaldmišill er evra.

                                                                                                                                           

5.       Ķ sķnum tengslum meš afgangi heimsins, stendur Sameiningin fast į og stušlar aš gildum sķnum og hagsmunum sķnum og leggur sitt af mörkun til verndar sinna borgara. Hśn leggur sitt af mörkun til frišar, til öryggis, til varanlegrar žróunar jaršarkringlurnar, til samheldni og til gagnkvęmrar viršingar millum žjóša , til višskipti frjįlsra og jafnra, til śtrżmingar fįtęktar og til verndar mannréttinda, sér ķ lagi réttinda barna, eins og til skilyršislausar viršingar og til žróunar alžjóša réttarfars, einkanlega til viršingar grunnforsenda  Sįttmįla Sameinušu žjóšanna.

 


 

6.         Sameiningin fylgir eftir sķnum višfangsefnum meš višeigandi bolmagni, ķ starfsskyldu valdahęfisins sem henni er śthlutaš ķ Samningunum.

 

 

Grein 4 Žjóšaröryggiš og völdin sem eftir eru

 

1.       Ķ samręmi viš grein 5, tilheyrir alt valdhęfi sem ekki er śthlutaš Sameiningunni ķ Samningum Mešlima-Rķkjunum.

 

2.       Sameiningin viršir jafnrétti Mešlima-Rķkjanna gagnvart Samningunum eins og žeirra žjóšareinkenni, sem eru įsköpuš žeirra grundvallar stjórnarstefnu og stjórnarskrįrskipunar formgerš, žar meš tališ žaš sem varšar sjįlfstjórn staša og héraša. Hśn viršir naušsynlegar starfsskyldur Rķkisins, einkanlega žęr sem hafa fyrir višfang aš tryggja žvķ landsvęšislegan heilleika, aš halda uppi röš og reglu og aš passa upp į žjóšaröryggi. Sér ķ lagi, žjóšaröryggi veršur eftir sem įšur einkaįbyrgš sérhvers Mešlima-Rķkis.

 

3.       Ķ krafti grunnforsenda dyggrar samvinnu, virša Sameiningin og Mešlima-Rķkin hvort annaš og ašstoša hvert annaš gagnkvęmilega ķ uppfyllingu skyldanna sem fylgja ķ kjölfar Samninganna.

 

Mešlima-Rķkin grķpa til allra almennra śręša eša sérstakra viš hęfi til aš tryggja inningu skuldbindinganna sem fylgja ķ kjölfar Samninganna eša sem eru afleišing athafna stofnanna Sameiningarinnar.

                       

Mešlima-Rķkin aušvelda Sameiningunni uppfyllingu sinnar skyldu og halda sig frį öllum śręšum sem gętu sett ķ hęttu framkvęmd višfangsefna Sameiningarinnar.

 

 

Grein 5 Śthlutun, stušningshjįlp og stęršarhlutfall

(śr-grein  5 TCE)

 

1.       Grunnforsenda śthlutunnar stjórnar afmörkun valdahęfis Sameiningarinnar. Grunnforsendur stušningshjįpar og stęršarhlutfals stjórna beitingu žessa valdhęfis.

 

2.       Ķ krafti grunnforsendu  śthlutunnar, athafnast Sameiningin ekki nema innan takmarka valdahęfisins sem Mešlima-Rķkin hafa henni śthlutaš ķ Samningunum til aš nį fram višfangsefnunum sem žessir Samningar byggja upp. Alt valdhęfiš sem er ekki śthlutaš til Sameiningarinnar ķ Samningunum tilheyrir Mešlima-Rķkjunum.

 


 

3.       Ķ krafti grunnforsendu  stušningshjįlpar, innan athafnasvęšanna sem heyra ekki undir hennar sérvaldhęfi, gengur Sameiningin inn ašeins ef, og aš svo miklu leyti sem, višfangsefnum rįšgeršu athafnarinnar getur ekki veriš nįš fram į fullnęgjandi hįtt af Mešlima-Rķkjunum, jafnt į męlikvarša mišstżringar sem į męlikvarša héraša og staša, en gętu betur veriš, sökum umfangsins eša įhrifa rįšgeršar athafnar, veriš nįš fram į męlikvarša Sameiningarinnar.

 

Stofnanirnar Sameiningarinnar beita grunnforsendu  stušningshjįlpar ķ samręmi viš frumskjal um beitingu grunnforsenda  stušningshjįpar og stęršarhlutfals. Žjóšaržingin passa upp į viršingu fyrir grunnforsendu  stušningshjįlpar ķ samręmi viš réttarfariš sem er gert rįš fyrir ķ žessu frumskjali.

 

4.       Ķ krafti grunnforsendu stęršarhlutfals, eru innihald og form athafnar Sameiningarinnar ekki umfram žaš sem er naušsynlegt til aš nį fram višfangsefnum Samninganna.

 

Stofnanirnar Sameiningarinnar beita grunnforsendu stęršarhlutfals ķ samręmi viš frumskjal um beitingu grunnforsenda  stušningshjįpar og stęršarhlutfals.

 

 

Grein 6 Sįttmįli um grundvallar réttindi

(śr-grein 6 TUE)

 

1.         Sameiningin višurkennir réttindin, frjįlsręšiš og grunnforsendurnar eins og oršašar ķ Sįttmįlanum um grundvallarréttindi Evrópsku Sameiningarinnar frį 7. desember 2000, eins og samžykktar 12. desember 2007 ķ Strasbourg, hver hefur sama lagagildi sem Samningarnir.

                                                                                       

Įkvęši Sįttmįlans auka ekki į nokkurn hįtt valdahęfi Sameiningarinnar eins og žaš er skilgreint ķ Samningunum.

 

Réttindin, frjįlsręšiš og grunnforsendurnar eins og oršašar ķ Sįttmįlanum eru žżddar ķ samręmi viš almenn įkvęši lagabįlks VII Sįttmįlans sem stjórna žżšingu og beitingu žessa sama og meš žvķ aš taka lögformlega tillit til śtskżringanna meš skķrskotun til Sįttmįlans, sem benda į heimildir žessara įkvęša.

 


 

2.         Sameiningin gerist ašili aš Evrópsku Stjórnlagarįšstefnunni um verndun Mannréttinda og grundvallarfrelsi. Žessi ašild breytir ekki valdahęfi Sameiningarinnar eins og žaš er skilgreint ķ Samningunum.

 

3.         Grundvallarréttindin, eins og Evrópska Stjórnlagarįšstefnan įbyrgist žau um verndun Mannréttinda og grundvallarfrelsis og eins og žau eru afleišingar sameiginlegra stjórnarskrįrskipunarsiša Mešlima-Rķkjanna, eru hluti af lögum Sameiningarinnar aš svo sem almennar grunnforsendur.

 

 

Grein 7 Žvingunar įkvęši

(śr-grein 7 TUE)

 

1.         Aš tillögu rökstuddri af einum žrišja Mešlima-Rķkjanna, af Evrópska Žinginu eša af Evrópsku Umbošinu, getur Rįšiš, sem śrskuršar meš meirihluta fjórum fimmtu sinna mešlima eftir samžykki Evrópska Žingsins, stašfest augljósa įhęttu um aš alvarlegt lögbrot geti veriš til stašar af hįlfu Mešlima-Rķkis į gildunum meš skķrskotun til greinar 2. Įšur en komist er aš žessari nišurstöšu, veitir Rįšiš Mešlima-Rķkinu sem mįliš varšar įheyrn og getur stķlaš žvķ tilmęlum, meš žvķ aš śrskurša eftir sama réttarfari.

 

Rįšiš sannprófar reglulega ef tilefnin sem hafa leitt til slķkrar nišurstöšu haldi įfram aš vera ķ gildi.

 

2.         Evrópska Rįšiš, sem śrskuršar einróma aš tillögu žrišja Mešlima-Rķkjanna eša Evrópsku Umbošsins og eftir samžykki Evrópska Žingsins, getur stašfest tilvist alvarlegs lögbrots og žrįlįts af hįlfu Mešlima-Rķkis į gildunum meš skķrskotun til greinar 2, eftir hafa bošiš žessu Mešlima-Rķki aš setja fram allar athugasemdir ķ mįlinu.

 

3.         Žegar hefur veriš komist aš nišurstöšunni meš skķrskotun til mįlsgreinar 2, Rįšiš, sem śrskuršar meš hęfum meirihluta, getur įkvešiš aš nema śr gildi įkvešin réttindi  sem fylgja ķ kjölfar beitingu Samninganna į Mešlima-Rķkiš sem mįliš varšar, žar meš talin réttindi fulltrśa rķkisstjórnar žess Mešlima-Rķkis aš kjósa innan Rįšsins. Žannig gjört, tekur Rįšiš tillit til hugsanlegra afleišingar slķkrar sviptingu į réttindum og skuldbindingum einstaklinga og lögpersóna.

 


 

Skuldbindingar sem falla ķ hlut Mešlima-Rķkisins sem mįliš varšar ķ samręmi viš lögbįlka Samninganna halda įfram aš vera ķ gildi ķ öllu falli žvingandi fyrir žetta Rķki.

 

4.         Rįšiš, sem śrskuršar meš hęfum meirihluta, getur įkvešiš eftir į aš breyta śręšunum sem žaš hefur beitt ķ nafni mįlsgreinar 3 eša binda endi į žau til aš svara umskiptum įstandsins sem kom žvķ til aš grķpa žessi śrręši.

 

5.         Kosningahęttirnir sem, viškomandi tilgangi žessarar greinar, eiga viš um Evrópska Žingiš, um Evrópska Rįšiš og um Rįšiš eru fastbundnir meš grein 354 Samnings um starfsemi Evrópsku Sameiningarinnar.

                                      

 

Grein 8 Forréttinda tengsl

 

1.       Sameiningin eflir meš nįgrannalöndum sķnum forréttindatengsl, ķ žvķ augnamiši aš byggja upp helgi velgengni og gott samband viš nįgrananna, sem er botnaš į gildum Sameiningarinnar og einkennist af nįnum tengslum og frišsömum sem hvķla į samvinnunni.

 

2.         Meš hlišsjón af mįlsgrein 1, getur Sameiningin śtkljįš tiltekin samkomulög meš löndunum sem eiga hlut aš mįli. Žessum samkomulögum geta fylgt gagnkvęm réttindi og skuldbindingar eins og möguleikinn aš stjórna athöfnum sameiginlega. Gangsetning žeirra kallar į reglubundin samrįš.

 

 

 

BĮLKUR II

ĮKVĘŠI VIŠVĶKJANDI LŻŠRĘŠISLEGAR GRUNNFORSENDUR

 

Grein 9 Žjóšarrķkisborgararétturinn

 

Ķ öllum sķnum athöfnum, viršir Sameiningin jafnréttisgrunnforsendu sinna borgara, sem njóta góšs af jafnri athygli hennar stofnanna, rįšfęra [5]og umbošsstofa[6]. Borgari Sameiningarinnar er sérhver einstaklingur sem hefur žjóšerni Mešlima-Rķkis. Rķkisborgararéttur Sameiningarinnar bętist viš žjóšarrķkisborgararéttinn en kemur ekki ķ staš hans.

 

 


 

Grein 10 Fulltrśalżšręšisgrunnforsendan

 

1.       Starfsemi Sameiningarinnar er grundvölluš į fulltrśalżšręši.

 

2.       Borgararnir eru tślkašir beint af fulltrśum, į męlikvarša Sameiningarinnar, į Evrópska Žinginu.

 

Mešlima-Rķkin eru tślkuš ķ Evrópska Rįšinu af leištoga žeirra Rķkis eša rķkistjórna og ķ Rįšinu  af žeirra rķkisstjórnum, sem žęr sjįlfar lżšręšislega įbyrgar, hver sem er gagnvart žeirra žjóšaržingum, eša gagnvart žeirra borgurum.

 

3.       Sérhver borgari hefur rétt til aš eiga hlutdeild ķ lżšręšislega lķfi Sameiningarinnar. Įkvaršanir eru teknar jafn opnum örmun sem eins nįlęgt borgurunum og mögulegt er.

 

4.       Stjórnmįlaflokkar į evrópskan męlikvarša leggja sitt af mörkum viš myndun evrópskrar stjórnmįlalegrar mešvitundar og vilja borgaranna Sameiningarinnar aš tjį sig.

 

 

Grein 11 Hlutdeildargrunnforsendan

 

1.         Stofnanirnar veita, eftir višeigandi leišum, borgurum og forsvarssamtökum möguleika į aš kynnast og aš skiptast į opinberlaga į sķnum skošunum į öllum athafnasvęšum Sameiningarinnar.

 

2.         Stofnanirnar višhalda opinni umręšu, gegnsęrri og reglulega meš forsvarssamtökum og fyrirfólki[7].

 

3.         Til žess aš tryggja samkvęmni og gegnsęi athafna Sameiningarinnar, leišir Evrópska Umbošiš opinskįa rįšaleitun hlutašeigandi mįlsašila [til lykta].

 

4.         Borgurum Sameiningarinnar, aš tölu ein milljón minnst, žegnar aš marktękri tölu Mešlima-Rķkja, geta įtt frumkvęši aš bjóša Evrópsku Umbošinu, innan ramma śthlutanna žess, aš leggja fram višeigandi tillögu varšandi mįlin hver žessir borgarar įlķta aš löggerningur Sameiningarinnar sé naušsynlegur til žess aš beita Samningunum.

 


 

Réttarfariš og ašstęšurnar sem er krafist fyrir framvķsun slķks frumkvęšis eru fastbundin ķ samręmi viš grein 24, fyrstu efnisgrein, Samnings um starfsemi Evrópsku Sameiningarinnar.

 

 

Grein 12 Žjóšaržingin

 

Žjóšaržingin leggja rösklega sitt af mörkum til góšrar starfsemi Sameiningarinnar:

 

a)       meš žvķ aš vera upplżstar af stofnunum Sameiningarinnar og meš žvķ aš taka viš tilkynningum löggjafarfrumvarpa Sameiningarinnar ķ samręmi viš frumskjal um hlutverk žjóšaržinganna ķ Evrópsku Sameiningunni;

 

b)      meš žvķ aš vaka yfir viršingu grunnforsendu stušningshjįlpar ķ samręmi viš réttarfariš sem er gert rįš fyrir ķ Frumskjali um beitingu grunnforsenda  stušningshjįpar og stęršarhlutfals;

 

c)       meš žvķ aš eiga hlutdeild ķ, innan ramma helgi frjįlsręšis, öryggis og réttlętis, gildismats kerfum gagnsetningar stefnumįla Sameiningarinnar ķ žessari helgi, ķ samręmi viš grein 70 Samnings um starfsemi Evrópsku Sameiningarinnar og meš žvķ aš vera ašilar aš stefnumįlalegri stjórn Europol og į mati athafna Eurojust, ķ samręmi viš greinar 88 og 85 žess samnings;

 

d)      meš žvķ aš eiga hlutdeild ķ réttarfarsendurskošun  Samninganna, ķ samręmi viš grein 48 žessa samnings;

 

e)       meš žvķ aš vera upplżst um inngöngukröfur Sameiningarinnar, ķ samręmi viš grein 49 žessa samnings;

 

f)       meš žvķ aš eiga hlutdeild ķ mešalžingasamvinnu millum žjóšaržinganna og meš Evrópska  Žinginu, ķ samręmi viš frumskjal um hlutverk žjóšaržinganna ķ Evrópsku Sameiningunni.

 

 

BĮLKUR III

ĮKVĘŠI VIŠVĶKJANDI STOFNANIR

 

Grein 13 Stofnannarrammi

 

1.       Sameiningin hefur til umrįša stofnannarramma sem stefnir į aš stušla aš hennar gildum, fylgja eftir hennar višfangsefnum, žjóna hennar hagsmunum, žeim borgaranna, og žeim Mešlima-Rķkjanna, žannig til aš tryggja samkvęmni, skilvirkni og samfellt framhald hennar stjórnarstefnu og hennar athafna.

 

Stofnanirnar Sameiningarinnar eru:

 

-        Evrópska Žingiš,

 

-        Evrópska Rįšiš,

 

-        Rįšiš,

 

-        Evrópska Umbošiš [8](héšan ķ frį nefnd "Umbošiš"),

 

-        Hęšsti Réttur Evrópsku Sameiningarinnar,

 

-        Evrópski Sešlabankinn,

 

-        Reikningseftirlitiš.

 

2.       Sérhver stofnun ašhefst innan takmarka śthlutanna sem henni er trśaš fyrir ķ Samningunum, ķ samręmi viš réttarfariš, ašstęšurnar og tilganginn sem er gert rįš fyrir af žeim. Stofnanirnar įstunda sķn ķ millum dygga samvinnu.

 

3.       Įkvęši višvķkjandi Evrópska Sešlabankanum og Reikningseftirlitinu, eins og nįkvęm įkvęši um ašrar stofnanir, fyrirfinnast ķ Samningnum um starfsemi Evrópsku Sameiningarinnar.

 


 

4.       Evrópska Žingiš, Rįšiš og Umbošiš fį ašstoš hjį Hagstjórnar og Félagsmįlanefnd  og  Nefnd hérašanna sem fara meš rįšgjafaskyldur.

 

 

Grein 14 Evrópska žingiš

 

1.         Evrópska Žingiš fer meš, sameiginlega meš Rįšinu, starfsskyldur löggjafar og fjįrlaga. Žaš fer meš starfskyldur eftirlitsstjórnar og rįšgjafar ķ samręmi viš ašstęšurnar sem er gert rįš fyrir af Samningunum. Žaš kżs forsętisherra [9]Umbošsins.

 

2.         Evrópska Žingiš er setiš fulltrśum borgara Sameiningarinnar. Fjöldi žeirra veršur ekki meiri en sjöhundruš og fimmtķu, auk forsętisherra. Borgurunum eru tryggšir žingfulltrśar aš fjölda minnkandi hlutfalslega, aš lįmarki sex mešlimir frį Mešlima-Rķki. Engu Mešlimi-Rķkis śthlutast meira en nķtķu og sex sęti.

 

Evrópska Rįšiš samžykkir einróma, aš frumkvęši Evrópska Žingsins og meš žess samžykki, įkvöršun sem fastbindur sętafjölda Evrópska Žingsins, meš viršingu fyrir grunnforsendunni meš skķrskotun til fyrstu efnisgreinar.

 

3.         Mešlimar Evrópska Žingsins eru kosnir ķ almennri kosningu millilišalausri, frjįlsri og leynilegri, til umbošs fimm įra.

 

4.         Evrópska Žingiš kżs į mešal sinna mešlima sinn forsętisherra og sķna stjórnarmešlimi.

 

 

Grein 15 Evrópska Rįšiš

 

1.       Evrópska Rįšiš veitir Sameiningunni naušsynlega hvata ķ hennar žroskaferil og skilgreinir henni stefnur og forgang almennra stefnumįla. Žaš fer ekki meš löggjafarvald.

 

2.       Evrópska Rįšiš er setiš leištogum Rķkis eša rķkistjórnar Mešlima-Rķkjanna, einnig žess forsętisherra og forsętisherra Umbošsins. Hįttsetti fulltrśi Sameiningarinnar fyrir utanrķkjamįl og öryggismįlastefnu tekur žįtt ķ žess störfum.

 


 

3.       Evrópska Rįšiš kemur saman tvisvar sinnum į hįlfu įri aš fundarboši sķns forsętisherra. Žegar fundardagskrįin krefst žess, geta mešlimir Evrópska Rįšsins įkvešiš aš vera ašstošašir sérhver af einum rįšherra og, aš žvķ er varšar forsętisherra Umbošsins, af einum mešlim Umbošsins. Žegar įstandiš krefst žess, bošar forsętisherra til aukafundar Evrópska Rįšsins.

 

4.       Evrópska Rįšiš tekur afstöšu meš samkomulagi sem flestra, nema ķ žeim tilfellum hvar Samningarnir fastsetja öšruvķsi.

 

5.       Evrópska Rįšiš kżs sinn forsętisherra meš hęfum meirihluta til tveggja og hįlfs įrs, sem hęgt er endurtaka ķ eitt skipti. Ķ tilfelli fyrirtöšu eša alvarlegs misferils, getur Evrópska Rįšiš bundiš enda į hans umboš eftir sama réttarfari.

 

6.       Forsętisherra Evrópska Rįšsins:

 

a)       stżrir og er driffjöšrin ķ störfum Evrópska Rįšsins;

 

b)      tryggir undirbśning og samfellt framhald starfa Evrópska Rįšsins ķ samvinnu meš forsętisherra Umbošsins, og į grunni starfa Rįšs almennra mįlefna;

 

c)       vinnur aš aušvelda samfestingu og samkomulag sem flestra innan Evrópska Rįšsins;

 

d)      leggur fram į Evrópska Žinginu skżrslu ķ kjölfar sérhvers fundar Evrópska Rįšsins.

 

Forsętisherra Evrópska Rįšsins tryggir, į hans stigi og ķ krafti stöšu sinnar, fyrirsvar utan Sameiningarinnar fyrir mįlefni sem heyra til stefnu utanrķkja og sameiginlegs öryggis, įn fordóma gagnvart śthlutunum hįttsetts fulltrśa Sameiningarinnar fyrir utanrķkjamįl og öryggismįlastefnu.

 

Forsętisherra Evrópska Rįšsins getur ekki fariš meš žjóšarumboš.

 

 


 

Grein 16 Rįšiš

 

1.       Rįšiš fer meš, sameiginlega meš Evrópska Žinginu, skyldur löggjafar og fjįrlaga. Žaš fer meš skilgreiningarskyldur stefnumįla og samhęfingar ķ samręmi viš ašstęšurnar sem er gert rįš fyrir ķ samningunum.

 

2.       Rįšiš er setiš af einum fulltrśa sérhvers Mešlima-Rķkis į męlikvarša rįšuneytis, sem er heimilt aš skuldbinda rķkisstjórn Mešlima-Rķkisins sem hann stendur fyrir og aš fara meš réttinn til aš kjósa.

 

3.       Rįšiš śrskuršar meš hęfum meirihluta, nema ķ žeim tilfellum hvar Samningarnir skipa öšruvķsi fyrir.

 

4.       Frį og meš 1. nóvember 2014, skilgreinist hęfur meirihluti jafngilda aš minnstakosti 55 % mešlimum Rįšsins, sem nį til minnst fimmtįn žeirra og fulltrśum Mešlima-Rķkjanna sem tengjast minnst 65 % ķbśafjölda Sameiningarinnar.

 

Hindrandi minnihluti skal taka til minnst fjögurra mešlima Rįšsins, aš öšrum kosti er hęfur meirihluti sagšur hafa nįst.

 

Ašrir hęttir sem stjórna atkvęšagreišslu meš hęfum meirihluta eru fastbundnir meš grein 238, mįlsgrein 2 Samnings um starfsemi Evrópsku Sameiningarinnar.

 

5.       Brįšabrigša įkvęši višvķkjandi skilgreiningu hęfs meirihluta sem mį beita alveg til 31. október 2014, eins og žau sem veršur hęgt aš beita milli 1. nóvember 2014 og 31. mars 2017, eru fastbundin ķ frumskjali um įkvęši til brįšabrigša.

 

6.       Rįšiš fundar ķ mismunandi myndum, hvers listi er samžykktur ķ samręmi viš grein 236 Samnings um starfsemi Evrópsku Sameiningarinnar.

 

Rįš almennra mįlefna tryggir samkvęmni starfa mismunanda mynda Rįšsins. Žaš undirbżr fundi Evrópska Rįšsins og tryggir aš žeim sé fylgt eftir ķ tengslum viš forsętisherra Evrópska Rįšsins og Umbošsins.

 


 

Rįš utanrķkjamįla undirbżr vandlega athöfnina utan Sameiningarinnar eftir herstjórnarlegum reglum sem eru fastbundnar af Evrópska Rįšinu og tryggir samkvęmni athafnar Sameiningarinnar.

 

7.       Nefnd fastafulltrśa rķkisstjórna Mešlima-Rķkjanna er įbyrg fyrir undirbśningi starfa Rįšsins.

 

8.       Rįšiš fundar opinberlega žegar žaš rįšgast og greišir atkvęši um löggjafar frumvarp. Ķ žeim tilgangi, skiptist sérhver starfstķmi Rįšsins ķ tvo hluta, helgušum hvorum um sig rįšageršum um löggjafar athafnir Sameiningarinnar og athöfnum ekki löggjafar.

 

9.       Formennska ķ myndum Rįšsins, aš undanskildum žeirra utanrķkjamįla, er tryggš af  fulltrśum Mešlima-Rķkjanna ķ Rįšinu eftir kerfi jafnar skiptingar, ķ ašstęšunum sem eru fastbundnar ķ samręmi viš grein 236 Samnings um starfsemi Evrópsku Sameiningarinnar.

 

 

Grein 17 Umbošiš

 

1.       Umbošiš stušlar aš almennum hagsmunum Sameiningarinnar og tekur višeigandi frumkvęši ķ žeim tilgangi. Žaš sér um beitingu Samninganna eins og samžykktum śrręšum af stofnunum ķ krafti žeirra. Žaš vaktar beitingu į lögum Sameiningarinnar undir stjórn Hęšsta Réttar Evrópsku Sameiningarinnar. Žaš innir af hendi fjįrlögin og stżrir stefnuskrįnum. Žaš fer meš skyldur samhęfingar, inningar og reksturs ķ samręmi viš ašstęšurnar sem er gert rįš fyrir ķ Samningunum. Aš undanskildum skyldum stefnu utanrķkja og sameiginlegs öryggis og öšrum sem gert er rįš fyrir ķ Samningunum, žaš tryggir fyrirsvar utan Sameiningarinnar. Žaš tekur frumkvęši ķ įrlegri og fjölęrri stefnuskrįningu Sameiningarinnar til aš nį fram samkomulagi milli stofnanna.

 

2.       Löggjafarathöfn Sameiningarinnar er ekki hęgt aš samžykkja nema aš uppįstungu Umbošsins, nema ķ žeim tilvikum hvar Samningarnir skipa öšruvķsi fyrir. Ašrar athafnir eru samžykktar aš tillögu Umbošsins žegar Samningarnir gera rįš fyrir žvķ.

 

3.       Umboš Umbošsins er til fimm įra.

 

Mešlimir Umbošsins eru valdir sökum žeirra almennu fęrni og žeirra evrópsku skuldbindingar og į mešal framamanna sem bjóša uppį öll mešmęli [tryggingu] aš vera sjįlfstęšir.

 


 

Umbošiš fer meš sķna įbyrgš fullkomalega sjįlfstętt. Įn žess aš vega aš grein 18, mįlsgrein 2, falast mešlimir Umbošsins hvorki eftir né taka viš fyrirmęlum neinnar rķkisstjórnar, stofnunnar, stjórnfęris eša umbošsstofa. Žeir halda sig frį allri athöfn sem fer ekki saman meš žeirra skyldum eša inningu žeirra verkefna.

 

4.       Umbošiš tilnefnt milli dagsetningar gildistöku Lissabonsamningsins og 31. október 2014, er setiš einum žegni sérhvers Mešlima-Rķkis, žar meš talin žess forsętisherra og Hįttsetti Fulltrśi Sameiningarinnar fyrir utanrķkjamįl og öryggismįlastefnu, sem er einn af žess vara-forsętisherrum.

 

5.       Frį og meš 1. nóvember 2014, er Umbošiš setiš af fjölda mešlima, žar meš talin žess forsętisherra og Hįttsetti Fulltrśi Sameiningarinnar fyrir utanrķkjamįl og öryggismįlastefnu, sem samsvarar tveimur žrišju tölu Mešlima-Rķkja, nema Evrópska Rįšiš, sem śrskuršar einróma, įkveši ekki aš breyta žessari tölu.

 

Mešlimir Umbošsins eru valdir mešal žegna Mešlima-Rķkjanna eftir kerfi skiptingar stranglega jafnri milli Mešlima-Rķkjanna sem gerir kleyft aš endurspegla lżšfręšilega og landfręšilega breidd  heildar Mešlima-Rķkjanna. Žetta kerfi er tekiš upp einróma af Evrópska Rįšinu ķ samręmi viš grein 244 Samnings um starfsemi Evrópsku Sameiningarinnar.

 

6.       Forsętisherra Umbošsins:

 

a)       skilgreinir stefnurnar innan ramma hverra Umbošiš fer meš sķnar skyldur;

 

b)      įkvešur innri skipulagningu Umbošsins til aš tryggja samkvęmni, skilvirkni og jafningja jafnręši[10] ķ žess athöfnum;

 

c)       śtnefnir varaforsętisherra, ašra en hįttsetta fulltrśa Sameiningarinnar fyrir utanrķkjamįl og öryggismįlastefnu, śr mešlimum Umbošsins.

 

Mešlimur Umbošsins leggur fram sķna lausnarbeišni ef forsętisherra fer fram į žaš viš hann. Hįttsetti fulltrśi Sameiningarinnar fyrir utanrķkjamįl og öryggismįlastefnu leggur fram sķna lausnarbeišni, ķ samręmi viš réttarfariš sem er gert rįš fyrir meš grein 18, mįlsgrein 1, ef forsętisherra fer fram į žaš viš hann.

 


 

7.       Meš žvķ aš taka tillit til kosninga į Evrópska Žingiš, og eftir aš hafa framkvęmt višeigandi rįšaleitun, stingur Evrópska Rįšiš, sem śrskuršar meš hęfum meirihluta, uppį frambjóšanda viš Evrópska Žingiš til embęttis forsętisherra Umbošsins. Žessi frambjóšandi er kosinn af Evrópska Žinginu meš meirihluta mešlima sem žaš sitja. Ef žessi frambjóšandi hlżtur ekki meirihluta, stingur Evrópska Rįšiš, sem śrskuršar meš hęfum meirihluta, uppį, innan mįnašar, nżjum frambjóšanda, sem er kosinn af Evrópska Žinginu eftir sama réttarfari.

 

Rįšiš, ķ samkomulagi meš kosnum forsętisherra, samžykkir lista annarra framamanna sem žaš stingur uppį aš śtnefna mešlimi Umbošsins. Val žessara framkvęmist, į grunni tillagna frį Mešlima-Rķkjunum, ķ samręmi viš višmišanir sem gert er rįš fyrir ķ mįlsgrein 3, annarri efnisgrein, og ķ mįlsgrein 5, annarri efnisgrein.

 

Forsętisherra, Hįttsetti Fulltrśi Sameiningarinnar fyrir utanrķkjamįl og öryggismįlastefnu og ašrir mešlimir Umbošsins falla undir, sem einn hópur, samžykktir atkvęšagreišslna Evrópska Žingsins. Į grunni žessa samžykkis, er Umbošiš tilnefnt af Evrópska Rįšinu, sem śrskuršar meš hęfum meirihluta.

 

8.       Umbošiš, sem einn hópur, er įbyrgt gagnvart Evrópska Žinginu. Evrópska Žingiš getur samžykkt vantrauststillögu Umbošsins ķ samręmi viš grein 234 samningsins um starfsemi Evrópsku Sameiningar. Ef slķk tillaga er samžykkt, skulu mešlimir Umbošsins bišjast lausnar sem einn hópur frį sķnum skyldum og Hįttsetti Fulltrśi Sameiningarinnar fyrir utanrķkjamįl og öryggismįlastefnu skal bišjast lausnar frį skyldunum sem hann fer meš innan Umbošsins.

 

 

Grein 18 Evrópska Rįšiš og Hįttsetti Fulltrśinn

 

1.       Evrópska Rįšiš, sem śrskuršar meš hęfum meirihluta, meš samkomulagi viš forsętisherra Umbošsins, śtnefnir hįttsetta fulltrśa Sameiningarinnar fyrir utanrķkjamįl og öryggismįlastefnu. Evrópska Rįšiš getur bundiš endi į hans umboš eftir sama réttarfari.

 

2.       Hįttsetti fulltrśinn fer meš stefnu utanrķkja og sameiginlegs öryggis Sameiningarinnar. Hann stušlar meš sķnum tillögum viš undirbśning žessarar stefnu og innir af hendi aš svo miklu leyti sem hann er umbošmašur Rįšsins. Hann ašhefst eins ķ žįgu mįlastefnu öryggis og almennra varna.

 


 

3.       Hįttsetti fulltrśinn stżrir Rįši utanrķkjamįla.

 

4.       Hįttsetti fulltrśinn er einn varaforsętisherra Umbošsins. Hann sér um samkvęmni athafnar utan Sameiningarinnar. Hann axlar, innan Umbošsins, įbyrgšina sem fellur ķ hlut žess į svęšum ytri tengsla og samhęfingar annarra hliša athafnar utan Sameiningarinnar. Ķ beitingu žessara įbyrgša innan Umbošsins, og ašeins fyrir žessar įbyrgšir, gengst Hįttsetti Fulltrśinn undir réttarfariš sem stjórnar starfsemin Umbošsins, aš svo miklu leyti sem žaš er samrżmanlegt meš mįlsgreinum 2 og 3.

 

 

Grein 19 Hęšsti Réttur Evrópsku Sameiningarinnar

 

1.         Hęšsti Réttur Evrópsku Sameiningarinnar felur ķ sér Hęšsta Rétt[11], Dómstól [12]og sérhęfša dómstóla[13]. Hann tryggir viršingu fyrir lögum ķ žżšingu og beitingu samninganna.

 

Mešlima-Rķkin byggja upp naušsynlegar leišir til mįlskota til aš tryggja raunverulega dómsögulega vernd innan athafnasvęša sem lög Sameiningarinnar nį yfir.

 

2.         Hęšsta Rétt skipa einn dómari frį hverju Mešlima-Rķki. Hann nżtur ašstošar almennra saksóknaranna.

 

 Dómstólinn skipa minnst einn dómari frį hverju Mešlima-Rķkis.

 

Dómarar og almennir saksóknarar Hęšsta Réttar og dómarar Dómstólsins eru valdir śr framamönnum sem bjóša uppį öll mešmęli aš vera sjįlfstęšir og sem tengjast ašstęšunum meš skķrskotun til greinarum 253 og 254 Samnings um starfsemi Evrópsku Sameiningarinnar. Žeir eru śtnefndir meš  samkomulagi rķkisstjórna Mešlima-Rķkjanna til sex įra. Frįfarandi dómarar og almennra saksóknararnir mį śtnefna upp į nżtt.

 

3.         Hęšsti Réttur Evrópsku Sameiningarinnar śrskuršar ķ samręmi viš samninganna:

 

a)       ķ mįlskotum settum fram af Mešlima-Rķki, stofnun eša einstaklingi eša lögpersónu;

 


 

b)      meš brįšabirgša śrskurši, aš kröfu žjóšardómsögu, um žżšingu į lögum Sameiningarinnar  eša um gildi athafna sem stofnanir hafa samžykkt;

 

c)       ķ öšrum tilfellum sem gert er rįš fyrir ķ samningunum.

 

 

 

BĮLKUR IV

ĮKVĘŠI UM EFLINGU SAMSTARFS

 

Grein 20 Efld samvinna

(įšur greinar 27 A til 27 E, 40 til 40 B og 43 til 45 TUE
og įšur greinar 11 og 11 A TCE)

 

1.       Mešlima-Rķkin sem vilja koma į efldri samvinnu sķn ķ millum innan ramma valdahęfis sem er ekki einskoršaš viš Sameininguna geta leitaš til stofnanna hennar og fariš meš žetta valdahęfi meš žvķ aš beita įkvęšum višeigandi samninga, ķ takmörkunum og eftir hįttunum sem er gert rįš fyrir ķ žessari grein, eins og ķ greinum 326 til 334 Samningsins um starfsemi Evrópsku Sameiningar.

 

Efldar samvinnur miša į aš vera til framdrįttar framkvęmd višfangsefna Sameiningarinnar, aš verja hagsmuni hennar og aš styrkja hennar samžęttingarferil. Žęr eru opnar į öllum tķmum öllum Mešlima-Rķki, ķ samręmi viš grein 328 Samningsins um starfsemi Evrópsku Sameiningar.

 

2.       Įkvöršunin sem heimilar eflda samvinnu er samžykkt af Rįšinu žegar allt annaš bregst, žegar žaš sżnir fram į aš višfangsefnin sem sóst var eftir af žessari samvinnu nįst ekki fram innan sanngjarns tķmafests af Sameiningin ķ heildina litiš, og aš žvķ tilskyldu minnst nķu Mešlima-Rķkja taki žįtt ķ. Rįšiš śrskuršar ķ samręmi viš réttarfariš sem er gert rįš fyrir meš grein 329 Samningsins um starfsemi Evrópsku Sameiningar.

 


 

3.       Allir mešlimir Rįšsins geta įtt hlutdeild ķ žess rįšageršum, en ašeins mešlimir Rįšsins sem eru fulltrśar Mešlima-Rķkjanna sem eiga hlutdeild ķ efldri samvinnu eiga hlutdeild ķ aš greiša atkvęši. Gert er rįš fyrir kosningahęttunum meš grein 330 Samningsins um starfsemi Evrópsku Sameiningar.

 

4.       Athafnir samžykktar innan ramma efldrar samvinnu binda ekki saman nema hlutašeigandi Mešlima-Rķki. Žęr eru ekki taldar sem „įvinningur[14]" frammi fyrir aš vera samžykktur Frambjóšenda-Rķkjunum til ašildar aš Sameiningunni.

 

 

 

BĮLKUR V

ALMENN ĮKVĘŠI VIŠVĶKJANDI ATHÖFN UTAN SAMEININGARINNAR
OG SÉRSTÖK ĮKVĘŠI VARŠANDI UTANRĶKJASTEFNU
OG SAMEIGINLEGT ÖRYGGI

KAFLI 1

ALMENN ĮKVĘŠI
VIŠVĶKJANDI ATHÖFN UTAN SAMEININGARINNAR

 

 

Grein 21 Žrišja ašila samskipti

 

1.         Athöfn Sameiningarinnar į alžjóšavetfangi hvķlir į grunnforsendum sem hafa veriš allsrįšandi ķ hennar sköpun, ķ hennar žroskaferil og ķ hennar śtvķkkun og sem hśn mišar į aš stušla aš ķ afgangi heimsins: lżšręši, Réttarrķki, almenna śtbreišslu og ódeilanleika mannréttinda og grundvallarfrelsis, viršingu mannlegrar reisnar, grunnforsendur jafnréttis og samkenndar og viršingu grunnforsenda  Sįttmįla Sameinušu žjóšanna og alžjóša réttarfars.


 

Sameiningin kappkostar aš efla tengslin og aš byggja upp vinarleg samskipti meš žrišja ašila löndum  og meš stofnunum, alžjóša, héraša eša heimsins sem deila grunnforsendunum meš skķrskotun til fyrstu efnisgreinar. Žaš dregur taum śrlausna vandamįla sem margir ašilar standa aš sameiginlegra, sér ķ lagi innan ramma Sameinušu žjóšanna.

 

2.         Sameiningin skilgreinir og leišir sameiginleg stefnumįl og athafnir og vinnur aš žvķ aš tryggja samvinnu į hįu stigi į öllum svęšum alžjóšatengsla ķ žeim tilgangi aš:

 

a)       passa upp į sķn gild, sķna grundvallar hagsmuni, sitt öryggi, sitt sjįlfstęši og sinn heilleika;

 

b)      styrkja og styšja lżšręšiš, Réttarrķkiš, mannréttindi og grunnforsendur alžjóšaréttarfars;

 

c)       verja friš, afstżra įrekstrum og styrkja alžjóša öryggi, ķ samręmi viš markmiš og viš grunnforsendur Sįttmįla Sameinušu žjóšanna, eins og viš grunnforsendur loka lagasetningar Helsinki og viš markmiš Parķsar sįttmįlans, žar meš talin žau sem tengjast ytri landamęrum;

 

d)      styšja varanlegra žróun į plani hagstjórnar, samfélagslegri og umhverfislegri landanna į žroskaferil ķ mjög mikilvęgu markmiši upprętingar fįtęktar;

 

e)       hvetur til samžęttingar allra landa ķ skipulagi jaršarinnar, žar meš tališ afnįm stigvaxandi  hindrana ķ alžjóšavišskiptum;

 

f)       stušlar aš undirbśningi alžjóša śręša til aš verja og betrumbęta gęši umhverfisins og varanlegan rekstur  nįttśrulegra aušlinda jaršarinnar, til aš tryggja varanlegan žroskaferil;

 


 

g)      hjįlpa ķbśafjölda, landa og svęša sem lenda ķ hamfara af völdum nįttśru eša manna; og

                                                                                                                            

h)      stušla aš alžjóšakerfi botnušu ķ efldri samvinnu sem margir ašilar standa aš og góšri stjórnun jaršarinnar.

 

3.         Sameiningin viršir grunnforsendurnar og fylgir eftir višfangsefnunum meš skķrskotun til mįlsgreinar 1 og 2 ķ undirbśning og gangsetningu sinna ytri athafna į mismunandi svęšum sem žessi bįlkur nęr yfir og fimmti hluti Samningsins um starfsemi Evrópsku Sameiningar, sem og öšrum hlišum sinnar ytri stjórnarstefnu.

 

Sameiningin sér um samkvęmni millum mismunandi svęša ytri athafna sinna og millum žeirra og sinna annarra stjórnarstefna. Rįšiš og  Umbošiš, sem Hįttsetti Fulltrśi Sameiningarinnar fyrir utanrķkjamįl og öryggismįlastefnu ašstošar, tryggja žetta samkvęmni og vinna saman ķ žvķ skyni.

 

 

Grein 22 Herstjórnarleg markmiš

 

1.       Į grunni grunnforsenda  og višfangsefna sem eru tķunduš ķ grein 21, stašfestir Evrópska Rįšiš hagsmuni og herstjórnarleg višfangsefni Sameiningarinnar.

 

Įkvaršanir Evrópska Rįšsins um hagsmuna og herstjórnarleg višfangsefni Sameiningarinnar hvķla į stefnu utanrķkja og sameiginlegs öryggis eins og į öšrum svęšum sem tengjast athöfnum utan Sameiningarinnar. Žęr geta varšaš tengsl Sameiningarinnar meš landi eša héraši, eša haft žemķska[15] nįlgun. Žęr skilgreina žeirra tķmalengd og bolmagniš sem Sameiningin og Mešlima-Rķkin verša aš lįta ķ té.

 

Evrópska Rįšiš śrskuršar einróma aš tilmęlum Rįšsins, sem žaš sķšar samžykkir eftir hįttunum sem er gert rįš fyrir um sérhvert athafnasvęši. Įkvaršanir Evrópska Rįšsins eru gangsettar eftir réttarfarinu sem er gert rįš fyrir ķ samningunum.

 

2.       Hįttsetti fulltrśi Sameiningarinnar fyrir utanrķkjamįl og öryggismįlastefnu, fyrir svęši stefnu utanrķkja og sameiginlegs öryggis, og Umbošiš, fyrir önnur svęši ytri athafnir, geta lagt fram tillögur sameiginlega ķ Rįšinu .

 


 

KAFLI 2

SÉRSTÖK ĮKVĘŠI
VARŠANDI STEFNU UTANRĶKJA OG SAMEIGINLEGS ÖRYGGIS

 

 

GREINSKIPTING 1
SAMEIGINLEG ĮKVĘŠI

 

 

Grein 23 Athöfn į alžjóšavetfangi

 

Athöfn Sameiningarinnar į alžjóšavetfangi, ķ nafni žessa kafla, hvķlir į grunnforsendum, fylgir eftir višfangsefnum og er fariš meš hana ķ samręmi viš almenn įkvęši meš skķrskotun ķ kafla 1.

 

 

Grein 24 Stigvaxandi almenn varnarstefna

(śr-grein 11 TUE)

 

1.         Valdhęfi Sameiningarinnar ķ mįlum stefnu utanrķkja og sameiginlegs öryggis taka til allra svęša utanrķkjastefnunnar eins og öll mįlin višvķkjandi öruggi Sameiningarinnar, žar meš talin skilgreining stigvaxandi almennar varnarstefnu sem getur leitt til sameiginlegrar varnar.

 

Stefna utanrķkja og sameiginlegs öryggis er hįš reglum og tilteknu réttarfari. Hśn er skilgreind og sett ķ gang af Evrópska Rįšinu og Rįšinu, sem śrskurša einróma, nema ķ žeim tilfellum eša samningum žar sem öšruvķsi er skipaš fyrir. Samžykkt löggjafar er śtilokuš. Žess stjórnastefna er innt af hįttsettum fulltrśa Sameiningarinnar fyrir utanrķkjamįl og öryggismįlastefnu og af Mešlima-Rķkjunum, ķ samręmi viš Samninganna. Tiltekin hlutverk Evrópska Žingsins og Umbošsins į žessu athafnasvęši eru skilgreind af Samningunum. Hęšsti Réttur Evrópsku Sameiningarinnar er ekki dómbęr ķ žvķ sem varšar žessi įkvęši, aš undanskildu hans dómhęfi til sannprófunar į viršingu greinar 40 žessa Samnings og til sannprófunar lögmętis tiltekinna įkvaršanna meš skķrskotun til greinar 275, annarrar efnisgreinar, Samnings um starfsemi Evrópsku Sameiningarinnar.

 


 

2.         Innan ramma grunnforsenda og višfangsefna ytri athafna sinna, fer Sameiningin meš, skilgreinir og gangsetur stefnu utanrķkja og sameiginlegs öryggis sem grundvallast į žroskaferil stjórnmįlalegrar, gagnkvęmrar samheldni Mešlima-Rķkjanna, meš žvķ aš bera kennsl į mįlin sem sżna sig varša almenna hagsmuni og į framkvęmd af grįšu dagvaxandi samstillingu athafna Mešlima-Rķkjanna.

 

3.         Mešlima-Rķkin styšja rösklega og skilyršislaust ytri stjórnarstefnu og öryggi Sameiningarinnar ķ anda hollustu og gagnkvęmrar samkenndar og virša athöfn Sameiningarinnar į žessu svęši.

 

Mešlima-Rķkin vinna saman aš styrkingu og aš žróun žeirra stjórnstefnulegu gagnkvęmu samkenndar. Žau halda sig frį öllum athöfnum sem vinna gegn hagsmunum Sameiningarinnar eša sem gętu skašaš hennar įhrifamįtt aš svo miklu leyti sem samtengingarkrafti ķ alžjóšatengslum.

 

Rįšiš og Hįttsetti Fulltrśinn standa vörš um viršingu žessara grunnforsenda.

 

 

Grein 25 Utanrķkjastefna og sameiginlegt öryggi

(śr-grein 12 TUE)

 

Sameiningin fer meš stefnu utanrķkja og sameiginlegs öryggis :

 

a)       meš žvķ aš skilgreina almennar stefnur;

 

b)      meš žvķ aš samžykkja įkvaršanir sem skilgreina:

 

i)     stjórnun athafna af Sameiningunni;

 

ii)    afstöšur teknar af Sameiningunni;

 

iii)   hętti gangsetningar įkvaršanna sem skķrskotun til lišar  i) og ii);

 

og

 

c)       meš žvķ aš styrkja kerfisbundna samvinnu milli Mešlima-Rķkjanna ķ žįgu stjórnunar žeirra stjórnarstefnu.

 

 


 

Grein 26 Herstjórnarlegir hagsmunir

(śr-grein 13 TUE)

 

1.         Evrópska Rįšiš stašfestir herstjórnarlega hagsmuni Sameiningarinnar, fastbindur višfangsefnin og skilgreinir almenna įttvķsi stefnu utanrķkja og sameiginlegs öryggis, žar meš talin fyrir mįlin sem hafa bendlanir viš varnarmįlefni. Žaš samžykkir naušsynlegar įkvaršanir.

 

Ef žroskaferil alžjóša krefst žess, bošar forsętisherra Evrópska Rįšsins til aukafundar  Evrópska Rįšsins ķ žeim tilgangi aš skilgreina herstjórnarlegar reglur stjórnarstefnu Sameiningarinnar andspęnis žessum žroskaferli.

 

2.         Rįšiš undirbżr vandlega stefnu utanrķkja og sameiginlegs öryggis og tekur naušsynlegar įkvaršanir um skilgreiningu og um gangsetningu žessarar stjórnarstefnu, į grunni almennra stefna og herstjórnarlegra reglna sem skilgreinast af Evrópska Rįšinu.

 

Rįšiš og Hįttsetti Fulltrśi Sameiningarinnar fyrir utanrķkjamįl og öryggismįlastefnu standa vörš um einingu, samkvęmni og skilvirkni athafnar Sameiningarinnar.

 

3.         Stefna utanrķkja og sameiginlegs öryggis er innt af hendi Hįttsetta Fulltrśans og af Mešlima-Rķkjunum, meš žvķ aš nota bolmagn žjóšanna og žaš Sameiningarinnar.

 

 

Grein 27 Evrópsk žjónusta ytri athafna

 

1.         Hįttsetti fulltrśi Sameiningarinnar fyrir utanrķkjamįl og öryggismįlastefnu, sem stżrir Rįši utanrķkjamįla, stušlar aš sķnum tillögum viš undirbśning stefnu utanrķkja og sameiginlegs öryggis og tryggir gangsetningu įkvaršanna sem Evrópska Rįšiš og Rįšiš hafa samžykkt.

 

2.         Hįttsetti fulltrśinn stendur fyrir Sameininguna ķ mįlefnum sem heyra til stefnu utanrķkja og sameiginlegs öryggis. Hann leišir ķ nafni Sameiningarinnar umręšu stjórnarstefnu meš žrišju ašilum og tjįir afstöšu Sameiningarinnar innan alžjóšastofnana og į alžjóša stjórnlagarįšstefnum.

 


 

3.         Ķ uppfyllingu sķns umbošs, styšst Hįttsetti Fulltrśinn viš evrópska žjónustu fyrir ytri athöfn. Žessi žjónusta starfar ķ samstarfi meš samningaliprum[16] žjónustum Mešlima-Rķkjanna og er samsett af opinberum starfsmönnum lögmętra žjónusta śr almennu rįšuneyti Rįšsins og Umbošsins eins og ljįšu starfsliši samningalipra žjónusta žjóšanna. Skipulagning og starfsemi evrópskar žjónustu ytri athafna eru fastbundnar meš įkvöršun Rįšsins. Rįšiš śrskuršar aš tillögu Hįttsetta Fulltrśans, eftir rįšaleitun hjį Evrópska Žinginu og samžykki Umbošsins.

                                                                                                         

 

Grein 28 Hernašarašgerša athöfn

(śr-grein 14 TUE)

 

1.         Žegar alžjóša įstandiš śtheimtir hernašarašgerša athöfn Sameiningarinnar, samžykkir Rįšiš naušsynlegar įkvaršanir. Žęr fastbinda žeirra markmiš, žeirra umfang, bolmagniš til rįšstöfunar Sameiningunni, ašstęšurnar višvķkjandi gangsetningu žeirra og, ef naušsynlegt, žeirra tķmalengd.

 

Ef umskipti kringumstęšna sżna sig hafa greinileg įhrif į žaš sem spursmįliš snżst um og veršur tilefni til slķkrar įkvöršunar, žį endurmetur Rįšiš grunnforsendurnar og markmiši žessarar įkvöršunar og samžykkir naušsynlegar įkvaršanir.

 

2.         Įkvaršanir meš skķrskotun til mįlsgreinar 1 gera Mešlima-Rķkin įbyrg fyrir aš taka afstöšu og fyrir stjórnun žeirra athafna.

 

3.         Öll afstaša sem er tekin eša allar rįšgeršar žjóšarathafnir til beitingar įkvöršunar meš skķrskotun til mįlsgreinar 1 gefur tilefni til upplżsingar af hįlfu viškomandi Mešlima-Rķkis ķ tęka tķš sem gerir kleyft, ķ naušsynjar tilfelli, undirbśningssamrįš innan Rįšsins. Upplżsingarskylda undirbśnings er ekki beitt ķ śręšum sem mynda einfalda tilfęrslu įkvaršanna Rįšsins į žjóšarplani.

                                  

4.         Ķ naušsynlegu įrķšandi tilfelli sem tengist žróun įstandsins og ef ekki fęst endurskošun įkvöršunar Rįšsins meš skķrskotun til mįlsgreinar 1, geta Mešlima-Rķkin gripiš til samtķmis śręša sem liggja ķ augum uppi, meš žvķ aš taka meš ķ reikninginn almenn markmiš framangreindrar įkvöršunar. Mešlima-Rķkiš sem grķpur til slķkra śręša upplżsir tafarlaust Rįšiš.

 


 

5.         Ķ tilfelli meirihįttar erfišleika meš aš beita įkvöršunin sem er skķrskotaš til ķ žessari grein, leggur Mešlima-Rķkiš mįliš fyrir Rįšiš, sem um žaš rįšgast og leitar višeigandi śrlausna. Žęr mega hvorki ganga gegn višfangsefnum įkvöršunar meš skķrskotun til mįlsgreinar 1 né skaša ekki hennar įhrifamįtt.

 

 

Grein 29 žjóšarstefnur stašfesta afstöšur Sameiningarinnar

(śr-grein 15 TUE)

 

Rįšiš samžykkir įkvaršanir sem skilgreina afstöšu Sameiningarinnar um tiltekin spursmįl af landfręšilegu eša žematķsku ešli. Mešlima-Rķkin standa vörš um stašfestanleika žeirra žjóšarstefna viš afstöšur Sameiningarinnar.

 

 

Grein 30

(śr-grein 22 TUE)

 

1.         Sérhvert Mešlima-Rķki, Hįttsetti Fulltrśi Sameiningarinnar fyrir utanrķkjamįl og öryggismįlastefnu, eša  Hįttsetti Fulltrśinn meš Umbošinu getur lagt fyrir Rįšiš öll spursmįl sem heyra til stefnu utanrķkja og sameiginlegs öryggis og leggja fram, hvert um sig, frumkvęšin eša tillögurnar ķ Rįšinu.

 

2.         Ķ tilfellum sem śtheimta snögga įkvöršun, stefnir Hįttsetti Fulltrśinn saman, annašhvort aš kröfu embęttis, eša aš kröfu Mešlima-Rķkis, innan tķmafrests innan fjörtķu og įtta stunda eša, ķ algjöru naušsynjar tilfelli, innan tķmafrests sem skemmstum, til aukafundar Rįšsins.

 

 

Grein 31

(śr-grein 23 TUE)

 

1.         Įkvaršanir sem tengjast žessum kafla eru teknar af Evrópska Rįšinu og af Rįšinu sem śrskuršar einróma, nema ķ žeim tilfellum hvar žessi kafli leggur annaš til. Samžykkt löggjafar er śtilokuš.

 


 

Sérhver mešlimur Rįšsins sem situr hjį viš atkvęšagreišslu getur, ķ samręmi viš žessa efnisgrein, lįtiš fylgja meš sinni hjįsetu formlega yfirlżsingu . Ķ žessu tilfelli, er hann ekki skuldbundinn aš beita įkvöršunin, en hann felst į aš įkvöršunin skuldbindi Sameininguna. Ķ anda gagnkvęmrar samkenndar, situr viškomandi Mešlima-Rķki hjį viš allar athafnir sem gętu endaš meš įgreiningi um athöfn Sameiningarinnar botnašri ķ žessari įkvöršun eša hindraš hana og önnur Mešlima-Rķki virša hennar afstöšu. Ef mešlimir Rįšsins sem lįta fylgja meš žeirra hjįsetu slķka yfirlżsingu standa fyrir minnst einn žrišja Mešlima-Rķkjanna sem tengjast minnst einum žrišja ķbśafjölda Sameiningarinnar, er įkvöršunin ekki samžykkt.

 

2.         Ķ frįvikum viš mįlsgrein 1, śrskuršar Rįšiš meš hęfum meirihluta:

 

  • - žegar žaš samžykkir įkvöršun sem skilgreinir athöfn eša afstöšu Sameiningarinnar į grunni įkvöršunar Evrópska Rįšsins sem hvķla į les hagsmunum og herstjórnarlegum markmišum Sameiningarinnar, meš skķrskotun til greinar22, mįlsgrein1;

 

  • - žegar žaš samžykkir įkvöršun sem skilgreinir athöfn eša afstöšu Sameiningarinnar aš tillögu Hįttsetta Fulltrśa Sameiningarinnar fyrir utanrķkjamįl og öryggismįlastefnu sem er borin fram ķ kjölfar tiltekinnar kröfu sem Evrópska Rįšiš hefur stķlaš honum aš sķnu eigin frumkvęši eša aš frumkvęši Hįttsetta Fulltrśans;

 

  • - žegar žaš samžykkir allar įkvaršanir sem setja ķ gang įkvöršun sem skilgreinir athöfn eša afstöšu Sameiningarinnar,

 

  • - žegar žaš śtnefnir tiltekinn fulltrśa ķ samręmi viš grein 33.

 

Ef einn mešlimur Rįšsins lżsir yfir aš, fyrir lķfsnaušsynlegar žjóšarstjórnarstefnu įstęšur og sem hann śtlistar, hann hafi ķ hyggju aš standa į móti samžykkt įkvöršunar gagnvart žvķ aš vera tekin meš hęfum meirihluta, žį er ekki gengiš til atkvęšagreišslu. Leitar Hįttsetti fulltrśinn, ķ nįnum rįšaleitunum meš viškomandi Mešlima-Rķki, aš einni ašgengilegri lausn fyrir žaš. Verši skortur į nišurstöšu, getur Rįšiš, sem śrskuršar meš hęfum meirihluta, krafist aš mįlinu verši vķsaš til Evrópska Rįšsins ķ augnamiši einróma įkvöršunar.

 


 

3.         Evrópska Rįšiš getur, einróma, samžykkt įkvöršun sem sér fram į aš Rįšinu śrskurši meš hęfum meirihluta ķ öšrum tilfellum en žeim meš skķrskotun til mįlsgreinar 2.

 

4.         Mįlsgreinar  2 og 3 eiga ekki viš um įkvaršanir sem hafa hernašarlegar bendlanir eša į varnarsvęšum.

 

5.         Fyrir Réttarfarsmįl, śrskuršar Rįšiš meš meirihluta sinna mešlima.

 

 

Grein 32 śtlendingastefna

(śr-grein 16 TUE)

 

Mešlima-Rķkin ręšast viš innan Evrópska Rįšsins og Rįšsins um öll mįl utanrķkjastefnu og öryggis sem sżna sig almennra hagsmuna, ķ žvķ augnamiši aš skilgreina sameiginlega nįlgun. Įšur en tekist er į viš sérhverja athöfn į alžjóšavetfangi eša loforš eru gefin sem gętu haft slęm įhrif į hagsmuni Sameiningarinnar, Sérhvert Mešlima-Rķki leitar rįša hjį hinum innan Evrópska Rįšsins eša Rįšsins. Mešlima-Rķkin tryggja, meš samleitni sinna athafna, aš Sameiningin geti staši į sķnum hagsmunum og sķnum gildum į alžjóšavetfangi. Mešlima-Rķkin eru einhuga sķn ķ millum.

 

Žegar Evrópska Rįšiš eša Rįšiš hefur skilgreint sameiginlega nįlgun Sameiningarinnar ķ skilningi fyrstu efnisgreinar, Hįttsetti Fulltrśi Sameiningarinnar fyrir utanrķkjamįl og öryggismįlastefnu og rįšherrar utanrķkismįla Mešlima-Rķkjanna samhęfa žeirra athafnir innan Rįšsins.

 

Samningaliprar sendinefndir Mešlima-Rķkjanna og sendinefndir Sameiningarinnar ķ žrišja ašila löndum og hjį alžjóšastofnunum vinna saman sķn ķ millum og leggja sitt af mörkum til oršalags og til gangsetningar sameiginlegrar nįlgunar.

                                                 

Grein 33

(śr-grein 18 TUE)

 

Rįšiš getur, aš tillögu Hįttsetta Fulltrśa Sameiningarinnar fyrir utanrķkjamįl og öryggismįlastefnu, śtnefnt tiltekinn fulltrśa hverjum er veitt umboš ķ tengslum viš tiltekin stjórnstefnumįl. Tiltekni fulltrśinn fer meš sitt umboš undir stjórnarvaldi Hįttsetta Fulltrśans.

 

 


 

Grein 34

(śr-grein 19 TUE)

 

1.         Mešlima-Rķkin samhęfa žeirra athafnir innan alžjóšastofnanna og į alžjóša stjórnlagarįšstefnum. Žau verja ķ žessum opinberu sölum afstöšur Sameiningarinnar. Hįttsetti fulltrśi Sameiningarinnar fyrir utanrķkjamįl og öryggismįlastefnu tryggir skipulagningu žessarar samhęfingar.

 

Innan alžjóšastofnanna og į alžjóša stjórnlagarįšstefnum ķ hverjum ekki öll Mešlima-Rķkin taka žįtt, žessi sem taka žįtt verja afstöšur Sameiningarinnar.

 

2.         Samkvęmt grein 24, mįlsgrein 3, fulltrśar Mešlima-Rķkjanna ķ alžjóšastofnunum eša į alžjóša stjórnlagarįšstefnum ķ hverjum ekki öll Mešlima-Rķkin taka žįtt halda žessum sķšarnefndu, eins og Hįttsetta Fulltrśanum, upplżstum um öll mįlin sem sżna sig varša sameiginlega hagsmuni.

 

Mešlima-Rķkin sem eru lķka mešlimir Öryggisrįšs Sameinušu žjóšanna ręšast viš og halda öšrum Mešlima-Rķkum eins og Hįttsetta Fulltrśanum full upplżstum. Mešlima-Rķkin sem eru mešlimir Öryggisrįšsins verja, ķ framkvęmd sinna skyldna, afstöšur og hagsmuni Sameiningarinnar, įn žess aš vega aš įbyrgšinni sem žeim fellur ķ hlut ķ krafti įkvęša Sįttmįla Sameinušu žjóšanna.

 

Žegar Sameiningin hefur skilgreint afstöšu um žema į fundardagskrį Öryggisrįšs Sameinušu žjóšanna, žį krefjast Mešlima-Rķkin sem žaš sitja aš Hįttsetta Fulltrśanum sé bošiš aš setja fram afstöšu Sameiningarinnar.

 

 

Grein 35

(śr-grein 20 TUE)

 

Sendinefndir samningalipra og ręšismanna Mešlima-Rķkjanna og sendinefndir Sameiningarinnar ķ žrišja ašila löndum og į alžjóša stjórnlagarįšstefnum eins og žeirra fyrirsvar hjį alžjóšastofnunum, vinna saman til aš tryggja viršingu og gangsetningu įkvaršanna sem skilgreina afstöšu og athafnir Sameiningarinnar sem hśn samžykkti ķ krafti žessa kafli.

 


 

Žęr magna sķna samvinnu meš žvķ aš skiptast į upplżsingum og meš žvķ aš framkvęma sameiginlega žróunarferla.

                                                                                                      

Žęr leggja sitt af mörkum viš gangsetningu verndarréttar borgara Sameiningarinnar į yfirrįšsvęšum žrišja ašila landa, meš skķrskotun til greinar 20, mįlsgrein 2, liš c) Samnings um starfsemi Evrópsku Sameiningarinnar, eins og samžykktum śręšum til beitingar greinar 23 sama Samnings.

                                                                                                                                         

 

Grein 36

(śr-grein 21 TUE)

 

Hįttsetti fulltrśi Sameiningarinnar fyrir utanrķkjamįl og öryggismįlastefnu leitar reglulega rįša hjį Evrópska Žinginu um grunnforsendu hlišar og valkosti grundvallar stefnu utanrķkja og sameiginlegs öryggis og öryggismįlastefnu og almennara varna og upplżsir žaš um žróun žessara stjórnarstefna. Hann sér um aš sjónarmiš Evrópska Žingsins séu lögformlega tekin til greina. Tilteknir fulltrśar geta veriš ašilar aš žvķ aš upplżsa Evrópska Žingiš.

 

Evrópska Žingiš getur stķlaš fyrirspurnir eša oršaš tilmęli ķ žįgu Rįšsins og Hįttsetta Fulltrśans. Žaš framkvęmir tvisvar sinnum į įri rökręšu um framfarir sem hafa ręst ķ gangsetningu stefnu utanrķkja og sameiginlegs öryggis, žar meš talin öryggismįlastefna og almennra varna.

 

 

Grein 37

(śr-grein 24 TUE)

 

Sameiningin getur śtkljįš samninga meš einu eša fleirum Rķkjum eša alžjóšastofnunum  innan svęšanna sem tengjast žessum kafla.

 

 

Grein 38 kreppurekstur

(śr-grein 25 TUE)

 

Įn žess aš vega aš grein 240 Samnings um starfsemi Evrópsku Sameiningarinnar, fylgist nefnd stjórnarstefnu og öryggis meš alžjóša įstandi innan svęšanna sem heyra til stefnu utanrķkja og sameiginlegs öryggis og leggur sitt af mörkun til skilgreiningar stefnumįla meš žvķ aš koma til skila skošunum ķ žįgu Rįšsins, aš kröfu žess sama, ķ žįgu Hįttsetta Fulltrśa Sameiningarinnar fyrir utanrķkjamįl og öryggismįlastefnu, eša aš sķnu eigin frumkvęši. Hśn vaktar jafnframt gangsetningu umsaminna stefnumįla, įn žess aš vega aš śthlutunum Hįttsetta Fulltrśans.

 


 

Innan ramma žessa kafla, fer nefnd stjórnarstefnu og öryggis meš, undir įbyrgš Rįšsins og Hįttsetta Fulltrśans, eftirlits stjórnarstefnu og herstjórnarlega stjórnun ašgerša ķ kreppurekstri meš skķrskotun til greinar 43.

 

Rįšiš getur heimilaš nefndinni, ķ tilgangi ašgeršar ķ kreppurekstri og fyrir tķmalengd žeirrar sömu, eins og Rįšiš įkvaršar žęr, aš taka višeigandi įkvaršanir sem varša stjórn stjórnarstefnu og herstjórnarlegra stjórnun ašgeršarinnar.

 

 

Grein 39

 

Stašfestandi grein 16 Samningsins um starfsemi Evrópsku Sameiningar og meš žvķ aš vķkja til hlišar hennar mįlsgrein 2, samžykkir Rįšiš įkvöršun sem fastbindur reglur višvķkjandi vernd manneskja ķ lķkama gagnvart mešferš manneskju [persónu] upplżsinga af hįlfu starfslišs Mešlima-Rķkjanna ķ beitingu athafna sem falla undir beitingaryfirgrip žessa kafla, og frjįlsri umferš žessara upplżsingagagna. Viršing žessara reglna er undir yfirrįšum stjórnar sjįlfstęšra yfirvalda.

 

 

Grein 40

(śr-grein 47 TUE)

                    

Gangsetning stefnu utanrķkja og sameiginlegs öryggis skal ekki hafa slęm įhrif į beitingu réttarfars og yfirgripsvķdd sem lżtur aš śthlutunum stofnanna sem er gert rįš fyrir ķ samningum fyrir beitingu valdsviša Sameiningarinnar meš skķrskotun til greina 3 til 6 Samningsins um starfsemi Evrópsku Sameiningar.

 

Sömuleišis, hefur gangsetning stefnumįla meš skķrskotun til fyrrnefndra greina ekki slęm įhrif į beitingu réttarfars og yfirgripsvķdd sem lśta aš śthlutunum stofnanna sem er gert rįš fyrir af Samningum fyrir inningu valdahęfis Sameiningarinnar ķ samręmi viš žennan kafli.

 

 

Grein 41

(śr-grein 28 TUE)

 

1.         Įfallandi stjórnsżsluśtgjöld fyrir stofnanirnar vegna gangsetningar žessa kafla eru į kostnaš fjįrlaga Sameiningarinnar.

 


 

2.         Įfallandi hernašarašgeršaśtgjöld vegna gangsetningu žessa kafla eru jafnframt į kostnaš fjįrlaga Sameiningarinnar, aš undanskildum skyldra śtgjalda ašgerša sem hafa bendlanir viš hernaš eša į varnarsvęšum og viš tilfelli hvar Rįšiš um įkvešur öšruvķsi einróma.

 

Žegar śtgjöld eru ekki sett į kostnaš fjįrlaga Sameiningarinnar, eru žau į kostnaš Mešlima-Rķkjanna samkvęmt skala heildar žjóšarframleišsla, nema Rįšiš, sem śrskuršar einróma, um įkveši öšruvķsi. Vegna žess sem er śtgjalda skyldra ašgerša sem hafa bendlanir viš hernaš eša į varnarsvęšum, žurfa Mešlima-Rķkin hvers fulltrśar ķ Rįšinu hafa gefiš śt formlega yfirlżsingu sem er hįš skilyršum greinar 31, mįlsgrein 1, annarri efnisgrein, ekki aš leggja af mörkum til žeirrar fjįrmögnunar.

 

3.       Rįšiš samžykkir įkvöršun sem byggir upp tiltekiš réttarfar til aš tryggja snöggan ašgang aš veitingum fjįrlaga Sameiningarinnar ętlušum til samtķmis fjįrmögnunar aš frumkvęšis innan ramma stefnu utanrķkja og sameiginlegs öryggis, og einkanlega til skyldu undirbśningsathafna meš skķrskotun til greinar 42, mįlsgrein 1, og til greinar 43. Žaš śrskuršar eftir rįšaleitun hjį Evrópska Žinginu.

 

Skyldu undirbśningsathafnir meš skķrskotun til greinar 42, mįlsgrein 1, og til greinar 43, sem eru ekki settar į kostnaš fjįrlaga Sameiningarinnar, eru fjįrmagnašir af gangsetningarsjóši, myndušum af framlögum Mešlima-Rķkjanna.

 

Rįšiš samžykkir meš hęfum meirihluta, aš tillögu Hįttsetta Fulltrśans Sameiningarinnar fyrir utanrķkjamįl og öryggismįlastefnu, įkvaršanir sem lögsetja:

 

a)       hętti stofnunar og fjįrmögnunar gangsetningarsjóšs, sér ķ lagi heildarfjįrmagnskostnašinum sem er rįšstafaš ķ sjóšinn;

 

b)      hętti rekstrar gangsetningarsjóšs;

 

c)       hętti fjįrmįlastjórnar.

 


 

Žegar rįšgerš skylda, ķ samręmi viš grein 42, mįlsgrein 1, og viš grein 43, veršur ekki sett į kostnaš fjįrlaga Sameiningarinnar, heimilar Rįšiš Hįttsetta Fulltrśanum aš nota žennan sjóš. Hįttsetti fulltrśinn gefur skżrslu ķ Rįšinu um inningu žessa umbošs.

 

 

 

GREINSKIPTING 2
ĮKVĘŠI VARŠANDI STEFNUMĮL ÖRYGGIS
OG ALMENNAR VARNAR

 

 

Grein 42 Evrópska Varnar Umbošstofan

(śr-grein 17 TUE)

 

1.         Stjórnarstefna öryggis og almenna varna er óašskiljanlegur hluti stefnu utanrķkja og sameiginlegs öryggis. Hśn tryggir Sameiningunni löglegt svigrśm hernašarašgerša sem styšst viš borgaralega og hernašarlega fjįrmuni. Sameiningin getur af žeim haft śrręši til skylduverkefna utan Sameiningarinnar til aš tryggja višhald frišar, forvörn įrekstra og styrkingu alžjóša öryggis ķ samręmi viš grunnforsendur Sįttmįla Sameinušu žjóšanna. Śtfęrsla žessara verkefna hvķlir innan löglegs svigrśms sem Mešlima-Rķkin lįta ķ té.

 

2.         Stjórnarstefna öryggis og almennar varnir innifelur skilgreiningu stigvaxandi almennar varnarstefnu Sameiningarinnar. Hśn leišir til sameiginlegra varna, žį strax Evrópska Rįšiš, sem śrskuršar einróma, žannig um žaš įkvešur. Žaš felur, ķ žessu tilfelli, Mešlima-Rķkjunum aš samžykkja įkvöršun ķ žessa veru ķ samręmi viš žeirra stjórnskipunarreglur hvers um sig.

 

Stjórnarstefna Sameiningarinnar ķ veru žessarar greinskiptingar hefur ekki slęm įhrif į tiltekna eiginleika öryggismįlastefnunnar og varna įkvešinna Mešlima-Rķkja, hśn viršir skuldbindingarnar  sem fylgja ķ kjölfar Noršur-Atlandshafsins samningsins fyrir įkvešin Mešlima-Rķki sem įlķta aš žeirra sameiginlega vörn sé framkvęmd innan ramma Stofnunar Noršur-Atlandshafs Samningsins ( SNAS, OTAN, NATO) og hśn sé samrżmanleg meš sameiginlegar stjórnarstefnu öryggis og fastsettrar varnar ķ žessum ramma.


 

3.         Mešlima-Rķkin leggja fram til rįšstöfunar Sameiningarinnar, fyrir gangsetningu  öryggismįlastefnu og almennra varna, borgarlegt og hernašarlegt löglegt svigrśm til aš stušla aš višfangsefnum sem Rįšiš skilgreinir. Mešlima-Rķkin sem mynda sķn ķ millum alžjóša herstyrk geta lķka lagt fram til rįšstöfunar öryggismįlastefnu og almennra varna.

 

Mešlima-Rķkin eru gerš įbyrg fyrir aš betrumbęta stigvaxandi žeirra löglega hernašarlega svigrśm. Umbošsstofa į svęšum žroskaferils löglegs svigrśms varnar, rannsóknar, öflunar og hervęšingar (héšan ķ frį nefnd "Evrópska Varnar Umbošsstofan") stašfestir ašgeršažarfir, stušlar aš  śręšum til aš fullnęgja žeim, leggur sitt af mörkun til stašfestingar og, ef til žess kemur, kemur ķ verk öllum nytsamlegum śręšum til aš styrkja išnašar og tękni grunn varnargeirans, tekur žįtt ķ skilgreiningu evrópskar stefnu löglegs svigrśms og hervęšingar, og ašstošar Rįšiš ķ mati betrumbóta hernašarlega löglega svigrśmsins.

 

4.         Įkvaršanir višvķkjandi öryggismįlastefnu og almennra varna, žar meš talin žęr sem hvķla į gangsetning skyldu meš skķrskotun til  žessarar greinar, eru samžykktar af Rįšinu sem śrskuršar einróma, aš tillögu Hįttsetta Fulltrśa Sameiningarinnar fyrir utanrķkjamįl og öryggismįlastefnu eša aš frumkvęši Mešlima-Rķkis. Hįttsetti fulltrśinn getur stungiš upp į aš leita til aušmagns žjóšanna eins til verkfęra Sameiningarinnar, ef til žess kemur sameiginlega meš Umbošinu.

 

5.         Rįšiš getur trśaš fyrir til aš framkvęma skyldu, innan ramma Sameiningarinnar, grśppu Mešlima-Rķkja ķ žeim tilgangi aš verja gildi Sameiningarinnar og žjóna žeirra hagsmunum. Framkvęmd slķkrar skyldu įkvaršast af grein 44.

 

6.         Mešlima-Rķkin sem uppfylla hęrri višmišanir hernašarlegs löglegs svigrśms og sem hafa undirritaš meira žvingandi skuldbindingar ķ mįlinu ķ augnamiši skyldna sem meira śtheimta, byggja upp samvinnu varanlega skipulagša innan ramma Sameiningarinnar. Žessi samvinna er įkvöršuš af grein 46. Hśn hefur ekki slęm įhrif į įkvęši greinar 43.

 

7.       Ķ tilfelli žar sem Mešlima-Rķki veršur markmiš tilefnislausar hernašarįrįsar į sķnu umrįšasvęši, skulu önnur Mešlima-Rķkja hjįlpa žvķ og ašstoša af öllu bolmagni ķ žeirra valdi, ķ samręmi viš grein 51 Sįttmįla Sameinušu žjóšanna. Žetta hefur ekki slęm įhrif į tiltekna eiginleika öryggismįlastefnu og varnar įkvešna Mešlima-Rķkja.

 


 

Skuldbindingarnar og samvinnan į žessu svęši haldast į sama fari eins og undirritašar skuldbindingar innan Stofnunar Noršur-Atlandshafsins Samningsins, sem heldur įfram aš vera, fyrir Rķkin sem eru hans mešlimir, įstęša žeirra hópvarnar og lögsaga gangsetningu žeirrar.

                                                                                                     

 

Grein 43

 

1.         Skyldur meš skķrskotun til greinar 42, mįlsgreinar 1, ķ hverjum getur Sameiningin leitaš į nįšir borgaralega og hernašarlega bolmagns, sem innifela samįbyrgar athafnir ķ mįlum vķgbśnašar samdrįttar, skyldna mannśšlegra og brottflutnings, skyldna rįšgjafar og ašstošar ķ hernašarlegum mįlum, skyldna forvarna įrekstrar og višhalda friši, skyldna hernašarorrustu fyrir kreppurekstur, žar meš taldar skyldur um aš koma į aftur friši og stöšugleikaskapandi ašgerša ķ lok įrekstra. Allar žessar skyldur geta stušlaš aš barįttunni gegn hryšjuverkum, žar meš talin stušningur fęršur  žrišja ašila löndum til aš berjast viš hryšjuverk į žeirra landsvęšum.

 

2.         Rįšiš samžykkir įkvaršanir sem hvķla į skyldunum meš skķrskotun til mįlsgreinar 1 meš žvķ aš skilgreina žeirra markmiš og žeirra umfang eins og almenna hętti žeirrar gangsetningar. Hįttsetti fulltrśinn Sameiningarinnar fyrir utanrķkjamįl og öryggismįlastefnu, undir stjórnarvaldi Rįšsins og ķ nįinni snertingu og varanlegri meš nefnd stjórnarstefnu og öryggis, sér um samhęfingar borgaralegra hliša og hernašarlega hliša žessara skyldna.

 

 

Grein 44

 

1.         Innan ramma įkvaršanna sem eru samžykktar ķ samręmi viš grein 43, getur Rįšiš trśaš grśppu Mešlima-Rķkja fyrir gangsetningu skyldu sem vill žaš og hefur til umrįša naušsynlegt löglegt svigrśm til slķkrar skyldu. Žessi Mešlima-Rķki, ķ félagi meš Hįttsetta Fulltrśa Sameiningarinnar fyrir utanrķkjamįl og öryggismįlastefnu, koma  sér saman sķn ķ millum um rekstur  skyldunnar.

 

2.         Mešlima-Rķkin sem taka žįtt ķ framkvęmd skyldunnar upplżsa reglulega Rįšiš um stöšu skyldunnar aš žeirra eigin frumkvęši eša aš kröfu annars Mešlima-Rķkis. Žįtttakandi Mešlima-Rķki hafa tafarlaust samband viš Rįšiš ef framkvęmd skyldunnar hafa ķ för meš sér meirihįttar afleišingar eša krefjast markmišsbreytingar, umfangs eša hįtta skyldunnar sem voru fastbundnir meš įkvöršunum meš skķrskotun til mįlsgreinar 1. Ķ žessum tilfellum, samžykkir Rįšiš naušsynlegar įkvaršanir.  


 

Grein 45 Evrópska Varnar Umbošsstofan

 

1.         Evrópska Varnar Umbošsstofan, meš skķrskotun til greinar  42, mįlsgrein 3, og sett undir stjórnarvaldi Rįšsins, hefur skyldu:

 

a)       aš leggja af mörkum viš aš stašfesta markmiš hernašarlegs löglegs svigrśms Mešlima-Rķkjanna og viš aš meta viršing skuldbindinga löglegs svigrśms undirritaša af Mešlima-Rķkjunum;

 

b)      aš stušla aš samstillingu ašgeršažarfa og samžykkt ašferša varnalegrar og samrżmanlegra ašferša;

 

c)       aš stinga uppį frumvörpum sem lśta aš mörgum ašilum til aš uppfylla markmišunum  ķ žvķ sem lżtur aš hernašarlegu löglegu svigrśmi og tryggja samhęfingu stefnuskrįr sem Mešlima-Rķkjunum inna af hendi og rekstur stefnuskrįr um tiltekna samvinna;

 

d)      aš styšja rannsókn ķ mįlum  varnartękni, aš samhęfa og gera įętlun um samtengdar rannsóknarathafnir og įstunda tękni śrlausnir sem svara ašgeršažörfum framtķšarinnar;

 

e)       aš leggja af mörkum viš aš stašfesta og, ef til žess kemur, aš koma ķ verk, öllum nytsamlegum  śrręšum til aš styrkja grunn išnašar og tękni varnargeirans og til aš betrumbęta skilvirkni hernašarlegra śtgjalda.

 

2.         Evrópska Varnar Umbošsstofan er opin öllum Mešlima-Rķkum sem vilja eiga hlutdeild ķ henni. Rįšiš, sem śrskuršar meš hęfum meirihluta, samžykkir įkvöršun sem skilgreinir lagaskoršunina, höfušstöšvar og starfshętti Umbošsstofunnar. Žessi įkvöršun tekur tillit til į hvaša stigi raunveruleg hlutdeild ķ athöfnum Umbošsstofunnar er. Tilteknar grśppur eru myndašar innan Umbošsstofunnar, meš žvķ aš safna saman Mešlima-Rķkjunum sem leiša samtengd frumvörp. Umbošsstofa gegnir sķnum skyldum ķ tengslum viš Umbošiš aš svo miklu leyti sem žess er žörf.

 

 

Grein 46

 

1.         Mešlima-Rķkin sem vilja eiga hlutdeild ķ varanlega skipulagšri samvinnu meš skķrskotun til greinar 42, mįlsgrein 6, sem uppfylla višmišanir og skrifa undir skuldbindingar ķ mįlum hernašarlegs löglegs svigrśms sem er tekiš upp ķ Frumskjali um varanlega skipulagša samvinnu, žau tilkynna žeirra fyrirętlun ķ Rįšinu og Hįttsetta Fulltrśa Sameiningarinnar fyrir utanrķkjamįl og öryggismįlastefnu.


 

2.         Innan žriggja mįnaša frį tilkynningunni meš skķrskotun til mįlsgreinar 1, samžykkir Rįšiš įkvöršun sem byggir varanlega skipulagša samvinnu og sem fastbindur lista hlutašeigandi Mešlima-Rķkja. Rįšiš śrskuršar meš hęfum meirihluta, eftir rįšaleitun viš Hįttsetta Fulltrśans.

 

3.         Sérhvert Mešlima-Rķki sem, sķšar į skeišinu, vill eiga hlutdeild ķ varanlega skipulagšri samvinnu, tilkynnir sķna fyrirętlun ķ Rįšinu og Hįttsetta Fulltrśanum.

 

Rįšiš samžykkir įkvöršun sem stašfestir hlutdeild viškomandi Mešlima-Rķkis sem uppfyllir višmišanirnar og undirskrifar skuldbindingarnar meš skķrskotun til greina 1 og 2 frumskjals um varanlega skipulagša samvinnu. Rįšiš śrskuršar meš hęfum meirihluta, eftir rįšaleitun hjį Hįttsetta Fulltrśanum. Ašeins mešlimir Rįšsins sem er fulltrśar hlutašeigandi Mešlima-Rķkja eiga hlutdeild ķ aš greiša atkvęši.

 

Hęfur meirihluti skilgreinist ķ samręmi viš grein 238, mįlsgrein 3, liš a), Samnings um starfsemi Evrópsku Sameiningarinnar.

 

4.         Ef Mešlima-Rķkis sem er hlutašeigandi ašili uppfyllir ekki lengur višmišanirnar eša getur ekki lengur stašiš undir skuldbindingunum meš skķrskotun til greina 1 og 2 frumskjals um varanlega skipulagša samvinnu, getur Rįšiš samžykkt įkvöršun sem fellir śr gildi hlutdeild žessa Rķkis.

 

Rįšiš śrskuršar meš hęfum meirihluta. Ašeins mešlimir Rįšsins sem eru fulltrśar hlutašeigandi Mešlima-Rķka, aš undanskildum viškomandi Mešlima-Rķkis, eiga hlutdeild ķ aš greiša atkvęši.

 

Hęfur meirihluti skilgreinist ķ samręmi viš grein 238, mįlsgrein 3, liš a), Samnings um starfsemi Evrópsku Sameiningarinnar.

 

5.         Ef Mešlima-Rķki sem er hlutašeigandi ašili vill segja skiliš viš varanlega skipulagša samvinnu, tilkynnir žaš sķna įkvöršun ķ Rįšinu, sem bókar aš hlutdeild viškomandi Mešlima-Rķkis er lokiš.

 

6.         Įkvaršanir og tilmęli Rįšsins innan ramma varanlegar skipulagšar samvinnu, önnur en žau sem er gert rįš fyrir ķ mįlsgreinum 2 til 5, eru samžykkt einróma. Meš hlišsjón af žessari mįlsgrein, samdóma įlit er einungis myndaš af atkvęšum fulltrśa hlutašeigandi Mešlima-Rķkja.

 

 


 

BĮLKUR VI

LOKA ĮKVĘŠI

 

 

Grein 47 Persóna aš lögum

 

Sameiningin er manneskja[17] aš lögum.

 

 

Grein 48 Stjórnarskrį sem breytist

(śr-grein 48 TUE)

 

1.         Samningunum mį breyta ķ samręmi viš réttarfar venjulegrar endurskošunar. Žeim mį jafnframt breyta ķ samręmi viš réttarfar einfaldašar endurskošunar.

 

Réttarfar venjulegrar endurskošunar

 

2.         Rķkisstjórn sérhvers Mešlima-Rķkis, Evrópska Žingiš eša Umbošiš getur lagt fram ķ Rįšinu  frumvörp sem beinast aš žvķ aš Samningarnir séu endurskošašir. Žessi frumvörp geta, mešal annars, beinst aš žvķ aš vķkka eša draga saman valdahęfi sem Samningarnir hafa śthlutaš Sameiningunni. Rįšiš sendir žessi frumvörp įfram til Evrópska Rįšsins og žjóšaržingin fį tilkynningu.

 

3.         Ef Evrópska Rįšiš, eftir rįšaleitun hjį Evrópska Žinginu og Umbošinu, samžykkir meš einföldum meirihluta įkvöršun hlišholla athugun breytinga sem hafa veriš lagšar fram, bošar forsętisherra Evrópska Rįšsins til stjórnlagarįšstefnu sem sitja fulltrśar žjóšaržinganna, leištogar Rķkja eša rķkistjórna Mešlima-Rķkjanna, Evrópska Žingsins og Umbošsins. Jafnframt er leitaš rįša Evrópska Sešlabankans ķ tilfelli stofnlagabreytinga į svęšum gjaldmišilsmįla. Stjórnlagarįšstefnan athugar frumvörp endurskošunarinnar og samžykkir meš samkomulagi sem flestra tilmęli um Rįšstefnu fulltrśa rķkisstjórna Mešlima-Rķkjanna eins og gert er rįš fyrir ķ mįlsgrein 4.

 

Evrópska Rįšiš getur įkvešiš meš einföldum meirihluta, eftir samžykki Evrópska Žingsins, aš stefna ekki saman til Stjórnlagarįšstefnu žegar vķdd breytinganna rökstyšur žaš ekki. Ķ seinna tilvikinu, śtbżr Evrópska Rįšiš umboš fyrir Rįšstefnu fulltrśa rķkisstjórna Mešlima-Rķkjanna.


 

4.         Rįšstefnu rķkistjórnarfulltrśa Mešlima-Rķkjanna er stefnt saman af forsętisherra Rįšsins ķ žvķ augnamiši fastsetja almennt samkomulag lagabreytinga Samninganna.

 

Breytingararnar taka gildi eftir hafa veriš formlega stašfestar af öllum Mešlima-Rķki ķ samręmi viš žeirra stjórnskipunarreglur hvers um sig.

 

5.         Ef aš loknu tveggja įra tķmabili aš telja frį undirskrift samningsins sem breytir Samningunum, fjórir fimmtu Mešlima-Rķkjanna hafa formlega stašfest įšurnefndan samning og eitt eša fleiri Mešlima-Rķkja hafa komist ķ kast viš erfišleika aš framkvęma framangreinda stašfestingu, leggur Evrópska Rįšiš mįliš undir sig.

 

Réttarfar einfaldašar endurskošunar

 

6.         Rķkisstjórn sérhvers Mešlima-Rķkis, Evrópska Žingiš eša Umbošiš getur lagt fram ķ Evrópska Rįšinu frumvörp sem beinast aš endurskošun allra eša hluta įkvęša žrišja hluta Samningsins um starfsemi Evrópsku Sameiningar, višvķkjandi stjórnarstefnu og innri athöfnum Sameiningarinnar.

 

Evrópska Rįšiš getur samžykkt įkvöršun sem breytir öllum eša hluta įkvęša žrišja hluta samningsins um starfsemi Evrópsku Sameiningarinnar. Evrópska Rįšiš śrskuršar einróma, eftir rįšaleitun hjį Evrópska Žinginu og Umbošinu eins og hjį Evrópska Sešlabankans ķ tilfelli stofnlagabreytinga į gjaldmišilssvęšinu. Žessi įkvöršun gengur ekki ķ gildi nema eftir samžykki  Mešlima-Rķkjanna, ķ samręmi viš žeirra stjórnskipunarreglur hvers um sig.

 

Įkvöršunin  meš skķrskotun til annarrar efnisgreinar getur ekki vķkkaš valdssvišin sem Samningarnir hafa śthlutaš Sameiningunni.

 

7.         Žegar Samningurinn um starfsemi Evrópsku Sameiningarinnar eša Bįlkur V žessa samnings gerir rįš fyrir aš Rįšiš śrskurši einróma į svęši eša ķ afmörkušu tilfelli, getur Evrópska Rįšiš samžykkt įkvöršun sem heimilar Rįšinu aš śrskurša meš hęfum meirihluta į žessu svęši eša ķ žessu tilfelli. Žessari efnisgrein er ekki beitt viš įkvaršanir sem hefur bendlanir viš hernaš eša į varnarsvęšum.

 

Žegar Samningurinn um starfsemi Evrópsku Sameiningarinnar gerir rįš fyrir aš löggjafa athafnir séu samžykktar af Rįšinu ķ samręmi viš réttarfar tiltekinnar löggjafar, getur Evrópska Rįšiš samžykkt įkvöršun sem heimilar samžykkt nefndra athafna ķ samręmi viš réttarfar venjulegrar löggjafar.


 

Öll frumkvęši tekin af Evrópska Rįšinu į grunni fyrstu eša annarrar efnisgreinar eru send įfram til  žjóšaržinganna. Ķ tilfelli mótstöšu žjóšaržings sem fęr tilkynningu innan tķmafrests innan sex mįnaša eftir žessa įframsendingu, er įkvöršunin meš skķrskotun til fyrstu eša annarrar efnisgreinar  ekki samžykkt. Ķ fjarveru mótstöšunnar, getur Evrópska Rįšiš samžykkt framangreinda įkvöršun.

 

Ķ žįgu samžykktra įkvaršanna meš skķrskotun til fyrstu eša annarrar efnisgreinar, śrskuršar Evrópska Rįšiš einróma, eftir samžykki Evrópska Žingsins, sem tekur afstöšu meš meirihluta mešlima sem žaš sitja.

 

 

Grein 49 Mešlimun

(śr-grein 49 TUE)

 

Sérhvert Rķki evrópskrar stjórnarstefnu sem viršir gildin meš skķrskotun til greinar 2 og skuldbindur sig aš stušla aš žeim getur krafist aš verša mešlimur Sameiningarinnar. Evrópska Žingiš og  žjóšaržingin eru upplżst um žessa kröfu. Rķkiš kröfuhafinn stķlar sķna kröfu į til Rįšiš, hvert tekur afstöšu einum rómi eftir aš hafa leitaš rįša hjį Umbošinu og eftir samžykki Evrópska Žingsins sem tekur afstöšu meš meirihluta mešlima sem žaš sitja. Kjörgengis višmišanir sem Evrópska Rįšiš hefur veitt samžykki eru teknar meš ķ reikninginn.

 

Ašgangsašstęšurnar og ašlögunin sem žessa ašgangur hefur ķ för meš sér žaš sem varšar Samninganna į hverjum Sameiningin er grundvölluš, eru tilefni til samkomulags milli Mešlima-Rķkjanna og Rķkisins sem krefur. Įšurnefnt samkomulag er hįš stašfestingu allra Rķkjanna sem eru samningsašilar, ķ samręmi viš žeirra stjórnskipunarreglur hvers um sig.

 

 

Grein 50 hętta ķ Sameiningunni

 

1.         Sérhvert Mešlima-Rķki  getur įkvešiš, ķ samręmi viš sķnar stjórnskipunarreglur, aš hętta ķ Sameiningunni.

 

2.         Mešlima-Rķkiš sem įkvešur aš hętta tilkynnir sķna fyrirętlun til Evrópska Rįšsins. Ķ ljósi įttvķsi Evrópska Rįšsins, leitar Sameiningin samninga og śtkljįir meš žessu Rķki samkomulag sem fastbindur hętti žess śrsagnar, meš žvķ aš taka meš ķ reikninginn ramma sinna framtķšar tengsla meš Sameiningunni. Leitaš er samkomulags um žetta samkomulag ķ samręmi viš grein 218, mįlsgrein 3, Samnings um starfsemi Evrópsku Sameiningarinnar. Žaš er śtkljįš ķ nafni Sameiningarinnar af Rįšinu, sem śrskuršar meš hęfum meirihluta, eftir samžykki Evrópska Žingsins.


 

3.         Samningarnir hętta vera viškomandi Rķki beitanlegir frį dagsetningu gildistöku śrsagnarsamkomulags eša, ķ versta falli, tveimur įraum eftir tilkynningum meš skķrskotun til mįlsgreinar 2, nema ef Evrópska Rįšiš, ķ samkomulagi meš viškomandi Mešlima-Rķki, įkveši einróma aš framlengja žetta tķmabil.

 

4.         Ķ žįgu tilgangs mįlsgreina 2 og 3, mešlimur Evrópska Rįšsins og Rįšsins fulltrśi Mešlima-Rķkisins sem hęttir į ekki hlutdeild ķ rįšageršum né ķ įkvöršunum Evrópska Rįšsins og Rįšsins sem Rķkiš varša.

 

Hęfur meirihluti skilgreinist ķ samręmi viš grein 238, mįlsgrein 3, liš b), Samnings um starfsemi Evrópsku Sameiningarinnar.

 

5.         Ef  Rķkiš sem er hętt ķ Sameiningunni krefst aš ganga inn upp į nżtt, er žess krafa hįš réttarfarinu meš skķrskotun til greinar 49.

 

 

Grein 51

 

Frumskjöl og fylgiskjöl Samninganna  eru óašskiljanlegur hluti af žeim.

 

 

Grein 52

 

1.         Samningarnir eiga viš Belgķska Konungsdęmiš, Bślgarska Lżšveldiš, Tékkneska Lżšveldiš, Danska Konungsdęmiš, Sambandslżšveldiš Žżskaland, Eistneska Lżšveldiš, Ķrland, Grķska Lżšveldiš, Spęnska Konungsdęmiš, Franska Lżšveldiš, Ķtalska Lżšveldiš, Lżšveldiš į Kżpur, Lettneska Lżšveldiš, Lithįenska Lżšveldiš, Stórhertogadęmiš af Lśxemborg, Ungverska Lżšveldiš, Maltneska Lżšveldiš, Hollenska Konungsdęmiš, Austurrķska Lżšveldiš, Pólska Lżšveldiš, Portśgalska Lżšveldiš, Rśmenķu, Slóvenska Lżšveldiš, Slóvenska Lżšveldiš, Finnska Lżšveldiš, Sęnska Konungsdęmiš og Sameinaša Konungsdęmi Stóra Bretlands og Noršur Ķrlands.

 

2.         Svęšalegt beitingaryfirgrip samninganna er gert skżrara til greinar 355 Samnings um starfsemi Evrópsku Sameiningarinnar.

 

 


 

Grein 53

(śr-grein 51 TUE)

 

Žessi samningur er śtkljįšur fyrir ótakmarkaša tķmalengd.

 

 

Grein 54

(śr-grein 52 TUE)

 

1.         Žessi samningur veršur stašfestur af  ęšstu ašilum mįlans, ķ samręmi viš žeirra stjórnskipunarreglur hvers um sig. Löggild skjöl stašfestingarinnar verša lögš inn hjį rķkisstjórn Ķtalska Lżšveldisins.

 

2.         Žessi samningur gengur ķ gildi 1. janśar 1993, aš žvķ tilskyldu aš öll gögn stašfestingarinnar hafi veriš innlögš, eša, ķ versta falli, fyrsta dag nęsta mįnašar innlagnar stašfestingargagna Rķkisins sem skrifar undir og sem framkvęmir sķšast žessi formsatriši.

 

 

Grein 55

(śr-grein 53 TUE)

 

1.         Žessi samningur saminn ķ einstöku eintaki, į tungu žżskri, enskri, bślgarskri, danskri, spęnskri, eistneskri, franskri, finnskri, grķskri, ungverskri, ķrskri, ķtalskri, lettneskri, lithįenskri, maltneskri, hollenskri, pólskri, portśgalskri, rśmenskri, slóvakķsku, slóvenskri, sęnskri og tékkneskri, textarnir sem byggjast į sérhverri žessara tungna meš žvķ aš vera jafnframt til sanninda merkis, verša lagšir inn ķ skjalasöfn rķkisstjórnar Ķtalska Lżšveldisins sem afhendir stašfest afrit af frumritinu sérhverri rķkisstjórn annarra Rķkja sem skrifar undir.

 

2.         Žessi samningur getur lķka veriš žżddur į allar ašrar tungur sem Mešlima-Rķkin hafa įkvaršaš į mešal žęr sem, ķ krafti rķkjandi stjórnskipunarkerfis žessara Mešlima-Rķkja, sem njóta  lagaskoršunar opinberra tungumįla į öllu eša hluta žeirra umrįšasvęšis. Viškomandi Mešlima-Rķki lętur ķ té stašfest afrit žessara žżšinga, sem veršur bętt viš skjalasöfn Rįšsins.

 

 

 

 

 

 

ŽESSU TIL VITNIS,  hafa undirritašir fullveldishafar hafa fellt inn žeirra undirskriftir nešst į žennan samning.

 

Gert ķ Maastricht, sjöunda febrśar įriš nķtjįnhundruš nķutķu og tvö.

 

(listi žeirra sem skrifar undir ekki afritašur)

 

 

 


 

 

[1]        Lżšveldiš Bślgarķa, Lżšveldiš Tékkland, Lżšveldiš Eistneska, Lżšveldiš Kżpur, Lżšveldiš Lettland, Lżšveldiš Lithįen, Lżšveldiš Ungverjaland, Lżšveldiš Malta, Lżšveldiš Austurrķki, Lżšveldiš Pólland, Rśmenķa, Lżšveldiš Slóvenķa, Lżšveldiš Slóvakķa, Lżšveldiš Finnland og Konungsdęmiš Svķžjóš uršu mešlimir Evrópsku Sameiningarinnar  seinna.

[2]        Žessi vķsun er ašeins til leišbeiningar. Vegna vķštękari upplżsinga, sjį samsvörunartöflur milli eldri og nżrri nśmeraröš samninganna.

[3]        Pluralisme gildir žar sem stjórnmįlalegt vald ķ samfélagi liggur ekki hjį kjósendum heldur sé dreift į fjölda margar grśppur. Ekki-Elķta.

[4] La cohésion : žaš aš festa  saman [rökleg bygging]

 

[5] Organes (body) stjórnfęri : fęri til aš stjórna, svo sem rįšuneyti

[6] Organismes (offices and agencies) stofur, neyti og umbošsstofur

[7] La société civile  Fyrirfólkiš. Žetta heiti tekur til allra tegundir stofnanna og félaga sem eru ekki bundin rķkistjórn, og stendur fyrir starfsgreinar, hagsmunasamtök eša samfélagsgeira. Fyrirfólkiš felur ķ sér (mešal annars) launžegasamtök, samtök alvinnuveitenda, umhverfissinna, grśppur ķ forsvari fyrir konur, bęndur, fatlaša einstaklinga, o.s.frv.. Eins félög sem hafa į aš skipa góšu sérfręši įliti į tilteknum sérsvęšum og sem eiga hlutdeild ķ gangsetningu og eftirfylgni samfélagsmįla, Evrópska Sameiningin rįšfęrir sig reglulega viš fyrirfólkiš og vill žaš feli ķ sér vandašan undirbśning evrópsku stjórnstefnanna.

 

[8] La Commission : Nefnd sem fer meš langtķma umboš merkir lķka žóknun žaš er heildarkostnašinn. Comite: Nefnd merkir hér rįšgefandi ekki meš Umboš frį Sameiningunni.

[9] Le président : Forsętisherra sem situr skörinni hęrra, Forseti mun botnaš sér-Ķslenskt hugtakt samkvęmt stjórnarskrį og Grķmnismįlum : sį er sęttir eša opnar og lokar hringunum. Žessari žżšingu er ętlaš aš sżna bygging og aušvelda skilning į EU menningararfleiš. Heimfęrslur eru į valdi žess sem les.

[10] La collégialité er leišandi forsenda athafna hóps einstaklinga (le collčge) sem hafa sömu stöšu og sem gerir rįš fyrir aš įkvaršanir séu teknar af meirihluta hópsins. Ekki-Klķka [menntó eša gaggó].

[11] La Cour de justice

[12] Le Tribunal

[13] Les tribunaux spécialisés

[14] Hugtakiš acquis communautaire, eša EU acquis, er notaš ķ EU lögum til aš vķsa ķ heildar lagasafni EU sem er bśiš aš safna saman hingaš til.

[15] Thématique : lżtur aš athugun og umręšu

[16] Diplomatiques: Samningaliprum svo sem utanrķkisžjónustur sišmenntašra rķkja

[17] la personnalité juridique : nż-Ķslenskt lagamįl er  « persóna aš lögum ». Per-sónna mun vera śr edrśsku sem mun vera forveri latķnu : tališ merkja grķmu į meginlandinu. Per er fyrir og sónna muna vera sjóna. Svo sem P[hljóšgildi] ķ rśnum kom fyrir eša į undan F[hljóšgildi] ķ upprunalegum gammi. Fyrst ég kaupi žį segi ég keyft. P tįknar t.d. pening og F tįknar t.d. Fé.Fyrir-sjónir eru sennilega mistök latneskra mįlsmiša aš mati žeirra Ķslensku. Hlišstętt į Ķslensku er oršiš MannEskju. Mun Mann hér eigandi og Eskja bśstašur meš skķrskotun til innihaldsins. Sjį Veski, LķknEski, FornEskju, og Öskju, Ask jafnvel ósk og desk.

 


« Sķšasta fęrsla | Nęsta fęrsla »

Bęta viš athugasemd

Ekki er lengur hęgt aš skrifa athugasemdir viš fęrsluna, žar sem tķmamörk į athugasemdir eru lišin.

Um bloggiš

Júlíus Björnsson

Höfundur

Júlíus Björnsson
Júlíus Björnsson

Áhugasamur um allt milli himins og jarðar. Síðan í upphafi hruns stundað sjálfsnám í EU lögum og rannsóknum á Íslensku hagstjórnargrunni: Auðlinda og fámenns efnisviðar hæfra einstaklinga.

Viðurkendir grunnar byggja á vandamálinu: framfærsla fólksfjölda í stórborgum  í vaxandi auðlindaskorti. Á þeim byggja allir alþjóðlegir Háskólar.

Nżjustu myndir

  • Hlutföll
  • Hlutföll03
  • Hlutföll02
  • Hlutföll01
  • Mortgage II
Okt. 2017
S M Ž M F F L
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30 31        

Heimsóknir

Flettingar

  • Ķ dag (19.10.): 0
  • Sl. sólarhring: 0
  • Sl. viku: 12
  • Frį upphafi: 53559

Annaš

  • Innlit ķ dag: 0
  • Innlit sl. viku: 11
  • Gestir ķ dag: 0
  • IP-tölur ķ dag: 0

Uppfęrt į 3 mķn. fresti.
Skżringar

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband