Fęrsluflokkur: Utanrķkismįl/alžjóšamįl

Rķkisįbyrgš

Verša nżju einkavinavęddu bankarnir ekki alveg örugglega meš rķkisįbyrgš? Heimilin eru greinlega ekki hornsteinn new-sósķal samfélaga.

Bankarnir verša ekki einkavinavęddir? Kannski ekki til aš byrja meš. En hver mešalgreindur Bankastjóri veit aš žaš borgar sig aš vera vinur stjórnmįlanna og flokka ķ sišspilltum elķtu samfélögum. Einkabankar vinavęšast sjįlfkrafa eftir aš rķkisįbyrgš er kominn į.  Žį er hęgt blįsa upp efnahagsreikning [eiturbréf og įstarbréf] borga hluthöfum arš og uppskera sjįlfur helling. plata manna og annan. Framferši sem ógnar žjóšarhagsmunum eša öryggi. Held nś ekki efnahagslegir hagsmunir eru ekki ašalatrišiš heldur frelsiš til velja sér forsjį į hverjum tķma. Öryggiš er alls ekki ķ hęttu mešan ašgangur aš stóru elķtusambandi blasir viš. Ķsland bżr yfir mannauš sem hefur ašra eiginleika en almenningur annarra landa, į hann mį alltaf löglega kasta klśšri mešalgreindra stjórnmįlamanna og bankastjóra ef illa fer. Žaš žarf ekki aš brjóta lögin stundum nęgir aš setja ólög. Neysluveršstryggja žį er skuldsetja  heimilin er lausnin, žį halda žeir įfram aš gręša žegar neysla annarra minnkar [en hękkar hlutfallslega į móti vegna minnkandi veltu]. 

Fasteignaverštryggarvaxtagengi  Mortgage loans interest rate er alžjóšlega vaxta višmišun ķbśšarlįna. Önnur gengi eša vķsitölur [launa eša neyslu] fylgja grungengi hornsteina žjóšafélaganna meš tilliti til langs tķma og žess vegna er sagt aš gengi neyslu og launa sem hękkar oftar og į aš žaš bólgni  mišaš viš stöšuleika gengiš.[hreina fasteignverštryggingu]

Stöšuleiki nęst aldrei žegar Fasteignaveršbólga er er lįtin stjórnast af neyslu.  Žetta vita įbyrg stjórnvöld annarra landa.  Žvķ mišur bżr Ķsland viš vinsęla rįšamenn sem hafa ekki alžjóšlegt vit į fjįrmįlum. Žeir hagfręšingar sem bśa yfir slķkri žekkingu eru ekki vinsęlir hjį elķtunni žvķ aš sjįlfsögšu er allur hennar sparnašur neysluverštryggšur meš fasteignaverštryggingarlįgmarki. Žarf hśn žvķ aldrei aš draga saman seglin, minnka brušliš aša taka žįtt ķ žjóšar sįtt.

Lykilinn er aš hafa  milljón ķ laun į mįnuši minnst og žś losnar  viš samfélagslega įbyrgš.

Ef Ķslendingar hefšu žekkingu til aš reikna ešlilega fasteignaverštryggingarvexti samkvęmt alžjóšlegum stöšlum hefši ekki oršiš žensla į fasteignamarkaši. Sennileg hefši aldrei oršiš hrun og viš ekki oršiš fyrir miklum bśsifjum almennt vegna erlendrar kreppu.

Ég vil ekki rįšstjórn žeirra sem geta ekki gert eins og ašrar žjóšir sem ég ber viršingu fyrir. Sterk greinda einstaklinga ķ forustu į öllum tķmum.

Hagfręšingar sem hafa męlt meš neysluverštryggšu fasteignaverštryggingar lįmarki hingaš til eru algjörlega vanhęfir į alžjóšlegan męlikvarša og į aš vara fólk viš žvķ aš hlusta į žeirra rįš žau gętu veriš jafn arfa vitlaus. Burt meš [falsspįmennina] eša vitlausu fręšinganna. Žetta kallast lķka erlendis: sjįlfvirk veršbólgu skrśfa.


mbl.is Nęrri 19 žśsund į vanskilaskrį
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Syndir fešranna koma nišur į annarra manna börnum

Daniel Gros, framkvęmdastjóri Center for European Policy Studies ķ Brussel, segir vextina alltof hįa. „Ég held aš žessir vextir skapi mikla įhęttu fyrir Ķsland og tel aš žetta sé ekki gott samkomulag fyrir landiš. Ég sé ekki aš nokkurt land ķ heiminum sé meš eins miklar erlendar skuldir og Ķsland eftir žetta.“

Syndir fešranna koma nišur börnum. Er sišferši Lénsherra. ES: Evrópu Sameiningin er nśtķma lénsveldi. Žaš sem lénin eša efnahagsvęšin eru žjóšrķkin eša mešlimarķkin. Lénsherra er óhįšur žjóšrķkinu žaš er Sešlabanki sem er hluti af Sešlabankakerfi ES meš Evrópusešlabanka į toppinum.

220.000 tonn af žorski į įri eru um 625 kg af žorski į hvern Ķslending. 

ÉG veit aš vextirnir eru alltof hįir, en  žaš er ekki mįliš. Samningurinn višurkennir rétt hins stóra til aš kśga hinn minni.

Žetta er dęmi um lęvķsa undirróšurs frétt.  Hér veriš aš leiša hugann frį Heildarskuldinni og réttinum til aš fį réttarfarslegan śrskurš. Ég borga ekki skuldir glępsamlegra óreišumanna. Žótt žeir séu mešalgreindir stjórnmįlalegir styrktarašilar.


mbl.is Śtlįnin eiga aš greiša Icesave
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Mammon er Gušinn?

Žaš geta ekki allir veriš hagfręšiprófessorar? Žaš bošar aldrei gott aš blanda sinni eigin persónu inn ķ mįlefni sem eiga aš vera rędd af hlutleysi meš hagsmuni allra aš leišarljósi. Samtök atvinnulķfsins eša innflutningsašila frį okurssvęšinu ES:EU eru ekki ašalatriši, heldur samtök vaxandi breiddar og hóps óhįšra, sjįlfstęšra Ķslenskra Śtflutnings ašila inn į markašsvęši Dollars: Evra er meš 9% af heimsmarkašinum ķ dag.  Hér mį sjį Vaxtaskatta Sešlabankakerfi ES:EU. Fyrir nešan fylgir hluti žżšingar minnar į Lissabon samningum žaš er óformlegum stjórnarskrįrskipunarlögum ES:EU.

Systčme européen de banques centrales

KAFLI II

AŠRAR STOFNANIR OG RĮŠGEFANDI STJÓRNTĘKI SAMEININGARINNAR

 

EFNISGREIN I-30

Sešlabanki Evrópu

1.

Sešlabanki Evrópu og žjóšar Sešlabankar mynda heilstętt Kerfi sešlabanka Evrópu. Sešlabanki Evrópu og žjóšarsešlabankar Mešlima-Rķkjanna, hvers gjaldmišil er evra, mynda saman evrukerfiš, stjórna peningastefnu Sameiningarinnar.

2.

Kerfi Evrópsku Sešlabankanna stżrist af śrskuršar stjórntękjum Sešlabanka Evrópu. Ašal markmiš Kerfis sešlabanka Evrópu er aš višhalda veršstöšugleika. Įn žess aš skaša žetta markmiš, styšur kerfiš almennar efnahagslegar stjórnarstefnur Sameiningarinnar til aš eiga sinn žįtt ķ uppfyllingu markmiša hennar. Žaš stżrir öšrum ętlunarverkum sešlabanka ķ samręmi viš Bįlki III og reglugeršina fyrir Kerfi Evrópsku Sešlabankanna og Sešlabanka Evrópu.

3.

Sešlabanki Evrópu er  stofnun. Hann hefur stöšu persónu aš lögum. Hann einn hefur heimild til aš leyfa śtgįfu evrunnar. Hann er óhįšur ķ framkvęmd sinna valda og ķ rekstri sinna opinberu peningamįla. Stofnanir, stjórntęki og, samtök Sameiningarinnar eins og rķkisstjórnir Mešlima-Rķkjanna virša žetta hlutleysi.

4.

Sešlabanki Evrópu samžykkir naušsynlegar rįšstafanir til aš ljśka ętlunarverkefnum sķnum, samkvęmt efnisgreinum III-185 til III-191 og efnisgrein III-196 og skilyršum, rįšgeršum ķ reglugeršinni fyrir Kerfi Evrópu Sešlabanka og Sešlabanki Evrópu. Samkvęmt nefndum efnisgreinum, varšveita Mešlima-Rķkin, er ekki hafa evruna sem gjaldmišil, eins og žeirra sešlabankar, sķn völd į myntsvęšinu.

5.

Į žeim svęšum heyrandi undir hans verkhring, er Sešlabanki Evrópu hafšur meš ķ rįšum um sérhvert lagafrumvarp Sameiningarinnar eins og sérhvert reglugeršarfrumvarp į žjóšarstigi og getur lagt fram įlitsgeršir.

6.

Įkvöršunar stjórntęki Sešlabanka Evrópu, žeirra samsetning og starfssemishęttir eru skilgreind ķ efnisgreinum III-382 og III-383 eins og ķ reglugeršinni fyrir Kerfi Evrópu Sešlabanka og Sešlabanka Evrópu.

 

EFNISGREIN I-31

Endurskošunarrétturinn

1.

Endurskošunarrétturinn er stofnun. Hann tryggir eftirlit reikninga Sameiningarinnar .

2.

Hann skošar reikninga tekna og śtgjalda Sameiningarinnar og gengur śr skugga um góša fjįrhagslega umsjón.

3.

Hann samanstendur af einum rķkisborgari frį hverju Mešlima-Rķki. Mešlimir hans inna sķn störf ķ fullkomnu hlutleysi, ķ žįgu almennra hagsmuna Sameiningarinnar .

 

EFNISGREIN I-32

Rįšgefandi stjórntęki Sameiningarinnar

1.

Evrópu-Žingiš, Rįšiš og Nefndin nżtur ašstošar Svęša-Nefndar og efnahagslegar og félagslegrar Nefndar, sem inna rįšgefandi störf.

2.

Svęša-Nefndin samanstendur af fulltrśum svęšisbundina og stašbundina samfélaga, sem eru annašhvort handhafar umbošs śr kosningum innan svęšisbundins eša stašbundins samfélags, eša eru stjórnstefnulegri įbyrg frammi fyrir kjörnum fundi.

3.

Efnahags-Félagslega Nefndin samanstendur af fulltrśum samtaka vinnuveitenda, launžega og fulltrśažįtttakenda borgarsamfélagsins, einkum ķ félags-efnahagslegum, rķkisborgarlegum, faglegum og menningarlegum svęšum.

4.

Mešlimir Svęša-Nefndarinnar og Efnahags-Félagslegu Nefndarinnar eru ekki bundnir neinum stjórnarfyrirmęlum. Žeir inna sķn störf ķ fullkomnu hlutleysi og ķ žįgu almennra hagsmuna Sameiningarinnar.

5.

Reglurnar varšandi samsetningu Nefndanna, nefningu mešlima žeirra, framlögum žeirra og žeirra starfssemi eru skilgreind ķ efnisgreinum III-386 til III-392.

 

Meš tilvķsun til reglana ķ mįlsgreinum 2 og 3 varšandi ešli samsetningar žeirra endurskošast meš reglulegu millibili af Nefndinni til aš taka tillit til efnahagslegu, félagslegri og lżšfręšilegri žróunarinnar ķ Sameiningunni. Rįšiš, aš tillögu Nefndarinnar, samžykkir evrópskan śrskurš ķ žeim tilgangi.


mbl.is Ekki raunhęft aš festa gengiš
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Ķbśšafasteignavešsveršvķsir er žaš ekki mįliš?

Er ekki komin tķmi til aš leišrétta žau mistök sem voru gerš hér į Ķslandi viš upptöku sżnilegs veršbótavaxtažįttar ķ vaxtaformślu breytilega vaxta śtlįna fjįrmįlastofnanna.

Taka upp sambęrileg lįnsform og almenningur bżr viš allstašar annarstašar en į Ķslandi.

Žar sem verštrygging vešs ķ ķbśšarhśsnęši fylgir vexti markašsverši ķbśšarhśsnęšis į Ķslandi. Fasteignaskrį Ķslands  hefur haldiš um slķka vaxtavķsa [vķsitölur] sķšan 1994.  Fasteignaverš tekur minni sveiflur en neysluverš og hefur tilhneigingu til aš lękka žegar neysluverš hękkar. Žaš er greišslubyrši ķbśšalįna lękkar žegar gengiš hękkar neysluverš og vinnur žvķ meš heimilunum į kreppu tķmum. Ef slķkur hefši veriš ķ notkun nśna žį hefši eigin fé heimilanna bara lękkaš um 7%  ķ staš 18% sķšustu 11 mįnuši eins og afborganir hefšu ekki hękkaš um 13% heldur lękkaš um 7%.

Žar sem allar žjóšir gera mun į verštryggingavķsir hvaš varšar annarsvegar ķbśšarvešveršlįn og hinsvegar vęntinganeysluverš[veš]lįn žį er engin ešlileg įstęša aš Ķslendingar gerir žaš ekki lķka.  Sjį sjokkerandi dęmi: Alžjóšleg almennings lįnsform.


mbl.is Ašgerširnar eru taldar duga flestum
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Aldur og fališ vald

Aldur og vališ vald.

Hįgreindir einstaklingar samfélaga eftir mišjan aldur 35-45  hręšast aldurskiptinguna sér ķ lagi ķ nś meintum velferšar samfélögum. Sömu einstaklingar rįša ķ raun 90% öllum raunverulegum įkvöršunum er skipta [valda breytingum] mįli innan og milli samfélaga.  

Eftir mišjan aldur hefst nżr įfangi ķ lķf sérhvers einstaklings žaš er leišin til uppskerunnar [sem mašur sjįlfur sįši?] m.a. lķfeyrissjóšs gulrótarinnar.

Almennt hręšast einstaklingar undir mišjum aldri ekki aldurskiptinguna žar sem ķ žeirra huga er toppinum nįš um mišja aldur og žeir sjį yfirleitt ekki fram yfir hann, sér ķ lagi ķ nś meintum velferša samfélögum, žar sem innrętingin hinna eldri į hręšslunni er ekki til stašar: kynslóša skipting velferšasamfélaganna.

„Propaganda“ er stjórnmįlegt hugtak sem hįgreindir į meginlandinu   skilgreina žegar stjórnmįlaleg samtök róa öllum įrum [stefna śr öllum įttum] til aš nį fram hugsjónalegum stefnumįlum sķnum [ mįlefnum samfélagins?].   Helstu nśtķma įrar stjórnvalda [mannanna] eru nż Hįskólastéttirnar : Fréttafręšingar, stjórnmįlafręšingar og hagfręšingar sem ég tel lķtt vera yndi hinna vķsu.  [Er byggja lķf og reynslu sitt į sinni eigin köku sem žeir hafa bakaš sjįlfir.] Įróšur er Ķslenska hlišstęšan žį į merkir „yfir“ öllum megin er žį róiš eša stefnt aš śr öllum įttum.

 

Nś Sameinušu [meginlands] Evrópa [SE] fer afar leynt meš hręšslu sķna, meir en 50 įra hręšslu viš aldurskiptinguna.  Fyrir um 20 įrum gripu hinir hįgreindu yfir mišjum aldri til žess rįšs aš innleiša nżbśa, žvķ mišur viršist getuleysiš loša viš Evrópu meginlandiš og innflutningur skilaš ekki žeim nżburafjölda sem til var ętlast heldur stórum hópum sjóša žurfandi sem žvķ mišur hafa ekki žį genatķsku žętti til aš vera sjįlfstętt hugsandi og skapandi.     Skömmu eftir aš Svķar sameinušust Evrópu lķkamanum sögšu sęnskir barnakennarar: „ hafiš engar įhyggjur, žótt sęnsku frumbyggjunum fękki, žį bjarga sęnsku nżbśarnir mįlunum.“

Önnur hręšsla sem ekki er talaš um ķ meir en 20 įr inna SE: atvinnuleysiš sem var leyst aš miklum hluta fyrir um 20 įrum.  Stytting vinnuviku, Stytting starfs aldurs: 30 śr nįmi og 55 įra į eftir laun. Meš žvķ aš slaka į greindakröfum almennra ęšri mennta stofnanna mįtti skapa gķfurlegan fjölda meintra fręši réttinda starfa.  Tęknin hefur aš mest leyti eytt žeim störfum sem byggja frekar į lķkanlegu hęfi en greind. Einnig hefur Asķu lķkaminn śr aš velja lį-neyslu einstaklingum sem geta unniš fyrir nįnast ekki neytt og fjöldi žeirra skilar meiri afköstum en fįir genalega hęfari einstaklingar sem neyta meira.

Ašal mistök Ķslensku žjóšarinnar sķšust 30 įr aš minnsta kost voru aš hugsa ekki sjįlfstętt og apa allar  gervi lausnir geldrar SE til aš fela sitt atvinnuleysi vandamįl og sķna aldurskiptingu.

Ķslendingar žurfa aš halda įfram ķ fótspor forfešranna og fjölga sjįlfstęšum rekstraeiningum stęršin skiptir engu mįli heldur fjöldinn ef um hįlauna og hįgęša rekstur er aš ręša.

Kostnašur sparast ekki bara viš sameiningu hann hverfur śr landi, Stęrš og fjöldi rekstrareininga taka miš af stęrš sjįlfbęrs efnahagssvęšis.   Svęši undir 10 miljónum, hvaš žį undir 1 milljón ķbśa eiga enga séns ķ stęršina nema į kostnaš fjöldans sem tryggir heilbrigša samkeppni sem er grunnur allrar langtķma aršsemi og almennar velferšar sjįlfbęrar efnahagseiningar.

 

Heilbrigš Bankavišskipti framtķšarinnar

Ef menn gera mišstök, ef menn stofna samfélaginu ķ hęttu...

Žaš er ekki žaš sem viš viljum og gerum ekki rįš fyrir sérstakalega ķ ljósi reynslunnar.

Žetta skiptir įkvęši skiptir engu mįli ķ framtķšinni žvķ žaš mun aldrei reyna į žaš. Žvķ  žaš tryggir ašhald ķ ljósi žess aš enginn įbyrgur ašili vill tilkynna slķkt opinberlega.  Žį verš menn einfaldalega aš hugsa įšur en žeir framkvęma sumir aš fara sér hęgar. Vera vel undir öllum višmišunarmörkum ķ samręmi įbyrgrar peningastefnu sem er fyllilega ķ anda Sameiningar Evrópu [UE] og ķ žįgu hagsmuna Ķslensku žjóšarinnar.

Allir įbyrgir ašila sem hafa kynnt sér stjórnskipunar og samfélagsgeršar skrį Sameiningarinnar vissu aš žessi bóla mynda springa ķ ljósi hlutverks Kerfis Sešlabanka Evrópu  og stjórnarskrįr hlišskipunar markmiša hennar hvaš varšar Mešlima-Rķkin.  

Ķslendingar mįttu spreyta sig į uppbyggingu austur śtvķkkunar Sameiningarinnar, taka byrjenda įhęttu žar sem ESS samningur tryggir žį sem žeir vęru ķ gamla ESB sem rann ķ EB: Bandalög Evrópu 1967 [EC]: 1993 uršu svo Sameining Bandalaganna UE.

Hlišskipunin gildir augljóslega sér ķ lagi ķ ekki falskri sżndar banka samkeppni innan Sameiningarinnar sem Ķslendingar hefšu įtt aš virša. Lśxemborg fékk Fjįrfestinga Banka Evrópu.

Žeir sem virša ekki hefšbundnar markašsreglur verša aš gera žaš į eigin spżtur žvķ allir verša aš spila saman ķ heišarlegri samkeppni en ekki hver į annan og virša kröfuna um fjölda keppenda og sżna žeim sem fyrir eru gagnkvęma viršingu ef um sjįlfsagša nżlišun er aš ręša.

 

Ķslendinga fengu lungann af sölu sjįvarfangs inn į lįvörumarkaši Sameiningarinnar. 

Heilbrigš Bankavišskipti ķ framtķšinni


mbl.is Gęti kollvarpaš fjįrmįlalķfinu
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Heyr Heyr!

Davķš sagši gjaldeyrisvaraforšann, ķ allri annarri višmišun en stęrš ķslensku bankanna, stęrri en vķšast annars stašar ķ heiminum. Ef foršinn hefši įtt aš vaxa ķ hlutfalli viš vöxt bankanna vęru Ķslendingar skórskuldug žjóš nś. „Žaš var lįn ķ öllu žessu ólįni aš viš geršum žetta ekki,“ sagši Davķš.

Davķš sagši ķ vištalinu aš hefši sešlabankinn gert einhver mistök vęri žaš aš hann hefši ef til vill įtt aš leggja minni įherslu į veršbólgu en meiri į aš gengi krónunnar yrši ekki of hįtt.


mbl.is Aukin bindiskylda hefši engu mįli skipt
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Heyr

Viš létum žaš ekki duga. Viš fengum til aš mynda ķ febrśar einn fęrasta fjįrmįlastöšugleikasérfręšing ķ Evrópu til aš vinna fyrir okkur višbragšsįętlun. Ķ žeirri įętlun gerum viš rįš fyri žvķ aš bankakerfiš fari į hausinn ķ október. Viš sendum žį skżrslu til rķkisvaldsins,“ sagši Davķš ķ Kastljósinu  og vitaši einnig til żmissa minnisblaša og fundargerša žar sem bankastjórn SĶ hefši lżst vaxandi įhyggjum af stöšu mįla.


mbl.is SĶ varaši ķ febrśar viš hruni ķ október
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Žetta getur žżtt

Ašdragandi bankahrunsins ķ október 2008

 

Bankastjórn Sešlabanka Ķslands hafši hins vegar oršiš žess įskynja ķ samtölum viš bankastjóra og ašra yfirmenn sešlabanka annarra landa aš mjög vaxandi andstöšu gętti viš innlįnasöfnun ķslensku bankanna. Žessi andstaša įtti eflaust żmsar skżringar, m.a. žį aš bankar į žeim svęšum žar sem ķslensku bankarnir hófu söfnun innlįna kveinkušu sér undan skyndilegri samkeppni og komu óįnęgju sinni į framfęri viš yfirvöld. Önnur skżring er sś aš žar sem um innlįnasöfnun ķ dótturfyrirtękjum var aš ręša jukust mögulegar skuldbindingar innlįnstryggingarkerfisins ķ viškomandi landi. Ķ žrišja lagi kann sókn ķ innlįn meš tiltölulega hįum vöxtum aš hafa veriš talin merki um veikleika bankanna.

 

Alžjóšagjaldeyrissjóšurinn gerši śttekt į ķslensku fjįrmįlakerfi į lišnu sumri og skżrslu um hana mį finna į heimasķšu sjóšsins. Ķ skżrslu sérfręšingasjóšsins sem lögš var fyrir framkvęmdastjórn hans ķ tengslum viš lįnsumsókn ķslenskra stjórnvalda ķ nóvember sl. segir m.a. eftirfarandi ķ lauslegri žżšingu:

„Ofžaniš og skuldugt ķslenskt bankakerfi var illa bśiš undir aš takast į viš umrótiš ķ alžjóšlegu fjįrmįlakerfi.Ķslenska bankakerfiš óx grķšarlega hratt į fįum įrum, fjįrmagnaš afódżru erlendu lįnsfé, sem gerši žvķ kleift aš auka eignir sķnar śr 100% ķ nęrri 900% af vergri landsframleišslu frį 2004 til įrsloka 2007.Žessi hraši vöxtur leiddi til žess aš ķslenska bankakerfiš varš eitt hiš stęrsta ķ heimi ķ samanburši viš verga landsframleišslu. Meš versnandi skilyršum ķ alžjóšlegu fjįrmįlakerfi snemma įrs 2008 hękkušu skuldatryggingarįlög bankanna meira en įšur hafši gerst. Bankarnir brugšust viš meš žvķ aš hęgja į śtlįnavexti, auka lausafjįrvišbśnaš, draga śr kostnaši og meš žvķ aš minnka efnahagsreikning sinn meš sölu į jašarstarfsemi og fękkun starfsfólks. Möguleikar žeirra til eignasölu voru takmarkašir vegna įhęttufęlni į alžjóšlegum mörkušum. Fjįrmįlakerfisśttektin og regluleg skżrsla Alžjóšagjaldeyrissjóšsins eftir višręšur ķ jśnķ 2008 bentu į żmsar įhęttur sem jukust ķ įr. Fyrst mį nefna lausafjįr- og fjįrmögnunarįhęttu sem leiddi af mikilvęgi markašsfjįrmögnunar bankanna og mikilli fjįrmögnunaržörf til skemmri tķma litiš. Ķ öšru lagi var bent į śtlįna- og markašsįhęttu tengda erlendum gjaldmišlum, lįn til hlutabréfkaupa, mikla skuldsetningu innlendra lįnžega, mikla vešlįnafyrirgreišslu, śtlįn til tengdra ašila og stórar įhęttuskuldbindingar. Ķ žrišja lagi var bent į rekstrarįhęttu sem tengdist hröšum vexti bankanna į lišnum įrum og ķ fjórša lagi įhęttu af gęšum eiginfjįr sem tengdist flóknum eignasamsetningum. Ķ ljósi framansagšs var žaš nišurstaša sérfręšinga sjóšsins aš ef žessar įhęttur yršu aš fullu aš veruleika gęti Ķsland stašiš frammi fyrir alvarlegri fjįrmįlakreppu.

Žrįtt fyrir višleitni stjórnvalda til žess aš auka višbśnaš sinn fyrr į žessu įri leiddi alžjóšlega fjįrmįlakreppan til žess aš bankarnir žrķr komust ķ žrot ķ sömu vikunni. Ķ maķ 2008 gerši Sešlabankinn gjaldmišlaskiptasamninga viš norręna sešlabanka ķ višleitni sinni til žess aš auka ašgengi sitt aš erlendu lausafé ef žörf krefši. Ķ september tók rķkissjóšur 300 milljónir evra aš lįni til žess aš auka gjaldeyrisforšann enn frekar. Į sama tķma hafši Sešlabankinn aukiš lausafjįrfyrirgreišslu sķna viš innlenda banka, liškaš reglur um veš ķ reglulegum višskiptum fjįrmįlafyrirtękja (ž.m.t. aš taka ótryggš skuldabréf banka aš veši) og lękkaš bindiskyldu. Hins vegar leiddi vaxandi alžjóšlegur žrżstingur ķ seinni hluta september til žess aš fjįrfestar misstu hratt trś į ķslensku efnahagslķfi og fjįrmįlakerfi og til mikillar lękkunar į gengi krónunnar. Bankarnir žrķr gįtu ekki tryggt greišslur til žess aš standa skil į skuldbindingum og rķkisvaldiš įkvaš aš grķpa ķ taumana fremur en aš halda įfram žvķ sem tališ var aš į endanum gęti ekki veriš sjįlfbęrt ferli stušnings viš bankana žrjį.”

 

Ķslenska bankakerfiš óx grķšarlega hratt į fįum įrum, fjįrmagnaš afódżru erlendu lįnsfé, sem gerši žvķ kleift aš auka eignir sķnar śr 100% ķ nęrri 900% af vergri landsframleišslu frį 2004 til įrsloka 2007.

Žetta mun svara um 108% įvöxtunarkröfu į įri? [Gręšgi, heimska, hroki, vankunnįtta, eša Glępur?].

100% (1 + 1,08) x (1 + 1,08) x (1 + 1,08) = 900 %

Nś er mešal tķmi fasteignatryggšra ķbśšalįna vķšast um 25 įr. [dęmi um śtlįn]

Įriš 2014 hefšu eignirnar aukist um: 1,516 %

Įriš 2024 hefšu eignirnar aukist um: 2,297, 559 %

Įriš 2029 hefšu eignirnar aukist um: 89,450,624 %

Segjum ķbśafjöldi į Ķslandi hefši žanist jafnt śt žį vęrum viš Ķslendingar oršnir: 26.800 milljaršar ķbśar.

Žetta hefši aldrei geta gerst. Žaš er alveg rétt enda gripu samkeppni Sešlabankar inn ķ. Haršdręgni ķ hófi ok. En offors og hįlfvitaskapur ķ framkvęmd  er til skammar fyrir žjóšina. Stjórnvöld eru žau skįrri aš reyna aš fela glępinn eša heimskuna. Ķslendingar kunna ekki aš reikna nema žį Stęršfręšingar og verkfręšingar aš hluta. Allir geta slegiš inn į Tölvu žaš sem hśn bżšur upp į.

Fyrsta įriš getur veriš undantekning annaš įriš alvarleg vķsbending og žaš žrišja 2007 sönnun.

1 Banki er nóg fyrir 330.000 Ķslendinga. OMX Kauphöllin į Ķslandi hvaša arši skilar  hśn?

ESB regluverkiš samningurinn um evrópskt einokunarefnahagsvęši bauš upp į žessa fįtęktargildru ESB ašalsins, ól sem mįtt herša kvenęr sem er eftir aš fjįrmįlageirinn hafši vaxiš aš kröfum višskiptarįšuneytisins, žar sem ESB nż-ašals kandķdatarnir hafa hreišraš um sig sķšustu įratugina.

Stjórnmįlamennirnir eša flokksmafķur vinna ķ sķna žįgu og mį kalla viš ESB nż-ašals Kandķdata. New-Liberalism er ekkert betri en neo-Limberalism ķ framkvęmd fyrir žjóšveldiš Ķsland.

Žjóšernisleg sķgild frjįlshyggja žaš er mįliš.


mbl.is Sešlabanki Evrópu féll frį vešköllum
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Stjórnarskrįrbrot?

14. gr. Rįšherrar bera įbyrgš į stjórnarframkvęmdum öllum. Rįšherraįbyrgš er įkvešin meš lögum. Alžingi getur kęrt rįšherra fyrir embęttisrekstur žeirra. Landsdómur dęmir žau mįl.


Višskiptarįšuneytiš stašfesti ķ bréfum til breska fjįrmįlarįšuneytisins 20. įgśst 2008 og 5. október 2008 aš ķslenska rķkisstjórnin myndi standa viš bakiš į Tryggingarsjóši innstęšueigenda og fjįrfesta (TIF) svo sjóšurinn gęti stašiš skil į lįgmarks innstęšutryggingum.

 

Svar

višskiptarįšherra viš fyrirspurn Sivjar Frišleifsdóttur um tvö bréf rįšherrans til breska

fjįrmįlarįšuneytisins.

Žetta mun rétt vera, mun žetta ekki jašra viš landrįš? Žį er Dómsmįlarįšherra ekki til setunnar bošiš.


mbl.is Lofušu stušningi rķkisstjórnar
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Nęsta sķša »

Um bloggiš

Júlíus Björnsson

Höfundur

Júlíus Björnsson
Júlíus Björnsson

Áhugasamur um allt milli himins og jarðar. Síðan í upphafi hruns stundað sjálfsnám í EU lögum og rannsóknum á Íslensku hagstjórnargrunni: Auðlinda og fámenns efnisviðar hæfra einstaklinga.

Viðurkendir grunnar byggja á vandamálinu: framfærsla fólksfjölda í stórborgum  í vaxandi auðlindaskorti. Á þeim byggja allir alþjóðlegir Háskólar.

Nżjustu myndir

  • Hlutföll
  • Hlutföll03
  • Hlutföll02
  • Hlutföll01
  • Mortgage II
Maķ 2024
S M Ž M F F L
      1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30 31  

Heimsóknir

Flettingar

  • Ķ dag (29.5.): 1
  • Sl. sólarhring: 2
  • Sl. viku: 8
  • Frį upphafi: 54968

Annaš

  • Innlit ķ dag: 1
  • Innlit sl. viku: 8
  • Gestir ķ dag: 1
  • IP-tölur ķ dag: 1

Uppfęrt į 3 mķn. fresti.
Skżringar

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband