Brenna Brenna

 

Brenna brenna spari fé, Brenna brenna eiginfé. Sumir eru samir viš sig, og lęra aldrei af reynslunni. Ekki ętla ég aš menn hafi gert žaš aš įstęšulaus aš leggja hér į einokunar vķsitölu til til vešveršstrygginga. Bankastofnanir ķ USA og EU skipta lįnum almenning ķ 2 flokka.

Sį stęrsti er langtķma 30 įra fasteigna til ķveru almennings 80-100% uppstašan eša kjölfesta eša stöšugleikinn ķ sjįlfum sér ķ borgunum. Vextir til verštrygginga vešhlutans sem allir kaupmįlar vestręnna rķkja byggja į er įkvaršašir meš tilliti til veršmęta vešsins sem vešjaš var į ķ upphafi aš allra skilning meš hreint mjöl ķ pokanum.   Žaš kallar į fasteignavķsitölur  [į įrsgrundvelli]. Ķ samręmi.

Óverulegi lįnaflokkunin bólguvaldurinn um skammtķmalįnin og óveštryggšu kallar į mešalneysluķtölu žess sem hękkar hlutfallslega mest milli mįnaša ķ samręmi. 

Spurning ķ ljósi žess hversvegna var ekki mišaš viš einokun fasteignavķsitölu?

Žį vęri alžżša Ķslendinga į samanboriš og Žęr ķ  USA og US. Ekki hęgt aš brenna spari fé bundiš ķ heimilisfasteigninni. Įbyrgšaleysi ķ bankaeftirlitsmįlum žjónar žaš mišstżringar og almennum eignamissis tilgangi? Fjölgun skuldažręla og öreiga?  Žaš er ekkert sjįlfgefiš eignaréttur į 1 vešrétti vaxi umfram žaš sem samiš variš ķ upphafi. Slķkt eru aukaverkanir žess žegar bólgu vķstalan svķkur stöšuleikan fasteignvķsitölu. Ef žetta var tilgangurinn meš einokunarlögun žį er žetta ekki ķ samręmi viš menningararfleiš vesturlanda eša anda laga žeirra um eignarrétt.  

Hefta fasteignbólgu į heimamarkaši er ekki vandamįl žaš er skipulagsamįl hjį sišmenntušum borgarsamfélögum.      

Bankar almennt ef hęfir vaxtaveš-verštryggja sig fyrirfram.

 

Vešiš sem vešja er į er grundvöllur allra lįna žar sem réttarfar rķkir.

 

Sį sem velur aš vešverš-tryggja sig velur aš sjįlfsögu besta kostinn fasteinvešverštryggingaflokka borgara heimamarkašar.

 

Žegar vešverštryggingarvextirnir fara upp fyrir vešverš į fasteignamarkaši žį er vešverš trygging ekki ķ samręmi viš anda laga vestręnna rķkja.  

 

Ef svo vęri hefšu allir bankar EU og USA tekiš upp vitlausa vešverštryggingu sem tryggir slķka meinta gķfurlega veršmęta aukningu eins og geršist hér.

 

Mišaš viš forsendur USA og EU ķ žessum langtķma lįnaflokki  er bśiš aš millifęra ķ skjóli bólguvķsitölu óstöšugleika: 30% af eiginfé almennings sķšustu mįnuši yfir ķ bankažjónustugeira. 

 

Žetta er ekkert mįl aš leišrétta og skila aftur til hans sömu ašferšum og var beitt ķ skjóli bólguvķsitölu neysluveršs til aš milli fęra žetta frį honum ķ upphafi.  Žessi skilningur į anda laga um  vešrétt er framkvęmdur ķ EU og USA.    Vinna upp žessa  12 mįnaša millifęslu į nęstu 30 įrum er lķtiš mįl fyrir fjįrmįlastofnanir.  Ķ öšru lagi mį lķta svo į aš vextir hér ķ fasteignavešlįnaflokki hafi veriš žaš hįir sķšustu 30 įr [mišaš viš samkeppnibanka ķ EU] aš stór sjóšur ķ  formi fyrirframgreiddra vešverštryggingarvaxta hafi nś žegar myndast.

 

Višskiptamįlarįša fęr mig til aš halda aš bankar vešverštryggi sig ekki meš vaxtaįkvöršum og kröfu um śtborgunum. Um fjįrlęsi Félagsmįlarįšherra er best aš segja sem minnst. Hinsvegar ķ öllum višskiptum įbyrgra žį veit mašur um sķn spil eša žekkir og vandamįliš er aš spį ķ mótašila įšur en gengiš er til samninga eša mįlin rökrędd.

 

Ķ Austantjalds löndun žar sem  eignamyndum er minnst sprettur upp fólk meš lķtiš fjįrlęsi, litla bjartsżni og slaka framleišni. Skuldažręlar eru ókostur ķ jafnašar fįmennisžjóšfélögum sem oftast er bęttur upp meš fjölda žeirra annarsstašar.

 

Allar Noršurlandažjóširnar spruttu upp žegar smįbęnda įnauš var aflétt.

 

Žetta ętti aš skiljast gagnfręšingum fyrir 1961.

 

Žaš er ešlilegt aš miša höfušstól viš vešiš [veršmęti žess] sem vešja var į ķ upphafi lįnsins. Um fasteignir almennings hefur žetta aldrei veriš vandamįl og allar fjįrmįlastofnanir utan Ķslands, žaš er  EU og USA halda sig viš žann laga anda. Žetta kallast Mort-gage.  Merkingin Mort vķsar ķ dauša margra eša plįgu [mikla veršbólgu neysluvöru] gage merkir veš. [ Góšur aldur]

 

100-80% allra lįna borgara EU og USA  er vešverštryggš ķ fasteignin sem er ķvera heimils žeirra.

 

Žetta eru langtķmalįn oftast til 30 įra  og til žess aš įkvarša fasta vexti eša [breytilega] til aš tryggja raunįvöxtun žarf aš gera įętlun um afföll og almenna veršžróun vešsins nęstu 30 įr.

 

Žetta er skošaš ķ samhengi margra lįn ķ sjóši hjį lįnstofnum. Aš jafn mörg nżlįn koma inn og fara śt aš jafnaši er lįgmarksforsenda stöšuleika.  Einnig ķ ljósi öryggis vešsins  og stöšuleika borgaranna er mikilvęgt aš vextir séu stöšugir milli mįnaša og įra og ķ hófi, til aš tryggja aš ekki komi til ótķmabęrs uppbošs.

 

Įętlun byggist į skrįšum upplżsingum ķ talna formi um markašsölur fasteigna lišinna įra og pęlingum um hve langt er ķ nęsta neyslukrepputķmabil.

 

Žessa eru tölur kallast  fasteignavešveršsvķsitölur viš komandi lįnastofnunar žar sem žęr gefa vķsbendingar til įkvöršunar nżrra fastra vaxta og fyrir žį sem eru smįmunasamir ef til vill breytilega vaxta į įrs grunvelli frekar en mįnašagrundvelli.

 

Skilyrši um śtborgun 30% -20% gera vaxtališ kostnašar vegna uppbošssölu nįnast nśll ķ žessum lįnaflokki. Kostnašur greišist mešfram į lįnstķmum sér viš hverja afborgum.

 

Ef viš bśum til formślu fyrir lįnasafn  30 įra fasteignvešverštryggšra lįna  žį byrjum viš į aš gera rįš fyrir aš fasteigna verš lękki t.d. 1/6 af lįnstķmanum žaš  er hver 5 įr af 30 įrum.

 

Formśla fyrir žaš er LNR: Leišréttir nafnvextir: NR: raunįvöxtunar nafnvextir.

 

LNR= NR *30/25,4.  Ef um 3% raunįvöxtunar kröfu er  aš ręša aš jafnaši žį verša LNR= 3,54.

 

Ef krafan er 5% žį LNR= 5,9%.

 

Nś žarf aš gera spį um marksveršžróun vešsins nęstu 30 įr. Į heilbrigšum markaši mikiš fleiri en 3 fasteignasalar stjórnast verš vešsins af eftirspurn venjulega ķ stöšuleika žjóšfélögum er žetta ķ samręmi viš mannfjölda vöxt. [Sem er ekki inn ķ dag į heimsmęlikvarša] hér er passlegt aš hann sé 1,78% aš jafnaši best enginn. Gerum rįš fyrir aš hrįefnisskortur verši ekki ķ lokuš kerfi.

 

Endanlegir nafnvextir verša žį 3,54 + 1,78 = 5,32% eša 5,9 +1,78 = 7,68%

 

Ķ dag til aš örva sölu mętti lękka žetta  ķ 5,2 % eša 7,5% fasta vexti.

 

Ef menn vilja breytilega vexti [best aš gera einu sinn į įri ekki mįnašalega 1 febrśar hvert įr] žį nota menn ekki 1,78% heldur fasteignavešveršvķstölur žaš mešaltala allra seldra fasteigna į mörkušum og uppbošsmörkušum. Hlutfallsleg breyting į tķmabilum er žį vaxta framlagiš.

 

Žetta framlag liggur į bilinu 1,78% til 2,5% ef evru stöšuleiki rķkir. Stundum lękka heildar vaxtaafborganir en  oftast hękka žęr. Ef tryggt er aš neysluvešsveršvķsitalan liggur žarna nęstu 30 įr aš jafnaši žį mį segja aš hęgt sé aš nota hana, en žaš er óžarfi til aš tryggja stöšuleika og įvöxtunarkröfu žessa lįnaflokks. Hvaš žį aš nota gengi annarra žjóša eša markaša.

 

Af hverju einokun neysluvķstölu var sett ķ  lög um 1982 [og laun neysluverštryggš lķka].

 

1. Ķslenskir rįšamenn ķ vaxtaįkvöršum žjįst af grunnmenntaskorti.

 

2. Til žess aš baktryggja skammtķmalįn  og įhęttu t.d. įhęttusękna fyrirtękja. Auka lįnshęfi lįnastofnunnar m.t.t. allra lįnaflokka. Lķta į allt safniš sem einn sjóš. Almenning, fyrirtęki, vešlķtil, fullveš, skammtķma og langtķmalįn.

 

Mįliš er aš fyrir daga neysluvešverštryggingar voru vešverštryggingar vextir innan ķ heildavöxtum.

 

Žį var breytilegi žįttur veršbólgu kannski 40% og raunįvöxtun 10% eša vextir 10% umfram veršbólgu og vaxtabyrši hśskaupenda gķfurleg fyrstu 10 įrin og margar fjölskyldur staurblankar og bįšir śtvinnandi tvöfalda vinnu.

Į 30 įra višmišunartķma er žetta brot į sķšustu žjóšarsįtt. Heimatilbśiš vandmįl og óešlilegt ķ vešréttar samhengi og eignarréttar laga anda ekki bara EU og USA.

 

 

Žetta gerir žaš aš verkum aš žaš er allt ķ lagi žótt lįn brenni upp seinni tķma lįnsins.

 

Sparifé gamla fólksins kemur žessum lįnaflokki ekkert viš žaš var einfaldlega millifęrt ķ lįnafyrirgreišslum einkavina. Lįna ķ 40% veršbólgu meš 5% vöxtum žaš kostar sitt.

 

Alla höfušstóla almennings į aš fęra aftur til žess tķma aš plįguvķsitalan brįst hlutverki stöšuleika fasteignavešverš vķsitölu.

 

Um žį sem tóku ekki ólögleg gengis lįn og ofgreiddu  neyslubętur og vexti gildir žetta  um 30% lękkun į höfušstól. Ķ framhaldi skal svo frelsa notkun fasteignavķsitölu aftur.

 

Almennar lķfeyrissjóšsgreišslur verša best tryggšar meš žessu móti.  Sį sem smķšar sjįlfur hann skilur.
mbl.is Nišurskuršur er óhjįkvęmilegur
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

« Sķšasta fęrsla | Nęsta fęrsla »

Athugasemdir

1 Smįmynd: Jóna Kolbrśn Garšarsdóttir

Jślķus!  Pistlarnir žķnir eru eins og kķnverska žegar ég reyni aš lesa žį, žś ert allt of fręšilegur.  Ég skil ekki svona fręšilegt tal, ég er bara einföld hśsmóšir meš enga menntun, nema grunnskólann. 

Jóna Kolbrśn Garšarsdóttir, 1.10.2009 kl. 00:27

2 Smįmynd: Jślķus Björnsson

Nišurstöšur. Kannski skilur žś. Óešlilegt aš einoka vķstölu til vaxtaleišréttingar į lįnum meš veši ķ ķ fasteign heimilis almennings.  

Ķ USA og og EU žar sem slķk lįn fylgja fasteignmarkaši gerist žaš. Neysluveršbólga vex. Kaupįttur minnkar. Fasteignverš lękkar. Fasteignavextir Lękka. Kaupmįttur eykst aftur: Fasteignaverš hękkar aftur. Žetta į lķka aš vera svona hér.

Neyslubólgu vķsitalan var innleitt til aš stöšva millifęrslur  śr sparifé ķ bönkum og laun voru verštryggš į móti. Verštrygging var tekin af launum launžega neyslubólguvķstalan hélt įfram aš leišrétta fasteignavešvexti. Gegn žvķ aš mér skildist veršbólga vęri ekki śr böndunum. Nś voru žaš ekki kaupkröfur sem öllu bólgunni sem olli vaxtaokrinu [óešlinu] į fasteignum  heldur framferši bankanna sjįlfra. Er ekki sjįlfsagt aš millifęra mistökin til baka?   

Į aš innleiša hér aš millifęra sparifé frį almenning bundiš ķ fasteignum? Lįniš žitt hękkar. Eign bankans hękkar. Žaš kallast millifęrsla.

Jślķus Björnsson, 1.10.2009 kl. 01:57

3 Smįmynd: Jóna Kolbrśn Garšarsdóttir

Jślķus ég skil vķsitölur og vexti.  Og lķka reiknilķkan vķsitölu fasteignalįnanna,  en allskonar öšruvķsi vķsindi skil ég ekki hjį žér eins og allskonar skilyrt reiknilķkön og žesskonar kśnstir. 

Jóna Kolbrśn Garšarsdóttir, 3.10.2009 kl. 02:16

4 Smįmynd: Jślķus Björnsson

Ef ég skil žig rétt žį skilur žś vķsitölur og vexti og žaš er mjög gott žvķ žį ęttur žś aš skilja hvaš ég er aš gagnrżna.

Ef ég skil žig rétt įttu reiknilķka breytilegra vaxta į almennum fasteignalįnum į Ķslandi sem breytast mišaš viš bólguvķstölu žaš eša  neysluvķsitölu eša hlutafallslegar hękkunar į neysluvöru meš įherslu į žvķ sem selst mest milli mįnaša, žaš vegur mest ķ reiknilķkani neysluvķsutölunnar ķ dag.

Vextir og reiknilķkön tilheyra reikningsašferšum sem byggja į endanlegri stęršfręširaunvķsindagreinarinnar. Žį er ekki talaš um öšruvķsi vķsindi heldur ašrar reiknisašferšir.    

Öll reiknilķkön byggja į skilyršum eša grunnforsendum žekkur žś žęr žį er um raunvķsinda skillning aš ręša.  Byggja reikilķkönin upp frį grunnforsendum sķnum meš višurkendum rökréttum leišum raunvķsindagreinarinnar til žess er žau skilin sundur. Uppbyggingin aftur sannar skilninginn.

Gagnrżni mķn byggist į žvķ aš Ķsland byggir reiknilķkan sitt [varšandi ķbśšalįnin] öšrum forsendum en USA og EU rķkin. Žar lękka breytilegir vextir fasteigna žegar neyšsluveršvextir hękka. Sem skapar minni žrżsting į launkröfur. Žetta er galdur stöšuleikans til langfarma aš mati USA og EU [öšruvķsi vķsindi ķ hagstjórnarfręšilegum skilningi kanski].

Žegar ég lįna [leigi] 1 milljón til 30 įra žį geri ég kröfu um leigu t.d. 2 milljónir į tķmabilinu, žetta getur veriš reikiaš hlutfallslega ķ samręmi viš höfušstóll ķ enda mįnašar eša enda įrs eša enda 30 įra. Nįkęmt er žį talaš um mįnašavexti [1/12 aš įrsvöxtum] eša įrsvexti eša 30 įra vexti [30 x įrsvextir].

2 milljónir eru 200% vextir į 30 įrum. 6,67% vextir į įri.  0,56% vextir į mįnuši.  0,02% vextir į dag.

2. milljónir eru 66,667 kr į įri.    5,556 į mįnuši og    185 kr. dag.

Į 30 įrum er fjįrmįlaheimur  [Ķ USA og EU] sammįla um aš vķsitölurnar fasteigna, neyslu og launa hękki ķ samręmi.

Žęr hękka hinsvegar ekki eins.   Žvķ mikil hękkun neyslu fękkar fasteignkaupum ef laun hękka ekki og śtborgunarkröfur og fjöldi afborganna er óbreyttur. Žś skilur žaš?   

Jślķus Björnsson, 3.10.2009 kl. 20:20

5 Smįmynd: Jślķus Björnsson

Žess vegna lįta USA og EU fasteignvķstölu vera grunn stöšugleika 80 -100 % lįna almennings. Žaš vil ég lķka žį hękka afborganir žegar neyslumįttur er meiri og lękka žegar hann er minni. Ekki ert žś į móti žvķ?

Vilt žś hald įrfam einokun neysluvķsitölu og sundurlišun breytilegra vaxta?

Vilt žś gera eins og EU og USA?.

Jślķus Björnsson, 3.10.2009 kl. 20:25

6 Smįmynd: Óskar Arnórsson

Nś las ég žetta allt tvisvar og žaš žarf aš lesa milli lķnanna til aš skilja žetta.

Mér datt bara ķ hug hvort ekki vęri hęgt aš skżra śt sömu hluti meš öšruvķsi ašferš?

Ég hef unniš viš śtskżringamódellsmķši ķ mörg įr, žó žaš sé ķ allt öšrum geira enn efnahagsreikning.

Um hann kann ég ekkert.

žaš sem ég sé fyrst, efter aš hafa lesiš allt tvisvar til aš sannfęra sjįlfan mig aš ég skilji alla vega eitthvaš ķ žessu, žį myndi ég byrja į žvķ aš gera upplżsingarnar ašgengilegri.

Dįlka žetta upp og blanda ekki saman fakta og žinni privat skošun.

Lįta skošun og vangaveltur sér, og fakta sem žś ert meš nóg af, skżrt ašskiliš frį öšru efni.

žaš er ekkert til sem er neikvętt viš aš vera fręšilegur, enn žaš er ekkert gagn ķ fręšum sem mašur skilur ekki, vegna žess aš "fręšin" eru lögš fram į óskipulegan hįtt.

Ég djóka nś oft į bloggi, og reyni ég žį aš gera žaš žannig aš engin er ķ vafa um aš žessi fęrsla er djók og svo į nęstu er ég aš tala ķ alvöru.

Alla vega. USA veit aš glannalegar fjįrfestingar banka į 100% lįnum, sama hverjir vextirnir voru, var upphafiš af višskuptum meš "vafningana" s.k. žvķ žeir voru taldir įhęttupappķrar.

Žegar kreppan skall į, sem er allt of flókiš aš fara śt ķ hér, reyndu allir aš losna viš žessa pappķra einhvernvegin.

Žį voru bśnir til "veršbréfapakkar" /vafningum) og var góšum og öruggum bréfum blandaš saman til aš losna viš žetta.

Til samanburšar er žetta eins og kjötbśš sem selur togara kjöt ķ heilu, enn kokkurinn fattar ekki aš ķ "heila lambaskrokkinum" sem hann pantaši, voru 5 banakringlur.

Žaš var į žessum tķma algjör sį hugsunargangur aš žaš jafngilti mistökum ķ starfi aš hafa t.d. atvinnulaust fjįrmagn ķ bankanum. Og engin vildi vera uppvķs aš mistökum.

Žess vegna voru lįntakendur bókstaflega eltir uppi til aš koma žessum lausu peningu ķ "vinnu" og var žetta gert svona.

Žaš sżndi sig aš "atvinnulausu" peningarnir komu ekki til baka žegar žegar dollarinn féll, fólki var sagt upp, og spķrallinn fór beina leiš nišur.

Sķšan er žaš efni ķ heila bók, hvers vegna. Lįnin frį Kķna til strķšsreksturs t.d., aukin fjįrframlög til heilbrigšismįla o.ž.h. Allt talar fyrir žvķ aš USA sé raunverulega gjaldžrota og žaš hefur įhrif į allann heiminn. 

Óskar Arnórsson, 18.1.2010 kl. 07:51

7 Smįmynd: Jślķus Björnsson

M.ö.o. fram til um 1982 gilti sś hugsun sķšan sišmenningin byrjaši aš lįna ekki pening nema aš veš kęmi ķ stašin til tryggingar.

Gull var grunnur žvķ allt af fengist minnst jafnmikiš af hveiti fyrir kķlóiš žar sem fólki fjölgar frekar en hitt. Vešiš var žvķ verštryggin.

Lįniš mišaši viš vešiš.

Nęst best voru vel višhaldnar fasteiningir ķ stórborgum įbyrgra stjórnvalda. Almennt vart tališ aš lįntakandi ef um heimil vęri aš ręša myndi sķšast hętta aš borga af hśsnęšinu. Žess vegna žótti hśsnęšisveš fullnęgjandi veštrygging ef skuldarinn bjó ķ žvķ. 

Samt sem įšur žótti ekki rįšlegt aš lįna meira en 66%  ķ 30 vegna žess aš bęši sannar śtborgun vęntanlega getu og 33% mismunurinn dekkar kostnašinn fyrir lįnastofnun ef eigin fer į uppboš. Žį selst hśsnęšiš į markašsverši ef ekki žį getur lįnastofnun bešiš ķ 3 - 5 įr žangaš til aš markašsverš fer upp aftur, ķ fįum til t.d. plįgu,strķšs eša brįšadauša. Ķ žessu til fellum er ekki ešlilegt aš neinn gręši į almennu įstandi lķka.

Žaš geršist hér var aš hętt var aš vešja į fasteignavešiš en žaš notaš sem varatrygging, og vešiš var įstandiš į mešalverši neysluvarnings sem ręšst um 80% af gjaldeyris gengi hér.  

Žetta hentaš mjög vel til fį lįnaš hjį erlendum fjįrfestum til alskonar įhęttu višskipta ķ višskiptum.

En óžarft ef ķbśšlįnasjóšur ķ lįnastofnun [langtķma lįn]  er fjįrmagnašur og lįtin įvaxta sig sjįlfur en ekki vešsettur ķ önnur lįn.

Jślķus Björnsson, 18.1.2010 kl. 08:16

Bęta viš athugasemd

Ekki er lengur hęgt aš skrifa athugasemdir viš fęrsluna, žar sem tķmamörk į athugasemdir eru lišin.

Um bloggiš

Júlíus Björnsson

Höfundur

Júlíus Björnsson
Júlíus Björnsson

Áhugasamur um allt milli himins og jarðar. Síðan í upphafi hruns stundað sjálfsnám í EU lögum og rannsóknum á Íslensku hagstjórnargrunni: Auðlinda og fámenns efnisviðar hæfra einstaklinga.

Viðurkendir grunnar byggja á vandamálinu: framfærsla fólksfjölda í stórborgum  í vaxandi auðlindaskorti. Á þeim byggja allir alþjóðlegir Háskólar.

Nżjustu myndir

  • Hlutföll
  • Hlutföll03
  • Hlutföll02
  • Hlutföll01
  • Mortgage II
Jan. 2019
S M Ž M F F L
    1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30 31    

Heimsóknir

Flettingar

  • Ķ dag (19.1.): 0
  • Sl. sólarhring:
  • Sl. viku: 8
  • Frį upphafi: 0

Annaš

  • Innlit ķ dag: 0
  • Innlit sl. viku: 8
  • Gestir ķ dag: 0
  • IP-tölur ķ dag: 0

Uppfęrt į 3 mķn. fresti.
Skżringar

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband