Fęrsluflokkur: ķbśšarvķsitala

Sviss er dęmi um hvaš er eftirtisóknarvert.

Vešskuldarfylki

Hvaš eru vešskuldarfylki ķ fjįrmįlum ?  „Matrix of securities“ 


Žaš er algengasta uppsetning į reišufjįr streymissjóšum  ķ alvöru bönkum heims, sem vilja geta bošiš bestu vaxtakjör į sérhverjum tķma og geta flutt hreinar gjaldmišla eignir  [reišfé bókaš eign žegar bśiš er aš lękka tölugildi žess um mešal veršbólgu stigiš umfram mešal raunvöxt ķ rķki sem gefur gjaldmišilinn śt: žaš er hreina veršbólgu „inflation“.  

Ķ reišufjįrsjóši er 100 ein. um įramót og mešal veršbólga einingu sķšustu 5 įr til 30 įr eru um 3  einingar af 100 hundraš. Žį eru fęršar 3 einingar ķ  Cred gįtt  ķ Debit sjóšsbók handbęrs reišufjįr, žaš lękkaš um 3 ein, en į móti er fęršar 3 ein. ķ DEB gįtt CRED  bókar framtķšar śtborganna [„EigenKaptital“ = Equity]. Žį gildir aš CRED[97]ó DEB [97].   Hlišstęša fęrsla CRED[3]ó DEB [3]  fęrir 3 ein CRED į rįšgerša veršbólgu sundurlišun į eiginfé į móti 3 ein. reišufjįrvarasjóšur  vegna rįšgeršar veršbólgu.

žetta gert til aš tryggja ekki séu greiddir skattar af reišfé ķ umferš sem varš ekki aš raunveršmętum įriš į undan : mešal óhreinindi  meš öšrum oršum. Nęsta įr [uppgjörstķmabil] mį gera rįš fyrir aš fastar śtborganir  hękki um 3,0% eins og reynslan hefur sannaš.  Dęmi: keypt er til landsins 100 tonn af olķu į  100 ein. ķ fyrra žį mun sama magn kosta 103 ein.  en greišslur sem koma inn į móti hękka  ekki ķ žeim geira į degi śtborgunar ķ sama geira, žį er til ķ varasjóši fyrir hękkunin. Reglur eru svo um hvaš mörg prósent af veltu ķ hverjum geira mį sundur liša til eiga į móti veršbólgu ķ geiranum žaš er draga frį rauntekjuskatti.  Aušvelt er svo aš skattleggja of hįtt tölugildi ķ afskriftarsjóšum.

Hvaš mį rįšgera mikla veršbólgu žaš er almennar veršhękkanir į öllum mörkušum ķ rķkjum heims įn žess aš vera įkęršur fyrir landrįš?  CPI: Neytandi Verš Vķsir, er löggiltir samburša męlikvarši ķ Alžjóšvišskiptum sķšustu öld og gildir um allan heim sķšan 1970 til aš vega raunvirši fjįrmįla samninga meš mismunandi gengisskrįningum.  Žetta er vegiš mešaltal  af gengisbreytingum į öllu skilgreindum almennum eftirspunar einingum vöru og žjónustu sem hafa selst į almennum neytenda mörkušum sķšustu aldir. Hann nįlgar heildar breytingar meš aš snķša af eftirspurn hins opinbera og lögašila og 10% žeirra rķkustu og 10% žeirra fįtękustu, allt óįbyrgir ašilar žegar kemur aš žvķ aš tryggja veršlags stöšugleika 80% žeirra sem hafa mešal eftirspurnarkaupmįtt.   Mešal neytandi getur ekki haldiš 300 milljóna afmęlisveislu , og stjórnaš žannig eftirspurnin. Utangaršmenn sem geta ekki haft nein įhrif eru ekki lįnshęfir.

150% veršbólga max. mišaš viš engan raunvöxt nęstu 30 įr.

Ķ UK, USA , Ķrlandi til dęmis mį rįšgera[expect] 150% veršbólgu nęstu 30 įr, og stefna į 25% veršbólgu į öllum 60 mįnušum. Žetta er naušsynleg forsenda, til aš fyrirbyggja įkęru fyrir samtekinn rįš um aš lįta rķki hrynja, t.d ef veršbólga yrši meir ķ UK žį er alveg öruggt aš, višhaldskostnašur fasteigna bakveša öruggra fylkis vešsafna, meš 30 įra žroska tķma, tryggir aš vešsöfnin fara śr böndunum  annašhvort rżnar raunvirši veša vegna reišfjįrkorts skrįšs eigenda og eša hann lendir ķ vanskilum meš endurgreišslu rįšgerša eignarveršbóta lįnadrottins. Žetta eru skošanir samt frekar haldbęr rök sem byggja į reynslunni ķ stöšugleika borgum heimsins sķšustu aldirnar.

Einingu sem skal verštryggja mišaš viš 150% hękkun CIP, žaš er hinnar almennu hękkar ķ 2,5 einingar ef stöšuleiki rķkir ķ bakvešsgrunni.

Lķtum nś į bakveša markašinn. Mišaš viš 30 įra bśsetu tķma ķ žroskušu hverfi eša borg, žį gildir aš um 3,33% af fasteignum er „activar markašseignir“ žaš er hafa söluverš, 97% er ekki markašseignir eša passivar [žaš sem ekki į birta ķ alvöru efnahagsreikningum, bara eiginfjįr skuldbindingar vegna žeirra], og einkamįl skrįšs eigenda, ešlilegt aš fasteignaskattar og žvķ fasteignavešmat fylgi  raunvexti PPP ķ hverju rķki, įn žess aš Ķsland sé žar undantekning.  Žaš er 3,33% nżir skrįšir eigendur koma inn į örugga verštyggingar markašinn į hverju įri.

Nś skulum viš stofna hefšbundiš Alžjóšlegt bestu vaxta 100 % öruggt vešskuldar fylki žar sem eiginfé samstendur bara aš raunvirši žeirra śtborgunar sem žarf til greiša fyrir 3-4 einingar į hverju įri žegar žroska er nįš.  Hér stendur eining fyrir: śtborgun, skrįšan eigenda  [innborganir hans] og bakveš. Žetta mišast viš safniš sé žroskaš ķ 30 įr og vališ ķ žaš žannig aš sé sem einsleitast.

1 śtgįfa eru 100 ein. til śtborgunar og max. veršbętur 120 ein. leggjast ofan į. Heildarskuld 220 ein. žį er innborganir nęstu 30 įra alltaf :  220/30 ein. [ um 7 1/3 ein].  Sķšast įriš er nśvirši einingar 2,5 ein. Innborgunni eftir 30 įr er žvķ aš skila śtborgun vegna 22/3 x2/5 = 44/15 eša um 2,93 śtborganir.


Markmiš Svissneska bankans er gera žetta žroskaš og višhalda 100 ein. 100% markašarins ķ boši.  Žetta gerir hann meš velja 4 nżja skrįša ķ nęstu 10 śtgįfum og sķšan 3 hverju įri til eilķfšar  eftir 30 įr er 4 x 10 +20 x 3 = 100 ein. [skrįšir eigendur bakveš. 


Nś eftir 30 įr er flęšiš „auto streamline“, af 100 innborgun į įri eru 30 mismunandi veršbóta vaxtaprósentur sem alltaf skila minnst raunvirši til śtborgunar 3 ein. 97 einingar er allar uppgreiddar. Sjįlfbęr uppsetning sem kostar lķtiš kaup og įkvöršunar töku.  Žar er eiginfé hreint og įhęttulaust og žegar raunvöxtur męlist žį gręšir lįnadrottin og getur smurt prómilli į föstu nafnvexti  įrsśtgįfa.

Framtķšar greišslu halinn kostar ekkert, nema velja 3 nżjar einingar į įri.  Uppsafnašur óverštryggšur gróši kemur til baka, 3 greišslu į įri , nęstu 30 įr. Žetta er eign skrįšra eignenda ef žessar veršbętur framtķšar eru eign.


Ķ Sviss tekur 8 x 30 įr aš žroska keppnishęfan banka til verštrygginga.  Į Ķslend hneppast rįšgeršir um hrun į 25 įra fresti. Heilhagsveifur Ķslenskra sérfręšinga sķšustu öldina eru ķ kerfi.
 Žaš er landrįšssök  aš rįšgera ekki max. 150% CPI hękkun 30 įr  fram ķ tķman. Óréttlįtt aš miša ekki viš index eins  og CPI er skilgreindur til skammtķma verštrygginga og Libor millibankavexti ķ žaš minnsta žegar um verštyggingar lengur en 60 mįn. liggja fyrir.  Skrįšir eigendur greiša tryggingar og fasteignaskatta og višhaldskostanaš sem getur numiš verštryggšum 120 ein. į veš tķma. Veršbętur til višbótar višhaldinu er nóg. Af hundraš skrįšum eignum Bankans mun margir borga 15 % nafnvesti fyrir skammtķma neyslulįn eins og ķ žżskalandi.  Žegar sannaš er aš kerfiš hér gengur ekki upp og gróši er aš leggja allt nišur strax. Setja liš ķ endurmenntun, og  byggja hér upp alžjóšlegar lagreglur ķ bókhaldmįlum, leggja af Ķslensku nżlendu hefširnar. Opinberar, skattalegar, fjįrmįlalegar, alžjóšlegar,höfušbókanir byggjast ekki į hefšum , heldur aš CRED sé alltaf minna eša sama og DEB. Sundurlišum į eiginfé skal alltaf vera hrein ķ öllum lišum og sett upp ķ rökréttu samhengi, og tölugildi sundurlišanna skulu stemma viš banka yfirlit og sjóšstalningar. Passivar eignir ekki til sölu į markaši  skulu aldrei óhreinka hreinar framtķšar skuldbindingar til aš ašilar į markaši geta lįmarkaš sķn įhęttu kjör. Žaš er nįnast glępur aš troša „passivum“ eignum inn ķ fjįrhagsbókhald, hinsvegar vegna eignaskatta og annarra lögbošinna gjalda er haldiš um žessar eignir [ekki til sölu eša ekki teknar til greišslu] ķ eignarhaldsbók ķ tķmaröš , fęrt śr henni eiginfjįrbindiskyldurnar sem hvķlir į rekstrinum sem er til stašar jafnóšum.

Ķ žroskaša stöšugleika fylkinu hér fyrir ofan er haldiš um 100 fjölskyldur: hrein eign er 3 ein į hverju įri verštryggt. Sķšan er hęgt fyrir sér 100.000 fjölskyldur  ķ 1000 žroskum fylkjum alls hrein eign į hverju įri 3000 ein.  Ef mešal verš į bakveši er 40 milljónir žį er žetta ķ Sviss:  120 milljaršar.  100% öruggt. Fanga veršbętur fyrirfram er ekki hęgt en žolinmęši žrautir vinnur allar.

Sķšan er nóg aš allir ķ žessu samfélagi meš fasta 18 įra bśsetu eigi rétt į lįmarksframfęrslu x. kr per. einstakling óhįš , aldri og heilsu.    Ef žetta er 33% af žjóšinni eša hundraš žśsund einstaklingar  og lįmarkframfęrsla er 80.000 kr. viš bśa ķ eigin hśsnęši, žį eru žetta  8 milljarša skattur į vsk. farmleišsluna hér į įri.

Sķšan gildir um stofnun nżrra vešsafna aš fyrsta kynslóš ķ nżbyggingum borgar sķna 1,99% max grunnvexti undir veršbótahlķf  heildar fastra nafnvaxta. Til aš žroskuš vešsöfn višhaldist , tryggja aš bakveš endurnżist. Įhętta er alltaf raunstarfstekjur: fjölgar ķ vsk. geirum

Žegar skyldu lķfeyrisskattar er lagšir af og raunvaxta krafa eldri fasteignum lögš nišur žį hękkar śtborgaš kaup og hér sprettur upp öflugur lķfeyrissjóšsmarkašur  žvķ nóg er hér af langtķma fjįrfestum  og allir vilja verša ofurrķkir ķ ellinni. Tķmi stéttarfélaga er lišin ķ žeirri mynd aš vera rekin sem fjįrmįlafyrirtęki.   Fólk meš tekjur  og 35 stunda hįmarks viku vinnu getur haldiš uppi kvöldskólum og einkaašilar geta leigt śt sumarbśstaši.   Svo žarf aš opna hlutbréfa markaši hér fyrir bein višskipti almennings og minni fyrirtęki, vegna fólksfęšar.  Dreifa įhęttu af eignarhaldi ķ ljósi reynslunnar.    Bankar eru žarfa žing sem laga sig aš reglustżringu  stjórnvalda į hverjum tķma.

Rķkiselķtur ķ UK, Frakklandi og žżskalandi  bera aš virša og žeirra heildar tekjur og hlunnindi eru ekki undir sérkjaradómi heldur föst prósenta af eigin žjóšarköku og hér er ekki lķšandi aš vera ķ ašildar umsókn meš žetta gešveika hlutfall hér.  Žaš er veriš temja S-EU aš ofmetnast ekki og snķša sér stakk eftir heima gengi.

Kröfur fram til 1550 ķ EU til sjóšstjóra og yfirįkvöršunarhafa og  um mešfędda greind og śthald ķ skilningsžjįlfum į öllum listum  er ekki bjóšandi mešal sérfręšing ķ dag žaš er ekkert nżtt undir sólinni, Verštrygging , og veršbętur og heildsteypt bókhald var fullkomnaš fyrir landnįm Ķslands. Forréttindi til ęšri menntunar eru aš fęšast meš greindina og minniš og fjölskylduna til aš geta nżtt sér sömu forréttindi.  Stórhluti af sišmenningu veršur aldrei skilinn af 90% žįtttakenda į sérhverjum tķma af nįttśrlegum įstęšum.  Žaš er ekki hęgt aš kenna öllum allt žannig žeir skilji 90%.

   

 

Fyrir forvitnisakir skilum viš lķta į heimtur į fyrsta įri eftir śtgįfu įr 1 śtgįfu. Eins og var greint žį eru žį er innborganir nęstu 30 įra  vegna fyrstu śtgįfu alltaf :  220/30 ein. [ um 7 1/3 ein].  

Nś hefur mešalbólga veriš 4,7 %  sķšustu 30 įr og 5,3 % aš meštali sķšu 5 įr.  Žį er ljóst aš mišaš viš 5 įr er allt ķ hassi hjį Sešlabanka  [max. 25 % samkvęmt EU, og UK]. Veršbólga ķ fyrra var 4,6% į  kosta 4 einingar til śtborgunar  1,046 x 4 = 4,184 ein.  Viš borgum žęr śt og eigum  7 1/3 - 4,184 = 3,149 ein. Ķ reišufé.  Mišaš viš aš hreint eigin veršur ekki nema 3 ein. į er žetta gķfurlegur vaxtagróši  ef menn gleyma aš žetta eru veršbętur fyrirframgreiddar:  105 % hagnašur. Svo hagnaš voru bankarnir aš sżna hér og fį bónus fyrir.


Viš reiknum max. 10 % hagnaš, af 3 ein. x 1,046 gefur : 0,31 ein. ķ hagnaš af žessu fylki. žį eru eftir 3,149- 0,31= 2,839 ein.


Hér er 2,839 flutt ķ nżtt verštryggingar vešsafn eša varasjóš til aš rżrni ekki aš raunvirši jafna SKEKKJUSKEKJU Į ÖŠRU FYLKI, nóg er af lįnsumsóknum žaš bara aš velja. Ašal atriš fyrir kjósendur aš įhęttu eiginfé sé lįmarkaš, og skżrar reglur aš verštrygginga sjóšir sżni ekki nema 10% hagnaš af lįmarks eiginfé ķ mešal įri sķšust 5 til 30 įr. Višurlög er svipting rekstraleyfis.  

Stęršfręšingur  sem horfir į eitt jafngreišslubréf,  og hugsar bara um sig og sinn sparnaš eša verkfręšingur sem hefur ekki fylki ķ hausnum sjį strax aš žetta er vandmįl aš losna viš, ef um smį upphęš er ręša.              

„The broad guidelines „ įttvķsin borgar sig alltaf en stefnumótun er einstefna drįttarklįra. Apašra einstaklinga sem allir tapa į fylgja. Ég kżs ekki žingmann sem lętur śt sér aš móta stefnu  į stöšugum grunni.  Stofninn Ķsland VAR ekki į leišinn ķ mótun.

Fyrir 1974  var alltaf talaš um žjóšarköku eins og enn er gert hjį aušhringum og inn rķkja. Žar sem žetta gefur besta mynd af innritöšuleika skiptingu ķ velskilgreinda [MÓTAŠA] geira, svigrśmiš er bęta viš geirum ef rauntekju aukning hefur stöšug minnst 5 įr annars stendur vališ um aš endur móta nśverenda geira, fękka hlutdeildar geirum eša fjölga žeim.    Žar um 1971 var Alžjóša samburšar samfélagiš stękkaš įšur nįnast bara OCED rķki žį hurfu skķfu ritin sem sżna hvaša skerfur kom ķ hvers hlut af raunveršmętum sķšasta įrs.  EU byggir allt 483 grunnlaga safn į hlutfallslegum stöšuleika ķ geira samt sem įšur og öll stöndug rķki heimsins: rśmmįl er betra skilja en feril śt ķ loftiš. Skel hęfir kjafti. Heimsk tól heimsku liši.   


Virkilegar fasteignir

Žegar tališ er um aš greiša įhęttusęknum sem geta sjįlfum sér um kennt.

Rifjum žį upp aš um 1982 setti m.a. Jóhanna lög um einokun neysluvķstölu [mjög gengishįš į Ķslandi] til vaxtaleišréttingar allra grunnvaxta śtlįna.

Žetta var réttlętt meš žvķ aš neysluvķstalan myndi fylgja hśsnęšisveršžróun hķbżla 60-80% launžega sem ķ alžjóšasamfélaginu kallast ekki virkilegar fasteignir.  Alžjóšsamfélagiš verštryggir śtlįn ķ žessum flokki meš vķsitölu sem tekur miš af verši hins vešsetta horft til markašsverš eša nżbyggingarkostnašar. Ķ frjįls samkeppni reiknar sér hver sķna śtlįnastofnum  sķn eigin hķbżlavķstölu til vešverštryggingar sem byggir į hennar śtlįna śtsjónarsemi ķ ljós reynslu  sķšustu 25- 40% įra og stefnumörkunnar Rķkistjórnar um framtķšarinnar, sem alltaf hjį hinum žroskuš rķkjum fylgir einföldu stöšuleika formślunni fyrir uppstöšu neyslumarkašar 60-80% tekjulęgstu launžega:

 Stöšug Laun = Hśsnęši + Neysla.

Hér gekk einokun ekki upp gagnvart erlendu lįnadrottnunum, hinsvegar er fólk sem gerši langtķma įętlanir śt į  aš neysluvķsitala myndi tryggja žeim žaš sama og hśsnęšisvķstala til langframa ranglega kallaš skuldarar. Samiš var um aš skuldin vęri tryggš m.t.t. vešsins. ķ hugum flestra.  

AGS=IMF bendir į ķ skżrslu 2005 aš 60% yngri hluti žjóšarinnar sé žegar oršinn of skuldsettur og neyslurįšstöfunarskertur meš hįum lķfeyrissjóšsbindingum  aš hķbżlaverš [hugsaš til vešsetningar til fjįrmögnunar įhęttulįna]  sé komiš langt yfir nżbyggingarkostnaš og allt stefni ķ greišslužrot į nęst mįnušum.

EU fjįrmįlamarkašir taka meir afföll aš bréfum greišenda sem stefna ķ fjįrhagserfišleika. Žeir vilja ekki sitja uppi meš óseljanlegar fasteignir.

60% žį eru örugglega 80% nś. Žetta er fólkiš sem getur ekki stašiš undir lķfeyrisgreišslum žeirra sem bśa ķ skuldlausu hśsnęši. Enda var vitaš 2007 aš žęr myndu lķka skeršast um 40% fyrr en sķšar.

Stjórnvöld skulda  žessum stóra hópi neytenda leišréttingu į höfušstólum sķns hśsnęšis og ofgreiddra vaxta ķ skjóli rangar verštryggingar leišréttingar į žessum śtlįnaflokki aš mat Žroskušu rķkja alžjóšsamfélagsins og žroskašra Ķslendinga sem viršast ekki komast fyrir ķ stjórnsżslunni hér. 

Almenn leišréttingar nišurfelling höfušsstóla žeirra sem ekki bśa ķ virkilegum fasteignum virkar strax ķ aš koma neyslunni ķ gang og auka innflutning og atvinnuvinnu tękifęri.

Sjįlfsögšu veršur minni žörf fyrir hlutfallslegasta stęrsta fjįrmįla geira ķ heimi.

Aukin innflutningur aušveldar śtflutning, allir vilja selja meira.

Kostnašur getur veriš góšur sem eykur valdreifingu um allt land t.d. og skapar fjölbreytni ķ störfum.

Kostnašur sem styttir starfsęvi og eykur glępatķšni er óžarfur ķ žroskušum Rķkjum [Stjórnsżsla meš žroskašan heila] sem eiga nóg af orku og hrįefnum til aš auka góšan kostnaš.    

Žeir sem skilja žetta ekki skilja ekki IMF = AGS eša žroskašar žjóšir.

Flest sem er öšruvķsi ķ lagagrunni Ķslenska fjįrmįlgeirans en hjį žroskušu žjóšunum, er óréttlįt og ber aš eyša slķkum ólögum og reglugeršum strax og taka upp hinar žroskušu.

Horfum til ŽŻSKALANDS.  Verštygging į aš mišast viš verš žess sem er sett aš veši. Tryggja greišslugetu umsamins höfušstóls sama vešs. Hér er veriš aš ręna almenning. Svipta alla ašra lķfeyri framtķšarinnar.  

Berum okkur ekki saman viš Indland eša Argentķnu, til aš fegra įstandiš.


mbl.is Segja Ķsland ętla aš greiša meš vöxtum
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Ķ upphafi skyldi skoša endinn. Įrinni kennur illur ręšari.

14.       Ķ Desember 2004, nįšu HFS og sparnašar bankarnir samkomulagi um samvinnu į fasteignavešbréfa markašinum, innfališ sameiginleg lįnavišskipti/fjįrmögnun og śtlįna [verš]flokkun. Viš žaš aš višskipta bankarnir gengu inn į markašurinn vegna fyrsta vešréttar fasteignavešbréfa, glataši HFS sķnum dreifingar flęšisfarvegi fyrir sķn śtlįn. Ķ stašinn, hafa HFS og sparnašar bankarnir sett ķ gang samvinnu, meš žvķ aš sparnašar bankarnir nś sjį fyrir dreifingar flęšisfarvegi fyrir HFS fyrsta vešréttar fasteignavešbréf. Ķ framhaldi, eru sparnašar bankarnar aš bjóša upp į annarflokks fasteignavešbréf ofan į HFS lįn, upp aš heildarupphęš 26 milljón ĶSK (falla enn undir lįn fyrsta vešréttar fasteign veršgildis hlutfalls 90 hundrašshluta). Hingaš til, hefur veriš bošiš upp į žessi lįn į sama vaxtagengi sem vęru HFS fyrsta vešréttar fasteignavešbréf. Afleišing varš aš, HFS's markašs hlutur af nżjum virkilegum fasteigna kaupsamningum, sem hafi dottiš nišur ķ 24 hundrašshluta frį Desember 2004, hefur risiš upp ķ 72 hundrašshluta svo sem ķ enda Aprķl 2005. Enn frekar, meš heimilishaldi sem greišir fyrirfram (įn nokkurrar fjįrrefsingar) žeirra minna hagstęšu HFS lįn og endurfjįrmagnar į betri kjörum (meš lķkindum um reišufjįrśttekt óvešsetts eignarhluta į markašsverši lķka) meš višskipta bönkunum, hefur HFS keypt annars flokks fasteignavešbréf frį sparnašar bönkunum meš ofgnóttar reišufjįrlausn. Hinsvegar, er žar ekkert opinbert samkomulag um žessa fjįrmögnun, sem getur vel žornaš upp sķšar žar sem fyrirframgreišslur til HFS hęgjast.12 Aš sķšustu, innleiddu HFS og sparnašar bankarnir lķka nżtt kerfi gjald-frjįlst bein-lķnu[į netinu] vegna lįna eignarviršismats ķ Desember 2004.13

 

2005 koma śt žjóšarśttekt starfsmanna Alžjóša višskipta-Gengisjöfnunar Sjóšsins IMF. Hef ég žżtt hluta skżrslunnar sem varšar Ķslenska hżbżlamarkašinn. 80% śtlįna fjįrmįlageirans  til almennings eru meš veši sem ekki tengist nżbyggingarkostnaši į Ķslandi eša raunmarkašsvirši m.t.t. til 25 įra eša 40  įra lįnstķma, heldur tengist vegnum mešaltals hękkunum į neysluvöru į alžjóšamörkušum į daglegum [mįnašarlegum] grunni:kallaš "inflation  indexed" ég nota oršiš belging žaš aš flęša [reišufé] meš ženslu og žrżsting ķ staš veršbólgu sem er misvķsandi. Nįkvęmni ķ oršavali skiptir sköpum hvaš varša réttan skilning. Einnig mun HFS: Hķbżla vešbréfasjóšur kallast ķbśšalįnasjóšur og GDP kalla ég Gróft veršmętamat Innlendrar Framleišslu eša GIF. Strangt til tekiš er vöxtur hennar ķ ljósi innlends viršsauka  hagvöxtur eša jįkvęšur belgingur.

Sé žessi hluti skżrslunnar lesinn žroskušum alžjóšaskilningi mį lesa śt śr samhenginu. Aš hér hafi veš ķ hżbżlum almennings ekki veriš notuš til aš lękka hķbżlakostnaš starfsęvinnar heldur til aš fjįrmagna įhęttu fjįrfestingar einkavina og žeirra virkilegu fasteignakaupa.

Einnig er ekki hęgt aš halda uppi  50% mešaltalshagnaši[nęstu 25 įr til 40 įr] banka meš endalausri śtgįfu hķbżlavešabréfa. Annuietets [Jafngreišslu] lįnin fyrsta įriš skila um 95%  vaxtatekjum til mešaltalsins. Sżnd veiši en ekki gefinn.

Mat į hķbżlavešum į 1 flokks fjįrmįlmörkušum mišast viš 25 til 40 įra lįnstķma, 1 kaup og aldur lįntakenda og nżbyggingarkostnaš eša raun mešal marksverš į lįnstķanum 25 til 40 įr.

Afföll meš tillit til reišfjįr śtborborgunar alžjóša fjįrmįlamarkaš hękka žegar fasteignamatiš vex upp fyrir nżbyggingarkostnaš.  Žess vegna er žetta ekki góšur kostur til aš fjįrmagna įhęttu fjįrfestingar.

Hķbżlalįna sjóšir gera śt į sjįlfbęrni og eru vextir um 1,5- 2,5 + veršbólga aš mešaltali į 30 įra tķmi. Til aš halda nišri launkostnaši almenning til aš skapa stöšugleika um öflugan almennan neytenda neyslumarkaš. Žess vegna tengir engin žroskuš  žjóš vešin viš annaš en fasteigna viršiš til verštryggingar.

Vitlaus verštryggingar vķsitala er ašal vandamįliš hér. Svo lķka aš skilningur [reynsluleysi og vankunnįtta grunn hugtaka] į reikniformślum ķ efstulögum fjįrmįlgeirans hjį vanžroskušum žjóšum. Žess vegna mį segja aš ef hér vęri nógu greindir ašilar ķ forsvari eša til boša hefši svona forheimska og skammsżni aldrei įtt sér staš.  

http://juliusbearsson.blog.is/blog/juliusbearsson/entry/1024713/

 

Sjį lķka hvaš geršist ķ veš hękkun umfram raunkostnaš veršmęti hķbżla til 30 įra nęstu mįnušina eftir skżrsluna: 

http://juliusbearsson.blog.is/blog/juliusbearsson/entry/1012287/

Sem sannar ašilar hafa ekki haft greind til aš skilja skżrsluna ķ žroskuš samhengi 2005: Heldur létu bankanna stefna ķ žrot.


mbl.is Skżrslan kemur 12. aprķl
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Stéttarleg mismunun vegna leišréttinga į fölsušum höfušstólum

 

Hvaš segja launžegasamtökin um įkvöršun Félagsmįlrįšherra aš fela fulltrśum gręšgigeirans aš leišrétta hrun hśsbréfakerfis.

Ķ staš žess aš fara sértękar leišir og leggja įherslu į upphęšir [fįa einstaklinga] hefši žį ekki veriš nęr aš byrja į almennum leišum žannig aš 40% fölsun höfušstóls [mišaš viš žjóšartekjur į haus hélst sį sami og ķ UK sķšan 1995: aldrei talaš um góšęri žar]  vęri öllum tryggš endurgreišsla aš hįmarki 4 milljónir. Allmennt žarf ekki aš réttlęta. Margir sparendur ęttu žį séreignarlķfeyri ķ dag og bjartari framtķš.

Ein fjölskylda sem fęr 80 milljónir afskrifašar [sérstakir skjólstęšingar SamFo og VG?] er žaš betra en aš afskrif 4 milljónir hjį tuttugu.

15 žśsund fjölskyldur 4 milljónir jafngilda 750 fjölskyldum sem fį 80 milljóna leišréttingu.

Gallar į hśsbréfakerfinu į įbyrgš Rķkistjórnarinnar: Gerši ekki rįš fyrir aš öllu hśsbréf myndum hękka 40% meira en heildaržjóšartekjur į haus į sama tķma. 

EU tilskipunin leggur įherslu į fjölda en ekki upphęšir til aš tryggja trśveršugleika bankakerfisins.

Variš ykkur į SamFó.  Mašur lifir ekki į oršunum einum saman. 

Eru félagsmenn ASĶ almennt ķ 220 milljóna hķbżlum. Hvaš sagši Jesś SamFo um fįtęku ekkjuna og Hundrašshöfšingjann.


mbl.is Samfylkingin setti tķu skilyrši
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Gręšigisvakinn sem var leystur śr lęšingi.

 

Gręšigisvakinn sem var leystur śr lęšingi.  

                                                                                                                                                                         

Hér į grafinu fyrir nešan mį sjį hlutfallslegan vöxt į verši fasteignafermetra og löggiltri um 1982 neysluvķsitölu til  verštrygginga frį janśar 1994 til desember 2009 .  Fasteignaferill og neysluferill ķ  žjóšfélögum sem teljast sišmenntuš, žroskuš og einkennast af stöšuleika į heimamarkiš haldast ķ hendur žannig aš vöxturinn stefnir upp lķnulega [undirliggjandi ešlilega bólga  < 2,5 - 5% į löngum tķmabilum] fjarlęgšin milli žeirra hverfandi, skipast į aš vera yfir og undir. Rįšstöfunartekjur ķbśafjölda stórborganna skiptast ķ hśsnęši [30% til 50%] of annaš [50% til 70%]  og taka miš af žjóšartekjum į haus [per capita].

Allan žennan tķma į Ķslandi voru žjóšartekjur į haus óbreyttar į alžjóšamęlikvarša.  Nżbyggingarkostnašur fór lękkandi svo sem annaš vegna styrkingarkrónu og minna krafna og ódżrara byggingarefnis og minni launakostnašar.

Viš sjįum aš vöxtur fasteignaferlisins stjórnast af veldisvķsisfalli  fer hęgt af staš og rżkur svo skyndilega upp.

Žar ég öfugt viš flesta fręšinga sķšustu 50 įra hef allar reikniformślur ķ heilanum žar meš hęfileika til aš skilja ešli žeirra: fęst meš aš žjįlfa sig ķ smķši žeirra frį ungra aldri. Ekki fara aš stinga tölum ķ stašlašar formślur hvers grunnforsendur eru löngu gleymdar eša aldrei lęršar utan aš.   Tel ég mig vita hvaš var aš gerast.

Śtlįnamįttur bankastofnunnar žar meš endurfjįrmögnunar mįttur hans ręšast aš föstu reišufjįrhlutfalli. Fyrir 30 įrum žżddi žaš aš ég lagši 1.000.000 inn ķ banka aš hann gat lįnaš śt 20 milljónir į hagstęšustu śtlįnsvöxtum: trygging samkeppnihęfni.

Hér į Ķslandi er einn flokkur innlįna jafngreišslu (annuitet) verštryggšur meš fasteign og meš neysluvķsistengingu svo kölluš hśsbréf ķ daglegu tali.  Hann er mjög ungur aš aldri į Ķslandi og žekktist varla fyrir 1982, varš svo einokunarlįnsform, sem er alls ekki tilfelliš hjį žroskašri žjóšum žar er fasteigna tryggingin lįtin nęgja. Fastir lķnulegir vextir meš innbyggšum undirliggjandi heima veršbólguvöxtum lįtnir nęgja eša breytilegir mišaš viš veršbólgu į hverjum tķma. Einn flokkur į Ķslandi samsvarar mörgum flokkum hjį žroskašri žjóšum.

Jafngreišsluflokkurinn er veldisvķsislegur m.t.t. raunįvöxtunarkröfu sérstaklaga. Žaš aš tvķtryggan gerir hann aš nokkurskonar reišufjįrķgildi. Eykur lįnshęfi bankastofunnar og śtlįnagetu. Til aš byrja meš fęr bankastofnum ekkert nema [vaxta]tekjur, skuldarinn ekkert nema [vaxta skuldir].      Svo kemur fram ešlileg žörf til aš réttlęta žörf til nżbygginga, ķbśafjölgunar, endurnżjunar hśsnęšislįna, lįnalenginga, minnkunar śtborgunarhlutfalls,... allt til halda upp vaxtatekjum langstęrsta śtlįnaflokksins.   Žį hękkar fasteignaveršiš, žį er upplagt aš markašstengja fasteignagjöld.  Almennt fasteigna hękkun hękkar svo öruggan höfušstól. Fyrr sķšar byrja vaxtatekjur aš minnka hlutfalslega og žį er byrjaš sleppa veškröfum fyrir alvöru.  

Ég tel aš of stór flokkur jafngreišslulįna meš tvķtryggingu hafa veriš žśfan sem velti hlassinu eša gręšgivakinn sem orsakaši óešlilegu śtlįnažörfina meš tilsvarandi sišspillinu eša agaleysi: śt śr heimamarkaši alla leiš til Asķu.

T.d. viš śtreikning į jafngreišslu er notuš formśla sem er eftirfarandi:

  H = Höfušstóll lįnsins

i = Nafnvextir(į tķmabili) : 100

^ = Fjöldi greišsla (sem veldi).

 

H* _______i_______ = greišsla

     1 - (1 - 1:1 + i)) ^

 

 

Hvernig hefši mįtt fyrirbyggja aš reynslulausir og žeir sem žurfa aš apa eftir: hjaršešli vegna skorts į raunverulegri framsżni eša įreišanlegri įlyktunarhęfni, hefšu fylgt stefnumörkuninni? Mat svar er aš ef tekin hefši veriš upp fasteignavķstala til verštryggingaleišréttingar fyrir žennan stóra lįnaflokk į Ķslandi.  Žį hefšu allir kosningarbęrir hśsbréfaskuldarar įriš 2000 lįtiš ķ sér heyra. Svo hefši žaš virkaši letjandi į vęntanlega fasteignkaupendur aš verštryggingarleišrétting ķ hverjum mįnuš hefši hękkaš  mįnašargreišslurnar ķ žį stefnu sem fasteigna ferillinn vķsaši. Fasteignavķsir og neysluvķsir eins og tvö hagstjórnartęki sem vinnan saman aš halda launkröfužörf ķ lįmarki.

 

Grafiš er unniš eftir talnagrunni frį Hagstofu og Fasteignaskrį Ķslands sem hefur haldiš um fasteignavķsirinn sķšan 1990.

Lóšrétti kvaršinn sķnir hlutfalslegar hękkanir vķsitalnanna žegar bśiš er aš stilla bįšar į 100 1994. Žannig aš 2004 hefur fasteigna verš tvöfaldast kvaršinn sżnir 200 eša 100 % hękkun.

Gręšisvakinn uppspretta sjįlfsblekkinga_img_0

 

 

Hluti skżringanna į Ķslenska heimatilbśna vandamįlinu felast ķ aš fyrir um 40 įrum hófst hér śtrżming allar getu til hugarśtreikninga į öllum stigum Ķslenska tekjufręšingakerfisins.   Ég get dęmt um žaš af mķnum samferšamönnum į lķfsleišinni sem er fullnęgjandi fjöldi til aš įlykta almennt. Žetta eru margir mķnir lķkar hęverskir į meginlandinu löngu bśnir aš stašfesta.

 

2007 ķ upphafi formlega hrunsins sem hófst um 1995 kom fram tvennt : hér rķkt hjaršešli ķ stjórnar og įkvöršunarstöšum og nżi fjįrmįlageirinn hefši sogaš til sķn alla bestu verkfręšinga og ašra meš sambęrilegan reikningsundirbśning.

 

Žaš sem sóst var eftir er įn alls vafa ķ dag einstaklingum sem mastera veldavķsa og logaritma įlyktunnar hęfni.   Sérhver flokkur og sérhvert safn sjóša hefur žörf fyrir sķnar eigin reikniformślur, nįkvęmni oftar en ekki naušsynleg ķ haršri fjįrmįlasamkeppni gerir kröfur aš vera innan skekkju marka innan viš hundrašhluta af hundrašshluta hverju sinni.  

Veldisvķsa og logaritma reikningar er mįliš žegar viš erum aš tala um įvöxtunarkröfur og jafngreišslulįn [anniutets]: 40 įra.

Grunnurinn aš raunverulega žroskušum efnahagsreikningum framtķšar  ķ samkeppni mešal žroskašra fjįrmįlažjóša er ekki žeir sem sżnast ķ hlutfallslegu samręmi į skermi eša į blaši.

Ķslensk stjórnvöld eiga ekki aš lįta kśga sig meš žessum žroskaveikleika žvķ flest öll rķki heims bśa viš sama skort hęfra einstaklinga svo sem Tyrkir meš 10% veršbólgu.  

Einfalt dęmi er sį sem lęrir litlu Margföldunartöfluna utan aš hefur smķšaš sér litla hugarreiknivél sem starfar 24 tķma sjįlfvirkt į sólarhring  og mótar og litar allar hans sķšari tķma įkvaršanir.

Hvaš haldiš žiš fręšingakerfi Ķslands sķšustu 40 įr hafi śtskrifaš marga sem ekki kunna litlu Markföldunar töfluna utan aš.

Brotareikningur og algebrugrunnur til ęšri menntunar.

Logritminn hefur allaf valdiš heilabrotum žeirra fįu sem hafa hann į valdi sķnu į hverjum tķma. 


mbl.is Bjartsżnir eftir fund ķ Haag
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Brenna Brenna

 

Brenna brenna spari fé, Brenna brenna eiginfé. Sumir eru samir viš sig, og lęra aldrei af reynslunni. Ekki ętla ég aš menn hafi gert žaš aš įstęšulaus aš leggja hér į einokunar vķsitölu til til vešveršstrygginga. Bankastofnanir ķ USA og EU skipta lįnum almenning ķ 2 flokka.

Sį stęrsti er langtķma 30 įra fasteigna til ķveru almennings 80-100% uppstašan eša kjölfesta eša stöšugleikinn ķ sjįlfum sér ķ borgunum. Vextir til verštrygginga vešhlutans sem allir kaupmįlar vestręnna rķkja byggja į er įkvaršašir meš tilliti til veršmęta vešsins sem vešjaš var į ķ upphafi aš allra skilning meš hreint mjöl ķ pokanum.   Žaš kallar į fasteignavķsitölur  [į įrsgrundvelli]. Ķ samręmi.

Óverulegi lįnaflokkunin bólguvaldurinn um skammtķmalįnin og óveštryggšu kallar į mešalneysluķtölu žess sem hękkar hlutfallslega mest milli mįnaša ķ samręmi. 

Spurning ķ ljósi žess hversvegna var ekki mišaš viš einokun fasteignavķsitölu?

Žį vęri alžżša Ķslendinga į samanboriš og Žęr ķ  USA og US. Ekki hęgt aš brenna spari fé bundiš ķ heimilisfasteigninni. Įbyrgšaleysi ķ bankaeftirlitsmįlum žjónar žaš mišstżringar og almennum eignamissis tilgangi? Fjölgun skuldažręla og öreiga?  Žaš er ekkert sjįlfgefiš eignaréttur į 1 vešrétti vaxi umfram žaš sem samiš variš ķ upphafi. Slķkt eru aukaverkanir žess žegar bólgu vķstalan svķkur stöšuleikan fasteignvķsitölu. Ef žetta var tilgangurinn meš einokunarlögun žį er žetta ekki ķ samręmi viš menningararfleiš vesturlanda eša anda laga žeirra um eignarrétt.  

Hefta fasteignbólgu į heimamarkaši er ekki vandamįl žaš er skipulagsamįl hjį sišmenntušum borgarsamfélögum.      

Bankar almennt ef hęfir vaxtaveš-verštryggja sig fyrirfram.

 

Vešiš sem vešja er į er grundvöllur allra lįna žar sem réttarfar rķkir.

 

Sį sem velur aš vešverš-tryggja sig velur aš sjįlfsögu besta kostinn fasteinvešverštryggingaflokka borgara heimamarkašar.

 

Žegar vešverštryggingarvextirnir fara upp fyrir vešverš į fasteignamarkaši žį er vešverš trygging ekki ķ samręmi viš anda laga vestręnna rķkja.  

 

Ef svo vęri hefšu allir bankar EU og USA tekiš upp vitlausa vešverštryggingu sem tryggir slķka meinta gķfurlega veršmęta aukningu eins og geršist hér.

 

Mišaš viš forsendur USA og EU ķ žessum langtķma lįnaflokki  er bśiš aš millifęra ķ skjóli bólguvķsitölu óstöšugleika: 30% af eiginfé almennings sķšustu mįnuši yfir ķ bankažjónustugeira. 

 

Žetta er ekkert mįl aš leišrétta og skila aftur til hans sömu ašferšum og var beitt ķ skjóli bólguvķsitölu neysluveršs til aš milli fęra žetta frį honum ķ upphafi.  Žessi skilningur į anda laga um  vešrétt er framkvęmdur ķ EU og USA.    Vinna upp žessa  12 mįnaša millifęslu į nęstu 30 įrum er lķtiš mįl fyrir fjįrmįlastofnanir.  Ķ öšru lagi mį lķta svo į aš vextir hér ķ fasteignavešlįnaflokki hafi veriš žaš hįir sķšustu 30 įr [mišaš viš samkeppnibanka ķ EU] aš stór sjóšur ķ  formi fyrirframgreiddra vešverštryggingarvaxta hafi nś žegar myndast.

 

Višskiptamįlarįša fęr mig til aš halda aš bankar vešverštryggi sig ekki meš vaxtaįkvöršum og kröfu um śtborgunum. Um fjįrlęsi Félagsmįlarįšherra er best aš segja sem minnst. Hinsvegar ķ öllum višskiptum įbyrgra žį veit mašur um sķn spil eša žekkir og vandamįliš er aš spį ķ mótašila įšur en gengiš er til samninga eša mįlin rökrędd.

 

Ķ Austantjalds löndun žar sem  eignamyndum er minnst sprettur upp fólk meš lķtiš fjįrlęsi, litla bjartsżni og slaka framleišni. Skuldažręlar eru ókostur ķ jafnašar fįmennisžjóšfélögum sem oftast er bęttur upp meš fjölda žeirra annarsstašar.

 

Allar Noršurlandažjóširnar spruttu upp žegar smįbęnda įnauš var aflétt.

 

Žetta ętti aš skiljast gagnfręšingum fyrir 1961.

 

Žaš er ešlilegt aš miša höfušstól viš vešiš [veršmęti žess] sem vešja var į ķ upphafi lįnsins. Um fasteignir almennings hefur žetta aldrei veriš vandamįl og allar fjįrmįlastofnanir utan Ķslands, žaš er  EU og USA halda sig viš žann laga anda. Žetta kallast Mort-gage.  Merkingin Mort vķsar ķ dauša margra eša plįgu [mikla veršbólgu neysluvöru] gage merkir veš. [ Góšur aldur]

 

100-80% allra lįna borgara EU og USA  er vešverštryggš ķ fasteignin sem er ķvera heimils žeirra.

 

Žetta eru langtķmalįn oftast til 30 įra  og til žess aš įkvarša fasta vexti eša [breytilega] til aš tryggja raunįvöxtun žarf aš gera įętlun um afföll og almenna veršžróun vešsins nęstu 30 įr.

 

Žetta er skošaš ķ samhengi margra lįn ķ sjóši hjį lįnstofnum. Aš jafn mörg nżlįn koma inn og fara śt aš jafnaši er lįgmarksforsenda stöšuleika.  Einnig ķ ljósi öryggis vešsins  og stöšuleika borgaranna er mikilvęgt aš vextir séu stöšugir milli mįnaša og įra og ķ hófi, til aš tryggja aš ekki komi til ótķmabęrs uppbošs.

 

Įętlun byggist į skrįšum upplżsingum ķ talna formi um markašsölur fasteigna lišinna įra og pęlingum um hve langt er ķ nęsta neyslukrepputķmabil.

 

Žessa eru tölur kallast  fasteignavešveršsvķsitölur viš komandi lįnastofnunar žar sem žęr gefa vķsbendingar til įkvöršunar nżrra fastra vaxta og fyrir žį sem eru smįmunasamir ef til vill breytilega vaxta į įrs grunvelli frekar en mįnašagrundvelli.

 

Skilyrši um śtborgun 30% -20% gera vaxtališ kostnašar vegna uppbošssölu nįnast nśll ķ žessum lįnaflokki. Kostnašur greišist mešfram į lįnstķmum sér viš hverja afborgum.

 

Ef viš bśum til formślu fyrir lįnasafn  30 įra fasteignvešverštryggšra lįna  žį byrjum viš į aš gera rįš fyrir aš fasteigna verš lękki t.d. 1/6 af lįnstķmanum žaš  er hver 5 įr af 30 įrum.

 

Formśla fyrir žaš er LNR: Leišréttir nafnvextir: NR: raunįvöxtunar nafnvextir.

 

LNR= NR *30/25,4.  Ef um 3% raunįvöxtunar kröfu er  aš ręša aš jafnaši žį verša LNR= 3,54.

 

Ef krafan er 5% žį LNR= 5,9%.

 

Nś žarf aš gera spį um marksveršžróun vešsins nęstu 30 įr. Į heilbrigšum markaši mikiš fleiri en 3 fasteignasalar stjórnast verš vešsins af eftirspurn venjulega ķ stöšuleika žjóšfélögum er žetta ķ samręmi viš mannfjölda vöxt. [Sem er ekki inn ķ dag į heimsmęlikvarša] hér er passlegt aš hann sé 1,78% aš jafnaši best enginn. Gerum rįš fyrir aš hrįefnisskortur verši ekki ķ lokuš kerfi.

 

Endanlegir nafnvextir verša žį 3,54 + 1,78 = 5,32% eša 5,9 +1,78 = 7,68%

 

Ķ dag til aš örva sölu mętti lękka žetta  ķ 5,2 % eša 7,5% fasta vexti.

 

Ef menn vilja breytilega vexti [best aš gera einu sinn į įri ekki mįnašalega 1 febrśar hvert įr] žį nota menn ekki 1,78% heldur fasteignavešveršvķstölur žaš mešaltala allra seldra fasteigna į mörkušum og uppbošsmörkušum. Hlutfallsleg breyting į tķmabilum er žį vaxta framlagiš.

 

Žetta framlag liggur į bilinu 1,78% til 2,5% ef evru stöšuleiki rķkir. Stundum lękka heildar vaxtaafborganir en  oftast hękka žęr. Ef tryggt er aš neysluvešsveršvķsitalan liggur žarna nęstu 30 įr aš jafnaši žį mį segja aš hęgt sé aš nota hana, en žaš er óžarfi til aš tryggja stöšuleika og įvöxtunarkröfu žessa lįnaflokks. Hvaš žį aš nota gengi annarra žjóša eša markaša.

 

Af hverju einokun neysluvķstölu var sett ķ  lög um 1982 [og laun neysluverštryggš lķka].

 

1. Ķslenskir rįšamenn ķ vaxtaįkvöršum žjįst af grunnmenntaskorti.

 

2. Til žess aš baktryggja skammtķmalįn  og įhęttu t.d. įhęttusękna fyrirtękja. Auka lįnshęfi lįnastofnunnar m.t.t. allra lįnaflokka. Lķta į allt safniš sem einn sjóš. Almenning, fyrirtęki, vešlķtil, fullveš, skammtķma og langtķmalįn.

 

Mįliš er aš fyrir daga neysluvešverštryggingar voru vešverštryggingar vextir innan ķ heildavöxtum.

 

Žį var breytilegi žįttur veršbólgu kannski 40% og raunįvöxtun 10% eša vextir 10% umfram veršbólgu og vaxtabyrši hśskaupenda gķfurleg fyrstu 10 įrin og margar fjölskyldur staurblankar og bįšir śtvinnandi tvöfalda vinnu.

Į 30 įra višmišunartķma er žetta brot į sķšustu žjóšarsįtt. Heimatilbśiš vandmįl og óešlilegt ķ vešréttar samhengi og eignarréttar laga anda ekki bara EU og USA.

 

 

Žetta gerir žaš aš verkum aš žaš er allt ķ lagi žótt lįn brenni upp seinni tķma lįnsins.

 

Sparifé gamla fólksins kemur žessum lįnaflokki ekkert viš žaš var einfaldlega millifęrt ķ lįnafyrirgreišslum einkavina. Lįna ķ 40% veršbólgu meš 5% vöxtum žaš kostar sitt.

 

Alla höfušstóla almennings į aš fęra aftur til žess tķma aš plįguvķsitalan brįst hlutverki stöšuleika fasteignavešverš vķsitölu.

 

Um žį sem tóku ekki ólögleg gengis lįn og ofgreiddu  neyslubętur og vexti gildir žetta  um 30% lękkun į höfušstól. Ķ framhaldi skal svo frelsa notkun fasteignavķsitölu aftur.

 

Almennar lķfeyrissjóšsgreišslur verša best tryggšar meš žessu móti.  Sį sem smķšar sjįlfur hann skilur.
mbl.is Nišurskuršur er óhjįkvęmilegur
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Hversvegna ekki aš gera eins og ašrar žjóšir?

Ķ fyrsta lagi grunvaldast stöšuleiki ķ Stórborgum į stöšuleika neytenda.

Spilar žį hśsnęšismįl 50% af śtgjöldum ķ 1000 įr.  Lįn hans 80-90% vegna hśsnęšiskaupa sem er aš greišast upp į einni vinnuęvi.

Bankar sem lįna 30 įr sķšust 1000 įr verštryggja sig meš vöxtum: Ķ fasteignalįnum fylgjast žeir meš verši fasteigna og ķ ljósi 300 įr reynslu hafa žeir margar vķsbendingar ķ formi talna. Žetta kallast vķsitölur hér.

Hinsvegar tala menn oftar um vķsir [index] nś į tķmum ķ skammtķmalįnum. Žaš er hallstrikiš upp į viš milli tveggja talna til aš gera skammtķma verštrygging vaxtaspįr.

Ferilinn ręšur śrslitum žegar verštryggingarvextir er įkvaršar fyrir t.d. 30 įra lįn. Eitt svona lįn. 40.000.000- eru hundraš 400.000 kr lįn. Lķtil umfjöllun.

Reynslan hefur sannaš aš samhengi er milli 30 įra ferla sem taka miš af mešaltals launveršžróun, neysluveršsžróun, og fasteignaveršsžróun.

Žaš er veršžróunarferlarnir er samleitnir. Hinsvegar tekur fasteignaferillinn minnstu sveiflun žaš er vex stöšugt og jafnt.  Fall kannski einu sinn į 30 įrum vegna hryšjuverkaįstands žį mest ķ 5 įr eša 1/6 af lįnstķmanum. Žį er gert rįš fyrir žvķ aš eftirspurn dręgist saman eftir hśsnęši og tekiš veš ķ vaxtaverštryggingarformślunni.

7% fastir vextir tryggja 5% raunįvöxtun į 30 įra lįni ef fasteigna verš stķgur aš jafnaši um 2,5%  sem eru evru skilyrši . 

Žessi ferill kallast Mortgage. Mort: vegna plįgu eša dauša margra. Gage er veš.  Kaupmįlinn gengur śt į žetta atriši ķ žśsund įr.

Venjulega voru greišslur einu sinni į įri og vķsir meš tilliti vķsitalna tveggja mįnaša eša daga žarfur.     

Allir Bankar hafa žessar innri vaxtaverštryggingar engin banki felst į aš afnema žęr. Burt meš verštryggingar er ekki hęgt.

Žaš er hinsvegar hęgt aš lękka raunįvöxtunar kröfur og afföll vegna einstakra gjaldžrota meš aš lįna ekki upp fyrir segjum 70% af veršmęti vešsins ķ upphafi. T.d. nśna hefur fasteigna verš falliš 25% vegna efnahaghryšjuverkastrķšs. .   

Fasteignavķsitöluferillin er stöšugleiki sem London t.d. byggir į. Mešalaneysla er hinsvegar hįš vešur fari og uppskeruskortur getur valdi hękkuš vöruverši. Žess vegna er meir um gjaldžrot ķ žeim geira. Infladio eša maga bólga žegar skortur er į korni mun skżringin žvķ nafni minn hafa stöšugar tekjur af kornsölu minni korn uppskera dżrara korn. [Ķslensk hįlfmenni bakvešsettu eignir hįlmennings Neysluvešstryggja  og fasteigneignsvešstryggja er óžverri hjį alžjóšasamfélaginu]

Ķ allri gręšginni aš komast ķ Risa stórišju fullframleišslu samkeppni ķ EU gleymist stöšugleika ferill fasteignavķsitölurnar.

Gallinn viš launvķstölu er aš hśn apar eftir sveiflum neyslu vķstölunnar og m.a. skżringin į žvķ Tyrkir eru fyrir utan.

Til aš leišrétta neysluvķsitölu svikin eša sķšustu žjóšarsįttarsvik um EES m.a.

Er ešlilegt aš fęra alla höfušstóla fasteignaskulda almennings  nišur mišaš viš fasteignavķsitölu aš višbęttum ofgreiddum vöxtum og sviknum veršbótum [Stöšugleikin var svikin sem réttlętti vitlausa einokun neyslu vķsitölu.]

Žetta gerir um 30% lęgri höfušstól. Sķšan į aš miša viš fasteigna verš žegar vešjaš er į lķfsgrundvöll mannlegrar reisnar viš bśum jś ķ hśsnęši.

Greišslubyrši allra batnar naušsynlegt vegna nżrra skatta.

Kaupmįttur vex eftirspurn eftir hśsnęši vex og eftir 5 įr eru Bankarnir bśnir aš įvaxta sinn höfšu stól aftur ef Kaupmįttur vex.

 Vķsitöluferlar


mbl.is Afar fįir ętla aš kaupa ķbśš
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

20% breytilegir vextir Ķbśšalįna: Okur .

Stżrivextir 12% en breytilegir ķbśšarlįnavextir į sama tķma 17,9% - 20,9% į Ķslandi.Ef verštryggarkerfiš vęri eins og hjį öšrum vestręnum rķkjum vęru breytilegir fasteignaverštryggingar vestir hér aš hįmarki 1% sķšust mįnuši žar sem žeir eru aldrei neikvęšir: žegar fasteignaverš fellur tķmabundiš.

Heimilinn į Ķslandi borga hęstu okurvextina.


mbl.is Stżrivextir įfram 12%
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

20% breytilegir vextir Ķbśšalįna į Ķslandi.

Žar sem Ķslenskir stjórnaherrar einir allra į kringlunni nota ekki veršžróun vešandlagsins į heimamarkaši sem verštryggingargrunn langtķma ķbśšalįna žaš er 80% af lįnum Ķslenskra heimila, žį jafngildir veršbótažįttur mišaš viš žann hluta neyslunnar sem hękkar mest [nś lįgvara] 12,4% vöxtum. Fastur vextažįttur er 4,5 til 8,5 svo ķ heild gefur žetta 17,9% 20,9% įrsvexti.

Skuldfęrsla fram ķ tķman heimilanna eignfęrist svo hjį Lįnstofnunum. Žetta heitir aš byggja upp ofur fjįrmįlakerfi meš hagfręši 500.000.000 manna samfellds meginlandsmarkašar aš leišar ljósi.   Ķslendingar žurfa lķtiš ódżrt kerfi og og mörg lķtil rekstrar og framleišslu fyrirtęki fyrir žį sem nś vinna ķ afętu störfunum. Glępamennin borga sķnar skuldir. Skattabreytingar hękka bętur og efla velferšakerfiš. 

Hįir stżrivextir halda almennum launkostnaši nišri hjį innflutnings fyrirtękjunum.  Halda upp tekjum bankanna vegna sérstöku ķslensku neysluvķsitölunnar. 

Fasteignaverštryggš lįn nś meš breytilegum vöxtum  ķ EU eru um 0-1% žar  er veršhjöšnun og eftirspurn eftir hśsnęši ķ lįgmarki. Vextir  mun hinsvegar ekki vera neikvęšir. Breytilegir vextir ķ EU er gefnir upp ķ einni tölu og breyst meš tilliti til ķbśšaveršs į viškomandi heimamarkaši. 

VG og SAMFo vilja ekki veita Ķslendingum sömu vertryggingar ašferšir og öll vestręn rķki nota.

Žį hefšu breytilegir vextir ķbśšalįna veriš 1% mest ķ žessum mįnuš og žeim 12 sķšustu.


mbl.is AGS vill ekki stżrivaxtalękkun
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Burt meš Neysluvķsutölu

Neysluvķstala er nś 339,8 var ķ sķšasta mįnuši 336,0 sem jafngildir 12,14% leišréttingarvöxtum  į skammtķmalįnum ķ žessum mįnuši.  Žetta gerir  Neysluvķsitalan lķka į fasteignaverštryggšum lįnum Žannig aš breytilegir vextir til samanburšar viš žį annarstašar en į Ķslandi ef fastir vextir eru 5% verša žį 12,14% + 5% = 17,5%.

 

17,5% breytilegir vextir į fasteignalįni žegar fasteignaverš į heimamarkaši fellur. Almenn veršhjöšnun į EU svęšinu.

Ķsland er eina landiš ķ heimum sem bżšur upp heimilum sķnum 17,5% breytilega vexti.

Hljómar betur 5% fastir vextir og veršbótažįttur. Felur samanburšinn. 

Fasteigna vķsitala til leišréttingar fasteigna eša öruggra langtķmalįna. Kauphöllinn eša braskarinn getur borgaš sķna įhęttu sjįlfur.

Meira um fjįrlęsi.

 

Breska ęvintżriš gekk śt į aš lofa hagsżnum sparifjįreigendum minnst 1% hęrri innlįns įvöxtun en giltu į markaši.

Breti meš Milljón pund til fjįrfestingar til 30 įra meš 2% įvöxtun hefur ķ hendinni 1,8 milljón pund.

Hinsvegar ef įvöxtunin er 3% žį hefur hann 2,4 milljón pund ķ hendi eftir 30 įr. Sem er 30% hęrri upphęš til śtborgunnar.

Tilboš sem enginn gat hafnaš eftir aš Breskir stjórnmįlamenn höfšu gefiš gręnt ljós.

Samkeppni Bankar į Bretlandi hljóta aš hafa tjśllast.  

Žetta heitir aš féflétta eša gera efnahagsįrįs aš mķnu mati. Spratt upp af žörf žegar lįnalķnur lokušust og  bśiš var aš žurrausa Ķsland?

 

 

Žegar einkabanki hrynur bera stjórnendur [eigendur] fyrstu įbyrgš.[Samkvęmt alžjóšlegum almennum skilningi og tilskipun EU]

Hér hrundu allir bankarnir eša kerfiš žaš er ašilar einkatryggingarsjóšsins af sömu įstęšu. Sem flestir telja glępsamlega, fjįrmagnsflutningar, skattasvik, og féflettingar fjįrfesta meš óraunhęfum įvöxtunarkröfum og villandi upplżsingum um val veršbréfa. [Svišsettar vinsęldir og eftirspurn en žagaš um hagnašarferil śr eiginlegum rekstri].

 

Framferši sem hefur skašaš oršspor žjóšarinnar og efnahag aš žvķ marki sem flestir flokka undir landrįš. 

Sólrśn og Geir gįtu strax ķ upphafi komiš ķ veg fyrir žetta og gengiš aš žeim sem frömdu og mįliš var aušleysanlegt į EU męlikvarša.

Veršiš sem Bretar lįta okkur borga fyrir aš hylma yfir alžjóšaglępamönnum er ķ samręmi. Blackmail bak viš tjöldin.

Žaš eru ķ raun žeir sem geta ekki handtekiš žį sem féfléttu sem óttast dómstóla, Bretar eru refir frį fornu fari og samkvęmir sjįlfum sér.

Stjórnmįlamenn sem njóta velvildar Nefndarinnar ķ Brussel žurfa vķst ekki aš óttast um aš eiga salt ķ grautinn og žaš er annaš og flóknara mįl.  

Žaš er aldrei of seint aš breyta rétt. 


mbl.is Madoff ķ 150 įra fangelsi
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Nęsta sķša »

Um bloggiš

Júlíus Björnsson

Höfundur

Júlíus Björnsson
Júlíus Björnsson

Áhugasamur um allt milli himins og jarðar. Síðan í upphafi hruns stundað sjálfsnám í EU lögum og rannsóknum á Íslensku hagstjórnargrunni: Auðlinda og fámenns efnisviðar hæfra einstaklinga.

Viðurkendir grunnar byggja á vandamálinu: framfærsla fólksfjölda í stórborgum  í vaxandi auðlindaskorti. Á þeim byggja allir alþjóðlegir Háskólar.

Nżjustu myndir

  • Hlutföll
  • Hlutföll03
  • Hlutföll02
  • Hlutföll01
  • Mortgage II
Jan. 2019
S M Ž M F F L
    1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30 31    

Heimsóknir

Flettingar

  • Ķ dag (19.1.): 0
  • Sl. sólarhring:
  • Sl. viku: 8
  • Frį upphafi: 0

Annaš

  • Innlit ķ dag: 0
  • Innlit sl. viku: 8
  • Gestir ķ dag: 0
  • IP-tölur ķ dag: 0

Uppfęrt į 3 mķn. fresti.
Skżringar

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband