Fęrsluflokkur: Evrópumįl

Syndir fešranna koma nišur į annarra manna börnum

Daniel Gros, framkvęmdastjóri Center for European Policy Studies ķ Brussel, segir vextina alltof hįa. „Ég held aš žessir vextir skapi mikla įhęttu fyrir Ķsland og tel aš žetta sé ekki gott samkomulag fyrir landiš. Ég sé ekki aš nokkurt land ķ heiminum sé meš eins miklar erlendar skuldir og Ķsland eftir žetta.“

Syndir fešranna koma nišur börnum. Er sišferši Lénsherra. ES: Evrópu Sameiningin er nśtķma lénsveldi. Žaš sem lénin eša efnahagsvęšin eru žjóšrķkin eša mešlimarķkin. Lénsherra er óhįšur žjóšrķkinu žaš er Sešlabanki sem er hluti af Sešlabankakerfi ES meš Evrópusešlabanka į toppinum.

220.000 tonn af žorski į įri eru um 625 kg af žorski į hvern Ķslending. 

ÉG veit aš vextirnir eru alltof hįir, en  žaš er ekki mįliš. Samningurinn višurkennir rétt hins stóra til aš kśga hinn minni.

Žetta er dęmi um lęvķsa undirróšurs frétt.  Hér veriš aš leiša hugann frį Heildarskuldinni og réttinum til aš fį réttarfarslegan śrskurš. Ég borga ekki skuldir glępsamlegra óreišumanna. Žótt žeir séu mešalgreindir stjórnmįlalegir styrktarašilar.


mbl.is Śtlįnin eiga aš greiša Icesave
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Mammon er Gušinn?

Žaš geta ekki allir veriš hagfręšiprófessorar? Žaš bošar aldrei gott aš blanda sinni eigin persónu inn ķ mįlefni sem eiga aš vera rędd af hlutleysi meš hagsmuni allra aš leišarljósi. Samtök atvinnulķfsins eša innflutningsašila frį okurssvęšinu ES:EU eru ekki ašalatriši, heldur samtök vaxandi breiddar og hóps óhįšra, sjįlfstęšra Ķslenskra Śtflutnings ašila inn į markašsvęši Dollars: Evra er meš 9% af heimsmarkašinum ķ dag.  Hér mį sjį Vaxtaskatta Sešlabankakerfi ES:EU. Fyrir nešan fylgir hluti žżšingar minnar į Lissabon samningum žaš er óformlegum stjórnarskrįrskipunarlögum ES:EU.

Systčme européen de banques centrales

KAFLI II

AŠRAR STOFNANIR OG RĮŠGEFANDI STJÓRNTĘKI SAMEININGARINNAR

 

EFNISGREIN I-30

Sešlabanki Evrópu

1.

Sešlabanki Evrópu og žjóšar Sešlabankar mynda heilstętt Kerfi sešlabanka Evrópu. Sešlabanki Evrópu og žjóšarsešlabankar Mešlima-Rķkjanna, hvers gjaldmišil er evra, mynda saman evrukerfiš, stjórna peningastefnu Sameiningarinnar.

2.

Kerfi Evrópsku Sešlabankanna stżrist af śrskuršar stjórntękjum Sešlabanka Evrópu. Ašal markmiš Kerfis sešlabanka Evrópu er aš višhalda veršstöšugleika. Įn žess aš skaša žetta markmiš, styšur kerfiš almennar efnahagslegar stjórnarstefnur Sameiningarinnar til aš eiga sinn žįtt ķ uppfyllingu markmiša hennar. Žaš stżrir öšrum ętlunarverkum sešlabanka ķ samręmi viš Bįlki III og reglugeršina fyrir Kerfi Evrópsku Sešlabankanna og Sešlabanka Evrópu.

3.

Sešlabanki Evrópu er  stofnun. Hann hefur stöšu persónu aš lögum. Hann einn hefur heimild til aš leyfa śtgįfu evrunnar. Hann er óhįšur ķ framkvęmd sinna valda og ķ rekstri sinna opinberu peningamįla. Stofnanir, stjórntęki og, samtök Sameiningarinnar eins og rķkisstjórnir Mešlima-Rķkjanna virša žetta hlutleysi.

4.

Sešlabanki Evrópu samžykkir naušsynlegar rįšstafanir til aš ljśka ętlunarverkefnum sķnum, samkvęmt efnisgreinum III-185 til III-191 og efnisgrein III-196 og skilyršum, rįšgeršum ķ reglugeršinni fyrir Kerfi Evrópu Sešlabanka og Sešlabanki Evrópu. Samkvęmt nefndum efnisgreinum, varšveita Mešlima-Rķkin, er ekki hafa evruna sem gjaldmišil, eins og žeirra sešlabankar, sķn völd į myntsvęšinu.

5.

Į žeim svęšum heyrandi undir hans verkhring, er Sešlabanki Evrópu hafšur meš ķ rįšum um sérhvert lagafrumvarp Sameiningarinnar eins og sérhvert reglugeršarfrumvarp į žjóšarstigi og getur lagt fram įlitsgeršir.

6.

Įkvöršunar stjórntęki Sešlabanka Evrópu, žeirra samsetning og starfssemishęttir eru skilgreind ķ efnisgreinum III-382 og III-383 eins og ķ reglugeršinni fyrir Kerfi Evrópu Sešlabanka og Sešlabanka Evrópu.

 

EFNISGREIN I-31

Endurskošunarrétturinn

1.

Endurskošunarrétturinn er stofnun. Hann tryggir eftirlit reikninga Sameiningarinnar .

2.

Hann skošar reikninga tekna og śtgjalda Sameiningarinnar og gengur śr skugga um góša fjįrhagslega umsjón.

3.

Hann samanstendur af einum rķkisborgari frį hverju Mešlima-Rķki. Mešlimir hans inna sķn störf ķ fullkomnu hlutleysi, ķ žįgu almennra hagsmuna Sameiningarinnar .

 

EFNISGREIN I-32

Rįšgefandi stjórntęki Sameiningarinnar

1.

Evrópu-Žingiš, Rįšiš og Nefndin nżtur ašstošar Svęša-Nefndar og efnahagslegar og félagslegrar Nefndar, sem inna rįšgefandi störf.

2.

Svęša-Nefndin samanstendur af fulltrśum svęšisbundina og stašbundina samfélaga, sem eru annašhvort handhafar umbošs śr kosningum innan svęšisbundins eša stašbundins samfélags, eša eru stjórnstefnulegri įbyrg frammi fyrir kjörnum fundi.

3.

Efnahags-Félagslega Nefndin samanstendur af fulltrśum samtaka vinnuveitenda, launžega og fulltrśažįtttakenda borgarsamfélagsins, einkum ķ félags-efnahagslegum, rķkisborgarlegum, faglegum og menningarlegum svęšum.

4.

Mešlimir Svęša-Nefndarinnar og Efnahags-Félagslegu Nefndarinnar eru ekki bundnir neinum stjórnarfyrirmęlum. Žeir inna sķn störf ķ fullkomnu hlutleysi og ķ žįgu almennra hagsmuna Sameiningarinnar.

5.

Reglurnar varšandi samsetningu Nefndanna, nefningu mešlima žeirra, framlögum žeirra og žeirra starfssemi eru skilgreind ķ efnisgreinum III-386 til III-392.

 

Meš tilvķsun til reglana ķ mįlsgreinum 2 og 3 varšandi ešli samsetningar žeirra endurskošast meš reglulegu millibili af Nefndinni til aš taka tillit til efnahagslegu, félagslegri og lżšfręšilegri žróunarinnar ķ Sameiningunni. Rįšiš, aš tillögu Nefndarinnar, samžykkir evrópskan śrskurš ķ žeim tilgangi.


mbl.is Ekki raunhęft aš festa gengiš
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

EES: Samningur um Evrópskt Efnahagsvęši

EES: Samningur um Evrópskt efnahagsvęši sem  EFTA [žvķ Ķslendingar lķka] er ašili aš įsamt EU : ES [Evrópu Sameiningunni] sķšan um 1994 er 66% regluverks EU: samvinna, samžętting, sameining, og hagręšing eša į mįli launafólks nišurskuršar velferšar, žjónustu og neyslugęša.  

Var žaš ekki EU : ES bankakerfiš sem styrkt krónuna og lįnaši einhęfu hrįefnisśtflutningsvegunum. Žżddi sterkari króna ekki lękkun į innflutningsverši frį ES og meiri kaupmįtt og minni launahękkanir. 

Er žetta sama ES bankakerfi ekki bśiš aš yfirtaka allar vešsettar eignir Ķslendinga óbeint.  Öll ķslensk laun 50 % lęgri mišaš viš Evru: hagnašur allra ES-banka skuldsettra fyrirtękja rįšstafaš ķ vasa sömu banka 30 įr fram ķ tķman. 

Viš hin 99% sem erum ekki žjóšin eigum ekki aš borga leynisamninga, skuldir stjórnmįlamanna og žeirra einkavina frekar en ašrar sem ekki eru ķ okkar žįgu.


mbl.is ESB-tillagan birt
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Ķslenska glępahśsnęšilįnakerfiš III!

Ešlilegar kröfur Ķslensks almennings ķ samręmi viš alžjóšlegan skilning almennings um ķbśšafasteignalįn, fyrstu ķbśšar aš minnst aš  kosti, er žaš leišréttingargrunnvišmišun [veršbótažįtturinn] vešskuldarinnar ķ bśšunni  fylgi žróun ķbśšafasteignaveršs į heimamarkaši, viškomandi ķbśšalįnssjóšs [rķkis, sveitarfélaga, launžegasamtaka]. Fasteignaskrį Ķslands hefur haldiš einn slķkan vķsir [index] sķšan 1994 allavega samkvęmt heimasķšu.

Hér fyrir nešan fylgir tafla sem sķnir žróun į leišréttum höfušstól 10.000.000 [króna eša Dollara]  vešskuldar höfušstóls. Ķbśša vešverštrygging annarsvegar mišaš viš markašsverš ķbśšafasteignaveršs į Ķslandi og hinsvegar mišaš viš óešlilegu nśtķma Ķslensku neysluveršsvķstölu sem žjónar fyrst og fremst skammtķmasjónar mišum  OECD fjįrfesta eša alžjóša kaupahallarbraskara.

 
 

Leišréttur höfušstóll

m.t.t. fasteignavķsitölu

Žar af

leišréttingar

žįtturinn

 
Leišréttur höfušstóll

m.t.t.

Neysluvķsitölu

Žar af

leišréttingar

žįtturinn

 

Apr. 2008

10.000.000

0

10.000.000

0

Maķ 2008

10.051.920

   51.920

10.136.530

136.530

Jśn. 2008

10.046.150

  46.150

10.226.440

226.440

Jśl. 2008

10.124.030

 124.030

10.323.010

323.010

Įg. 2008

10.098.070

98.070

10.416.250

416.250

Sep. 2008

10.077.880

77.880

10.501.160

501.160

Okt. 2008

10.057.690

57.690

10.732.600

732.600

Nóv.2008

10.028.840

28.840

10.919.080

919.080

Des. 2008

  9.899.050

             -100.950

10.855.810

         855.810

Jan. 2009

  9.375.250

             -624.750

11.488.580

      1.488.580

Feb.2009

  9.676.960

             -323.040

11.205.460

      1.205.460

Mar.2009

  9.304.880

            -695.150

11.138.610

      1.138.610

Apr. 2009

Vantar

 

11.188.810

1.188.810


 

 

Er žetta hin augljósa skżring į sér Ķslensku einfölduninni eša kunna menn ekki almennt litlu margföldunartöfluna eša almenna deilingu ķ huganum: sjį fyrir sér skiptinguna jafnt ķ vöku sem svefni žegar tölvan er ekki nįlęg.

Telja ekki 99,3% Ķslensku žjóšarinnar aš verštryggingargrunnur ķbśšafasteignalįna eigi aš taka miš af upphaflega vešinu. Mortgage loans index vķsar ķ almennar ķbśšalįna forsendur utan landsteinanna.

Er ekki veriš aš semja um veršmęti vešsins ķ byrjun. Hverjum dettur ķ hug žegar hann er aš kaupa sķnu fyrst heimilisfasteign aš žaš tengist žvķ sem hann neytir nęstu įrinn.

Hefšbundiš Ķslenskt fjįrmįlakerfi mį sannanlega missa sķn og menn sem byggja sķna starfsreynslu af žvķ ęttu aš ganga aftur ķ barnaskóla.

Vešiš er hinn lagalegi grunnur og ef hann er ekki sį sami og annarstašar utan Ķslands žį er ekki um sambęrileg hśsnęšislįnakerfi aš ręša.

„Basics“ [grundvallar forsendur sérhverjar fręšigreinar]  eru naušsynlegur utanašbókarlęrdómur til aš byggja į, žegar rökréttar įlyktanir eru dregnar og titlarnir hrannast upp og launatekjurnar aukast ķ samręmi.

Meš žessari kolröngu višmišunar vķsitölu [Neyslu] sem gildir į Ķslandi um verštryggingar meš tilvķsum ķ veš ķbśšarhśsnęšisins sem um ręšir er veriš aš gera blįsaklausan löghlżšin Ķslenska almenning aš eignarlausum skuldaržręlum nęstu aldirnar.

Žaš er hęgt aš breyta öllum nżjum ķbśšarhśsnęšislįnum frį og meš deginum ķ dag.   Žį sérstaklega žeir sjóšir sem gera sig śt fyrir aš vera ķ žįgu almennings og sérhęfa sig ķ Mortgage loans index.

Žaš mį bęta žvķ viš aš stöndugur sjóšur sem er rekinn af kostnašargjöldum honum nęgir 2.5% fastir vextir of į vaxtagrunn leišréttinguna [veršbótažįttinn]  ef fólksfjölgun og fjöldi lįlaunastarfa [400.000  grunnlaun eša minna] haldast ķ hendur. Um 1,77% er aršbęrasta fjölgunin, aš mķnu mati, mešan veriš er aš śtrżma lįlaunastörfunum.

Eignarétturinn į aš vera öllum frišhelgur. Er von aš 99,3% žjóšarinnar sé reiš. 0,3% hirša fjóršung teknanna sķšan regluverkiš [EU] var tekiš upp fyrir um 20 įrum.

EU [ES: Evrópu Sameiningin] leysir ekki žetta heima tilbśna vandamįl, hana varšar ekki um hvernig einstakar efnahagseiningar borga mešlimaskattanna , bara aš žeir séu borgašir stöšugt.

Dęmiš hér aš ofan sżnir lķka aš ķbśšafasteigna eiginfé Jón og Gunnu hefur veriš skert um 1.833.760 kr eša 18 % sķšustu 11 mįnušina.: ķ staš 7% ef mišaš er viš fasteignaverš.

Skrattanum hlżtur aš vera skemmt.

Fasteignarverštrygging er žaš ekki lįn tryggt meš meš ķ fast eign. Jś ķ augum hins venjulega lįntakanda.  Hinsvegar ķ augum ķslenska lįndrottins er žaš trygging um hęstu įvöxtun į öllum tķmum: mesta įhęttan tryggš meš lķfsvišurvęri Ķslensks almennings.  


Ķslenska glępahśsnęšilįnakerfiš II!

Verštrygging [skilgreiningin] eitt og sér er ekki til ķ mķnum oršabókum. Er hugtak eins og prósenta [hundrašshluti] sem er illa skiljanlegt nema višmišunin sé tekin fram. 

Varast ber aš nota prósentur sem įkvöršunargrunn žegar grunnurinn er óskiptanlegur: fjöldi eininga undir hundraš. Mašur hefur tildęmis engin not af 10% af 2 tveimur nöglum.

Žegar launžegar hér įšur fyrr fengu 10.000 kr. kauphękkun ofan į 100.000 kr. laun. Tilkynntu rįšmenn réttilega aš um 10% kauphękkun vęri aš ręša. Ķ sömu viku hękkušu vextir śr 2% ķ 3% og žį tilkynntu sömu rįšmenn aš vextir hefšu bara hękkaš um 1 %. Réttilega er 1% af 2% sama og 50% hękkun.

Įšur en svo kölluš [neyslu] verštrygging var innleidd hér meš tilkomu svo kallašs ķbśšarhśsnęšiskerfi handa almenningi, 

žį giltu hér almennt neikvęšir eša of lįgir innlįna og śtlįnvextir. Millifęrt var af reikningum launžega inn į lįn "einkavina" fyrirtękja. Žaš var alls ekki nóg aš vera meš flokksskżrteini.  

Oftast var um śtgeršafyrirtęki aš ręša sem höfšu žį efni aš borga kauphękkanir. Lįku žvķ fjįrmunir oft śr rķkisbönkunum śt ķ innri markaš Ķslands sem gat komiš sér vel fyrir atvinnustarfsemi sér ķ lagi į landsbyggšinni.

Nś hinsvegar meš nżja blekkingarkerfinu leka peningarnir śr landi, og af žvķ sem mašur les ķ fréttum ķ hendur erlendra fjįrfesta: Sameinašar Evrópu sér lagi žżskra banka [sem gera 30 įra įętlanir ķ samręmi viš lengd lįnstķmans].

Engin furša aš Sameinuš meginlands Evrópa hafi séš sér hag ķ žvķ aš halda hér uppi hįu gengi sķšan ķ sķšustu žjóšarsįtt  [fyrir um 20 įrum sem markaši upphaf regluverksins] žegar 2/3 hlutar Ķslendingu fengu 30% kaupskeršingu mišaš viš gengi Evru [gjaldmišla leišandi rķkja meginlands Evrópu].  Leišrétt aš hluta meš lélegri vöruflokkum og minni žjónustu og vörum sem er aš renna śr įbyrgš hjį erlendum birgjum hvaš varšar lķftķma.  Įsamt afarkostum um lķfeyrisbindingu: Grunnlaunin voru of lįg.

Žį mįtt rśsta innrimarkaši Ķslensku žjóšarinnar į öllum svišum: gera hana ósjįlfbęra hvaš varšar naušžurftir. Vegalendin til Ķslands sem gerir allan lįvöru innflutning viš meginlands Evrópu ósamkeppni hęfan viš innlenda lįgvöru framleišslu hvarf.   [Risa lįvöruaušhringafyrirtęki  meginlands Evrópu byggja viš margmilljóna heimamarkaš sem hindrar samkeppni frį borgum eša svęšum innan Evrópu sem eru langt [lengra] ķ burtu: Framleišsluhraši er hįmarkašur eša kostar žaš sama žegar fjöldaframleišslu er kominn ķ įkvešiš framleišslumagn per sólarhring] 

Išnmenntun dróst saman og flest öll stór išnfyrirtęki lögšu uppi laupanna. [Fatagerš, bókagerš, skógerš, Bakarķ, įburšargerš, .....] Atvinnuleysiš fališ [Aš hętti meginlands Evrópu] ķ innileišingu nżrra kenningafręšamenntunnar žar sem verštryggš nįmslįn komu ķ staš atvinnuleysisbóta.  

Fasteignavešsverštryggingarvķsitala sem allar žjóšir heims utan Ķslands miša viš gerš lįna til almennings vegna ķbśšarkaupa heimilisins mį leita aš į netinu undir oršunum: Mortage loan index.

Žegar hśsbréfa kerfiš var tekiš upp hér į landi stóš 99% žjóšarinnar ķ žeirri trś aš žaš vęri sambęrilegt viš ķbśšarhśsnęšiskerfin utan Ķslands.

Fasteignatrygging var jś besta verštrygging til geymslu eša įvöxtunar fjįr til langframa. Sjįlfgefiš aš Hśsbréfiš tęki miš af žróun ķbśšafasteignaveršs žaš hlyti aš vera žaš sem verštrygging vķsaši ķ. Hér sem allstašar annarstašar utan Ķslands. Žar sem rįšmenn sögšu kerfiš sambęrilegt.

Gallinn į gjöf Njaršar var hinsvegar aš Ķslenski grunnurinn var OECD kauphallrar vķstala neysluveršs eša alžjóša braskara [erlendir fjįrfestar sem hafa hag almennings aš leišarljósi?] var laumaš inn hér į landi ķ staš fasteignaveršsvķsitölu meš öllum sżnum sveiflun.

Helstu hįlfvitarök einföldun eša kostnašur viš hafa tvęr of mikill.

Sešlabanki aš kröfu regluverksins kostar minnst 2 milljarša į įri. Kauphöllin [heimamarkašur alltof lķtill] kostar lķka sitt.

Žróun fasteignaveršs ķ stórborgum [höfušborgum] tekur mikiš minni sveiflum į 30 įra tķmabila  en mįnašalegir duttlungar spįkaupmanna valda į neysluvķstölunni.

Fasteignverštryggšarvķsitala er žess vegna eina vķsitalan sem hęgt er aš bjóša almenningi.

Minni sveiflur,  hęgara ris og jafnara į ķbśšalįninu veldur almenningi ekki svefnleysi.

Ef rétt hefši veriš staš aš ķ upphafi hefši höfušstóll ķbśšarhśsnęšislįna į žessu 3 įra tķma bili lękkaš og dregiš śr įhrifum hękkunar neysluvarnings strax.  Fjįrfestar hafa hag af žvķ aš fasteignaveršiš rķs upp aftur og vita aš um 30 įr er aš ręša.

Sennilega hefšum viš aldrei lent ķ žessu hruni ef hśsbréf almennings hér vęru sambęrileg viš žau erlendis og vęru grunnur eša varasjóšur sem įvaxtar sig eingöngu meš nż heimilum hér į landi. 

Mortage loan eša meš réttu ķslenska lįnsformiš er merkt sérstaklega fyrir śtlenda braskara: inflation indexed Icelandic Home Mortage loans. Ekki furša žeir hafi fengiš vatn ķ munninn. 

Žessi rangi grunnur Ķslensks hśsbréfa kerfis ķ framkvęmd minnir mest į Indverska furstakerfiš.

Raušur rįšgjafi lifir en ķ kerfinu. Fariš hefur fé betra.

Illa innręttir [grunnforsendu grunnur hverfandi: basics]  fęddir um 1965 og žeir meš blekkingarreynslu sķšust 20 įra er komu śr vernduš langskólanįmi eru žeir hęfir til taka įkvaršanir er varša žjóšarhag.  Allir geta jś haft skošanir og utanbókarlęrdómur er mörgum gefin en réttlįtt gagnrżni og rökréttar įlyktanir byggja žęr ekki alltaf į breišum grunnforsendu grunni og reynslu undanfarinna įra eša oft alda. Nż oršasmķš misvitra fręšimanna žjónar oftast žeim tilgangi aš eyšileggja lesskilning nżrra kynslóša og rugla almenning rķminu: Įbyrgš veršur įhęttu fęlni, fjįrglęframenn įhęttu sęknir.

Nżju Bankarnir réšu verkfręšinga ķ bankanna. Hversvegna réšu žeir ekki višskiptafręšinga og lögfręšinga eša hagfręšinga? Er ekki eitthvaš bogiš viš Ķslensk fjöldaframleišslu fręšasetur?   


Aldur og fališ vald

Aldur og vališ vald.

Hįgreindir einstaklingar samfélaga eftir mišjan aldur 35-45  hręšast aldurskiptinguna sér ķ lagi ķ nś meintum velferšar samfélögum. Sömu einstaklingar rįša ķ raun 90% öllum raunverulegum įkvöršunum er skipta [valda breytingum] mįli innan og milli samfélaga.  

Eftir mišjan aldur hefst nżr įfangi ķ lķf sérhvers einstaklings žaš er leišin til uppskerunnar [sem mašur sjįlfur sįši?] m.a. lķfeyrissjóšs gulrótarinnar.

Almennt hręšast einstaklingar undir mišjum aldri ekki aldurskiptinguna žar sem ķ žeirra huga er toppinum nįš um mišja aldur og žeir sjį yfirleitt ekki fram yfir hann, sér ķ lagi ķ nś meintum velferša samfélögum, žar sem innrętingin hinna eldri į hręšslunni er ekki til stašar: kynslóša skipting velferšasamfélaganna.

„Propaganda“ er stjórnmįlegt hugtak sem hįgreindir į meginlandinu   skilgreina žegar stjórnmįlaleg samtök róa öllum įrum [stefna śr öllum įttum] til aš nį fram hugsjónalegum stefnumįlum sķnum [ mįlefnum samfélagins?].   Helstu nśtķma įrar stjórnvalda [mannanna] eru nż Hįskólastéttirnar : Fréttafręšingar, stjórnmįlafręšingar og hagfręšingar sem ég tel lķtt vera yndi hinna vķsu.  [Er byggja lķf og reynslu sitt į sinni eigin köku sem žeir hafa bakaš sjįlfir.] Įróšur er Ķslenska hlišstęšan žį į merkir „yfir“ öllum megin er žį róiš eša stefnt aš śr öllum įttum.

 

Nś Sameinušu [meginlands] Evrópa [SE] fer afar leynt meš hręšslu sķna, meir en 50 įra hręšslu viš aldurskiptinguna.  Fyrir um 20 įrum gripu hinir hįgreindu yfir mišjum aldri til žess rįšs aš innleiša nżbśa, žvķ mišur viršist getuleysiš loša viš Evrópu meginlandiš og innflutningur skilaš ekki žeim nżburafjölda sem til var ętlast heldur stórum hópum sjóša žurfandi sem žvķ mišur hafa ekki žį genatķsku žętti til aš vera sjįlfstętt hugsandi og skapandi.     Skömmu eftir aš Svķar sameinušust Evrópu lķkamanum sögšu sęnskir barnakennarar: „ hafiš engar įhyggjur, žótt sęnsku frumbyggjunum fękki, žį bjarga sęnsku nżbśarnir mįlunum.“

Önnur hręšsla sem ekki er talaš um ķ meir en 20 įr inna SE: atvinnuleysiš sem var leyst aš miklum hluta fyrir um 20 įrum.  Stytting vinnuviku, Stytting starfs aldurs: 30 śr nįmi og 55 įra į eftir laun. Meš žvķ aš slaka į greindakröfum almennra ęšri mennta stofnanna mįtti skapa gķfurlegan fjölda meintra fręši réttinda starfa.  Tęknin hefur aš mest leyti eytt žeim störfum sem byggja frekar į lķkanlegu hęfi en greind. Einnig hefur Asķu lķkaminn śr aš velja lį-neyslu einstaklingum sem geta unniš fyrir nįnast ekki neytt og fjöldi žeirra skilar meiri afköstum en fįir genalega hęfari einstaklingar sem neyta meira.

Ašal mistök Ķslensku žjóšarinnar sķšust 30 įr aš minnsta kost voru aš hugsa ekki sjįlfstętt og apa allar  gervi lausnir geldrar SE til aš fela sitt atvinnuleysi vandamįl og sķna aldurskiptingu.

Ķslendingar žurfa aš halda įfram ķ fótspor forfešranna og fjölga sjįlfstęšum rekstraeiningum stęršin skiptir engu mįli heldur fjöldinn ef um hįlauna og hįgęša rekstur er aš ręša.

Kostnašur sparast ekki bara viš sameiningu hann hverfur śr landi, Stęrš og fjöldi rekstrareininga taka miš af stęrš sjįlfbęrs efnahagssvęšis.   Svęši undir 10 miljónum, hvaš žį undir 1 milljón ķbśa eiga enga séns ķ stęršina nema į kostnaš fjöldans sem tryggir heilbrigša samkeppni sem er grunnur allrar langtķma aršsemi og almennar velferšar sjįlfbęrar efnahagseiningar.

 

Snķša sér stak eftir vexti og hįmarka viršisauka?

Ķ ljósi žess aš venjulegur Ķslendingur žarf aš borga um 50% af tekjum sķnum ķ beina og óbeinaskatta og žaš nżjast vaxtaskatta.

Žar sem ein einstaklingur er Forseti kosinn af öllum óhįš bśsetu, žį ętti embęttiš, į 6 įra fresti  aš inna af hendi skipanavald sitt og rįša hęfa, įbyrga, reynslumikla einstaklinga, til aš bera įbyrgš į hvernig žvķ hvernig fjįrmunum er variš sameiginlega ķ žįgu alls lżšsins ķ žeim mįlflokkum sem fellur hverjum ķ skaut. Žį mętti kalla rįšherra og viš inningu skyldna sinna innan lagarammanna sem eru ķ gildi, hafa žeir sér til ašstošar stofnanir rķkisins, svo sem rįšuneytin, skipušum 1. flokks fręšingum hver į sķnu sviši.    

 

Žeim til ašhalds og eftirlits er svo kosnir įkvešin fjöldi einstaklinga persónukosningu į 4 įra fresti. Žeirra hlutverk er aš stand vörš um, aš fjįrmunum okkar sé variš af hagsżni og į aršbęran hįtt. Til žess, setja žeir lagaramman og samžykkja skynsamlegar  inningar af hendi rįšherra ķ žįgu fjöldans. Žeir žurfa ekki aš koma saman nema 2 sinnum į įri. Viš gętum kallaš žį žingmenn.

 

Heildarupphęš skattanna sem viš greišum, ętti Rķkiš ekki aš rįša yfir meira en 33 1/3%. Sveitastjórnir [Svęšastjórnir] ęttu svo aš rįšstafa 66 2/3% heima ķ héraši.  Aušlinda kvótar žjóšarinnar fari svo stigvaxandi aš skiptast jafnt į milli bśsetu svęša alls landsins. Śtlendingar į 400 milljóna ķbśa svęšum skipuleggja hlutina į žennan hįtt. Viš veršum aš sętta okkur viš aš vera 300.000 og njóta žess ķ stašinn aš sitja ein aš okkar aušlindum. Ef ekki er bśiš jafnt į öllu landinu verša óbyggš landssvęši óaršbęr og réttlęta ekki góšar samgöngur og žjónustu um allt land.

Stęrš fyrirtękja eiga lķka aš taka miš af ķbśafjölda, svo sem gerist į milljóna ķbśa svęšum žar sem ekki rķkir fölsk samkeppni.  Įbyrgš į rekstri minni fyrirtękja er minni og kostnašur viš yfirbyggingu žar afleišandi minni.

Undantekningar vegna fįmennis eru żmis žjónustu fyrirtęki sem skipta mįli fyrir aršbęrar viršisaukandi śtflutningsgreinar ķ beinni samkeppni viš žęr į milljónasvęšunum meš lįgu mešaltekjurnar. 1 Sterkur Rķkisbank nżtur mesta traustsins į alžjóšamörkušum. Hann į hafa allt upp į boršum, fara strangt eftir öllum veršskrįm sem rķkiš samžykkir. Engin mismunun lišin hvaš varša kjör einstakra višskipta vina. Tryggingarfélag žarf lķka aš vera stórt til aš halda žjónustu gjöldum ķ lįmarki. Svo mętti lķka vera ein Olķu verslun, en afgreišslustašir innanlands męttu allir vera ķ einkaeign, hver um sig.  Eitt vatnsöflunarfyrirtęki og Eitt Raforku fyrirtęki og vindorku.

Ašrar samkeppnihęfar rekstrar einingar ęttu aldrei aš vera stęrri en svo, aš fęrri en 12 séu ekki į sama markaši ķ einu.   Fölsk samkeppni er verri en enginn. Einkaframtakiš virkar betur og betur žegar fjöldi samkeppnisašila fer vaxandi meš tillit til markašarins sem um ręšir: Viš erum 300.000 žśsund sem er mjög fķnt og žvķ fljótt aš śtrżma lįglauna rekstri eša afleitum.   Margir naušsynlegir Dómarar og lögfręšingar og lögreglumenn og mikill naušsynlegur eftirlitskostnašur er ekki męlikvarši į gott velferšakerfi og žvķ ekki eftirsóknarveršur. Lögbundin lįmarkslaun eru eini męlikvaršinn sem ekki er umdeildur. Kostar ekki 100 hagfręšinga til aš męla hann.

 

Til žess aš reka Ķslenska žjóšrķkiš eins og aršbęrt einkafyrirtęki veršur miskunnar laust aš reka alla óhęfa ašila ķ įbyrgšarstöšum į žess vegum, vakni grunur  um hęfisleysi. Žį sem eru rįšnir ķ žjóšarkosningum į skilyršislaust ekki aš kjósa aftur  ef žeir voru ekki aš standa: fordęmisgildiš bżšur hęttunni heim.

 

Žaš žarf aš gera meiri körfur um grunnmenntun svo sem flestir kjósendur hafi fulloršinsžroska og greind til aš kjósa og bjóša sig fram. Oršaforši forši frį greindarleysi.  Almennt hefur hann veriš į undanhaldi frį 1972. Sérfręšingur į takmörkušu sviš tryggir ekki aš hann sé sérfręšingur į milljónum annarra sviša eša meš öšrum oršum hann sé almennt greindur. Hlutir sem hafa veriš aš sanna sig betur og betur sķšustu 30 įr. Fįgreind alžjóšavęšingarinnar.


Heilbrigš Bankavišskipti framtķšarinnar

Ef menn gera mišstök, ef menn stofna samfélaginu ķ hęttu...

Žaš er ekki žaš sem viš viljum og gerum ekki rįš fyrir sérstakalega ķ ljósi reynslunnar.

Žetta skiptir įkvęši skiptir engu mįli ķ framtķšinni žvķ žaš mun aldrei reyna į žaš. Žvķ  žaš tryggir ašhald ķ ljósi žess aš enginn įbyrgur ašili vill tilkynna slķkt opinberlega.  Žį verš menn einfaldalega aš hugsa įšur en žeir framkvęma sumir aš fara sér hęgar. Vera vel undir öllum višmišunarmörkum ķ samręmi įbyrgrar peningastefnu sem er fyllilega ķ anda Sameiningar Evrópu [UE] og ķ žįgu hagsmuna Ķslensku žjóšarinnar.

Allir įbyrgir ašila sem hafa kynnt sér stjórnskipunar og samfélagsgeršar skrį Sameiningarinnar vissu aš žessi bóla mynda springa ķ ljósi hlutverks Kerfis Sešlabanka Evrópu  og stjórnarskrįr hlišskipunar markmiša hennar hvaš varšar Mešlima-Rķkin.  

Ķslendingar mįttu spreyta sig į uppbyggingu austur śtvķkkunar Sameiningarinnar, taka byrjenda įhęttu žar sem ESS samningur tryggir žį sem žeir vęru ķ gamla ESB sem rann ķ EB: Bandalög Evrópu 1967 [EC]: 1993 uršu svo Sameining Bandalaganna UE.

Hlišskipunin gildir augljóslega sér ķ lagi ķ ekki falskri sżndar banka samkeppni innan Sameiningarinnar sem Ķslendingar hefšu įtt aš virša. Lśxemborg fékk Fjįrfestinga Banka Evrópu.

Žeir sem virša ekki hefšbundnar markašsreglur verša aš gera žaš į eigin spżtur žvķ allir verša aš spila saman ķ heišarlegri samkeppni en ekki hver į annan og virša kröfuna um fjölda keppenda og sżna žeim sem fyrir eru gagnkvęma viršingu ef um sjįlfsagša nżlišun er aš ręša.

 

Ķslendinga fengu lungann af sölu sjįvarfangs inn į lįvörumarkaši Sameiningarinnar. 

Heilbrigš Bankavišskipti ķ framtķšinni


mbl.is Gęti kollvarpaš fjįrmįlalķfinu
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Nśtķma dulbśinn skattheimta nż-ašalsins?

Žegar "meint" einkavęšing hófst į rķkisreknum žjónustu fyrirtękjum [lķtt gjaldeyrisaflandi] og žau uršu ohf/ehf meš óbeinu rķkiseignarhaldi fóru žį skuldir og framtķšar skuldir žeirra frį rķkisjóši yfir į žau sömu ķ framhaldi?

Er veršbréfahöll naušsynleg forsenda til žess aš hįmarka lįntökur almennt hjį [rķkisverndušum] einkafyrirtękjum og sveitarfélögum?

Einokunarverslun Dana gekk śt į aš hafa alla ķ reikning, žį töldu flestir forfešur okkar aš skuldleysi vęri męlikvarši į raunverulegt frelsi: žaš aš vera efnahagslega óhįšur.

Hversvegna žarf efnahagstjórnun aš ganga śt į žaš aš allar žjóšfélagseiningar Ķslands séu skuldugar?

Hversvegna er ekki hęgt aš byggja upp žjóšfélagsgerš žar sem  forgangsröšin er: einstaklingar, heimili séu yfirleitt skuldlaus? Sķšan ķ framhaldi mörg lķtil skuldlaus raunaršbęr fyrirtęki?   Žį ęttu sveitarfélög aš geta oršiš skuldlaus og sķšan rķkisjóšur?

Mér sżnist į öllu aš samfara samžjöppun fyrirtękja vaxi skuldsetningin frekar en hitt, og žį eru allar forsendur fyrir  samžjöppunni: meintri hagręšingu fyrir bķ.

 

Vaxtaskattar sem lenda hjį Sešlabönkum og Rķkistjórnum einkavinum nż-ašalsins er žaš ekki mįliš. Halda tekjum 2/3 einstaklinga žjóšar [samfélags ķ augum ESB -sinna] nišri, eykur lįnsžörf žeirra og skeršir sjįlfķmynd žeirra og val möguleika. Rekstrartekjur lįnastofnanna eru  jś vextir. Gróši lįnastofnanna gróši óįbyrgra rįšherra framkvęmdavalda nż-ašalsins. Stjórnmįlamanna og hinna 700 sem hafa sér kjaradóm og žurfa žvķ ekki samžykki alžingsmanna fulltrśa atvinnuveitenda žeirra žjóšarinnar į hverjum tķma.

Sviss er til fyrirmyndar hvaš varšar val į sešlabankastjórum. Ķsland er of lķtil efnahagseining til aš vera meš Sešlabanka yfirhöfuš: kostar of mikla almenna skuldsetningu. 


mbl.is Venjan aš hafa einn eša fleiri ašstošarbankastjóra
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Lżšskrum

Samningurinn um Evrópskt efnahagssvęši [ESS] eša upptaka regluverks [laga og reglna: frjįls flęšis og samtvinnunar m.a.] einokunarbandalags gömlu nżlenduveldanna og einręšisherranna [ESB] hefur fyrir löngu gert nż-ašli ESB leyft aš beita okkur efnahagsžvingum [ķ formi afarkosta ķ lįnafyrirgreišslum t.d.].

Stjórnarskrį nż-ašals jafnašarmanna [til hęgri og vinstri] Evrópu [Lissabon samningurinn] felur ķ sér sjónarmiš jafnašarmanna um aš fjöldi kjósenda į bakviš sérhvern lagasmiš: žingmann löggjafarvalds Evrópu rįši. Ekki tekjurnar į žvķ svęši sem hann er fulltrśi fyrir.

Undantekning [Gulrót] ķ dag er ekki undantekning į morgun samkvęmt markmišum stjórnarskrįr Evrópu. Halda ESB įróšursmeistararnir aš viš lżšurinn į Ķslandi, sem hefur višskiptavit og hįmörkun aršsins okkur ķ hag aš leišarljósi, séum ASNAR.  

Nśna žegar Ķslenska lżšnum er aš vera ljós samtryggingarkerfi Ķslenskra ESB nż-ašals Kandķdata: stjórnmįlamanna [mafķa] žį į aš toppa žaš meš aš sżna okkur hvernig žaš virkar hjį nż-ašlinum ķ ESB.

Lżšurinn į Ķslandi veršur aš bjarga sér sjįlfur og segja upp ESS og regluverkinu, leita samstöšum meš žeim žjóšum sem eru ķ samkeppni viš einokunarbandalag gömlu haršstjóranna. 

Viš erum rķkur lżšur meš nóg aš mat, drykk, og orku og hśsnęši, og fataefni. ASĶA, Afrķka, S-Amerķka og N-Amerķka, Įstralķa įsamt lżš Evrópu,  eru okkur vinveittar, einu sinni viš losnum undan efnahagsžvingunarvald ESS og öšlumst Fullveldi aftur.  Žar sem magn innflutnings žarfa er svo lķtiš žį nį viš miklu hagstęšara innkaupsverši meš aš sleppa millilišum ķ Evrópu. Versla beint viš framleišslu žjóširnar.

Einnig meš žvķ aš leggja įherslu į hįtekju framleišslu til dreifingar ķ minna magni inn į marga hįtekjumarkaši minnkum viš įhęttuna og aukum viršisaukann innanland. Hįtekjuvörur žola tolla og hinir nż-rķku ķ heiminum setja žaš yfirleitt ekki fyrir sig [snobb]. Aušveldara er fyrir lķtinn ašila aš fį utantekningar  frį tollum  fyrir lķtiš magn handa žeim rķku: žar sem veldur ekki röskun į stöšuleika rķkis kaupanda.


mbl.is Tekiš verši tillit til sérhagsmuna Ķslands
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Nęsta sķša »

Um bloggiš

Júlíus Björnsson

Höfundur

Júlíus Björnsson
Júlíus Björnsson

Áhugasamur um allt milli himins og jarðar. Síðan í upphafi hruns stundað sjálfsnám í EU lögum og rannsóknum á Íslensku hagstjórnargrunni: Auðlinda og fámenns efnisviðar hæfra einstaklinga.

Viðurkendir grunnar byggja á vandamálinu: framfærsla fólksfjölda í stórborgum  í vaxandi auðlindaskorti. Á þeim byggja allir alþjóðlegir Háskólar.

Nżjustu myndir

  • Hlutföll
  • Hlutföll03
  • Hlutföll02
  • Hlutföll01
  • Mortgage II
Maķ 2024
S M Ž M F F L
      1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30 31  

Heimsóknir

Flettingar

  • Ķ dag (29.5.): 0
  • Sl. sólarhring: 1
  • Sl. viku: 7
  • Frį upphafi: 0

Annaš

  • Innlit ķ dag: 0
  • Innlit sl. viku: 7
  • Gestir ķ dag: 0
  • IP-tölur ķ dag: 0

Uppfęrt į 3 mķn. fresti.
Skżringar

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband